Một cú sốc chạm vào đỉnh hệ thống
Manchester City đã bị ủy ban độc lập kết luận vi phạm gần như toàn bộ vụ 115 cáo buộc tài chính của Ngoại hạng Anh, tạo ra một trong những vụ việc nghiêm trọng nhất lịch sử bóng đá Anh.
Phán quyết tập trung vào 9 mùa từ 2009/10 đến 2017/18, khi City bị xác định đã dùng các thỏa thuận tài trợ không phản ánh đúng nguồn tiền thực tế, khai tăng doanh thu và giảm chi phí hơn 900 triệu bảng. Đây cũng chính là giai đoạn đội bóng vươn lên đỉnh nước Anh, giành 3 chức vô địch Ngoại hạng Anh và đặt nền móng cho thời kỳ thống trị sau đó.
Quyền lực chủ sở hữu và hơn 900 triệu bảng
Manchester City được Abu Dhabi United Group mua lại năm 2008. Trong cấu trúc hiện tại, City Football Group do Newton Investment and Development LLC sở hữu phần lớn, còn công ty này thuộc Sheikh Mansour bin Zayed Al Nahyan.
Sheikh Mansour hiện là Phó tổng thống, Phó thủ tướng và Chủ nhiệm Văn phòng Tổng thống UAE. Dưới quyền sở hữu của ông, City từ một đội bóng nhiều năm không vô địch nước Anh trở thành thế lực với 8 danh hiệu Ngoại hạng Anh và Champions League đầu tiên năm 2023.
Phán quyết mới vì thế tác động trực tiếp tới giai đoạn tạo dựng sức mạnh ấy. Ủy ban xác định khoảng 830 triệu bảng tiền từ chủ sở hữu đã được đưa vào hệ thống rồi thể hiện dưới dạng doanh thu tài trợ thương mại. Tổng ảnh hưởng từ những khoản doanh thu được khai tăng và chi phí được giảm vượt 900 triệu bảng.
Vụ việc cũng mang thêm sức nặng vì mối quan hệ kinh tế và chính trị giữa Anh với UAE. Những diễn biến quanh City nhiều năm qua đã được theo dõi ở cấp độ vượt xa bóng đá, dù phán quyết cuối cùng vẫn thuộc trách nhiệm của hệ thống kỷ luật độc lập của Ngoại hạng Anh.
Uy tín của Ngoại hạng Anh đứng trước bài kiểm tra lớn
Phần cốt lõi của phán quyết đã được Ngoại hạng Anh công bố ngày 29/9. Ủy ban kết luận City vi phạm toàn bộ nhóm cáo buộc nghiêm trọng về cung cấp thông tin tài chính chính xác, đồng thời vi phạm phần lớn nghĩa vụ hợp tác với cuộc điều tra.
Các hợp đồng tài trợ bị mô tả là những thỏa thuận không phản ánh bản chất thực của dòng tiền. Ủy ban còn kết luận City đã tìm cách cản trở cuộc điều tra, trong khi một số nhân chứng cung cấp lời khai không đúng sự thật.
Quy mô này khác hẳn những vụ vi phạm quy định lợi nhuận và bền vững từng khiến Everton hay Nottingham Forest bị trừ điểm. Với City, các hành vi bị xác định kéo dài nhiều mùa và liên quan trực tiếp đến cách doanh thu, chi phí và tiền từ chủ sở hữu được trình bày.
Án phạt chưa được công bố. Một phiên điều trần riêng sẽ quyết định hình thức xử lý, từ phạt tiền, trừ điểm đến những biện pháp nặng hơn.
Cuộc chiến pháp lý chưa kết thúc
Manchester City vẫn phủ nhận sai phạm và chuẩn bị kháng cáo. Chủ tịch Khaldoon Al Mubarak giữ nguyên quan điểm rằng câu lạc bộ có đủ bằng chứng để bảo vệ mình, trong khi Giám đốc điều hành Ferran Soriano cảnh báo quá trình này còn có thể kéo dài.
City từng thành công trong vụ kiện UEFA năm 2020, khi Tòa Trọng tài Thể thao hủy án cấm dự cúp châu Âu 2 mùa, dù vẫn giữ khoản phạt vì không hợp tác đầy đủ.
Lần này con đường khác hẳn. Quy định của Ngoại hạng Anh không cho phép City đưa vụ việc lên Tòa Trọng tài Thể thao. Kháng nghị sẽ được xem xét bởi một hội đồng độc lập khác trong chính hệ thống của giải.
Điều đó đồng nghĩa phán quyết ngày 29/9 chưa phải dấu chấm hết. Sau án phạt còn có thể là kháng cáo và những yêu cầu bồi thường từ các câu lạc bộ cho rằng họ chịu thiệt trong các mùa liên quan.
Ngôi đầu bảng giữa chiếc bóng pháp lý
Trên sân, Manchester City vẫn bắt đầu mùa 2026/27 rất mạnh. Đội của Enzo Maresca thắng cả 5 vòng đầu Ngoại hạng Anh, giành 15 điểm và đứng đầu bảng. Tại Champions League, họ cũng mở màn bằng chiến thắng 2-0 trên sân Porto.
Hai diễn biến vì thế tồn tại song song. Một City vẫn đứng đầu giải đấu trên sân cỏ, trong khi bên ngoài sân, chính nền tảng tài chính của giai đoạn đưa câu lạc bộ lên vị trí thống trị đang bị kết luận là vi phạm quy định.
Trường hợp Everton đã mở ra một tiền lệ đáng chú ý. Đội bóng vùng Merseyside bị yêu cầu bồi thường gần 40 triệu bảng cho Burnley sau tranh chấp liên quan vi phạm tài chính và hiện đang kháng cáo.
Với Manchester City, số mùa giải, quy mô tiền bạc và số danh hiệu liên quan lớn hơn nhiều. Nếu phán quyết vẫn đứng vững sau kháng cáo, câu chuyện sẽ không dừng ở việc City bị trừ bao nhiêu điểm trong mùa này. Ngoại hạng Anh còn phải xử lý những hệ quả kéo dài từ một giai đoạn mà đội bóng thành Manchester đã trở thành thế lực số 1 của bóng đá Anh.