Tiền về nhiều, cách chia phải tính lại

World Cup 2026 với 48 đội tại Mỹ, Canada và Mexico đã đưa FIFA vào giai đoạn tài chính rất mạnh. Hội đồng FIFA đã thông qua ngân sách doanh thu kỷ lục 14 tỉ đô la Mỹ cho chu kỳ 2027-2030, đồng thời dự kiến dành 2,7 tỉ đô la Mỹ cho chương trình phát triển bóng đá FIFA Forward.

Ngay trước World Cup 2026, FIFA cũng nâng tổng nguồn tiền phân bổ cho 48 đội tham dự thêm 15%, lên 871 triệu đô la Mỹ. Khoản này gồm tiền chuẩn bị, tiền dành cho các đội giành quyền dự giải và những hỗ trợ khác liên quan đến đoàn đội. Khi doanh thu tăng nhanh, tranh luận mới chuyển sang một vấn đề khác: FIFA nên giữ bao nhiêu và đưa bao nhiêu trở lại 211 liên đoàn thành viên.

Đề xuất 10 triệu đô la Mỹ cho mỗi liên đoàn

Chủ tịch Liên đoàn bóng đá châu Âu Aleksander Čeferin và Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Bắc, Trung Mỹ và Caribe Victor Montagliani đã đưa ra một phương án cụ thể. Họ muốn mỗi trong số 211 liên đoàn thành viên FIFA nhận thêm ít nhất 10 triệu đô la Mỹ trong giai đoạn 2027-2030.

Tổng số tiền cần chi vào khoảng 2,1 tỉ đô la Mỹ và nằm ngoài chương trình FIFA Forward đã được lên kế hoạch. Khoản hỗ trợ mới chủ yếu hướng tới cơ sở hạ tầng và phát triển bóng đá tại từng quốc gia.

Lập luận của 2 liên đoàn khu vực dựa trên dự báo FIFA có thể kết thúc chu kỳ 2023-2026 với khoảng 6 tỉ đô la Mỹ dự trữ. Sau khi tính khoản phân bổ mới cùng những nghĩa vụ tài chính khác, họ cho rằng FIFA vẫn có thể duy trì khoảng 1,5 tỉ đô la Mỹ dự phòng.

Sự ủng hộ bắt đầu mở rộng

Đề xuất ban đầu không còn giới hạn ở châu Âu và khu vực Bắc, Trung Mỹ và Caribe. Chủ tịch Liên đoàn bóng đá châu Á Salman bin Ibrahim Al Khalifa đã gửi thư riêng ủng hộ việc tăng phân bổ cho các thành viên.

Khu vực châu Đại Dương cũng ủng hộ hướng đưa thêm nguồn lực xuống các liên đoàn quốc gia. Việc nhiều khu vực cùng lên tiếng khiến FIFA phải xem xét nghiêm túc hơn phương án sử dụng một phần khoản dự trữ thay vì tiếp tục giữ phần lớn nguồn tiền trong quỹ.

Infantino chưa chốt con số

Gianni Infantino đã mở cửa cho khả năng tăng mạnh hỗ trợ tài chính, nhưng chưa chấp nhận mức 10 triệu đô la Mỹ cho mỗi thành viên.

Trong thư gửi lãnh đạo 6 liên đoàn châu lục ngày 28/9, Chủ tịch FIFA cho biết ông ủng hộ mức tài trợ bổ sung cao nhất mà tổ chức có thể cung cấp một cách có trách nhiệm. Tuy nhiên, mọi phương án phải được áp dụng công bằng, dựa trên khả năng tài chính thực tế, có cơ chế quản trị rõ ràng và có thể kiểm toán.

Điều đó đồng nghĩa 10 triệu đô la Mỹ hiện vẫn là mức đề xuất, chưa phải khoản tiền đã được phê duyệt. Infantino yêu cầu Tổng thư ký Mattias Grafström tập hợp toàn bộ kiến nghị thành một đánh giá chung trước khi đưa ra Hội đồng FIFA.

Ngày 15/10 là mốc tiếp theo

Hội đồng FIFA sẽ xem xét vấn đề tại cuộc họp ngày 15/10/2026. Cơ quan này sẽ phải cân đối giữa mức tiền có thể phân bổ, khả năng duy trì dự trữ, điều kiện sử dụng và hệ thống giám sát sau khi tiền được chuyển tới các liên đoàn thành viên.

Chưa có bảo đảm rằng ngày 15/10 sẽ xuất hiện ngay con số cuối cùng hay lịch giải ngân đầy đủ. Nếu phương án liên quan tới những thay đổi thuộc thẩm quyền cao hơn, Đại hội FIFA và 211 liên đoàn thành viên vẫn có thể phải tham gia quá trình phê chuẩn.

World Cup 2026 giúp FIFA bước vào chu kỳ mới với nguồn lực tài chính rất lớn. Tranh luận hiện tại không còn tập trung vào việc tổ chức có đủ tiền hay không, mà là mức dự trữ nào thực sự cần thiết và bao nhiêu trong số đó nên được đưa trở lại các liên đoàn quốc gia để đầu tư trực tiếp cho bóng đá.