Nền móng được dựng nhanh, nhưng tầng trên chưa xuất hiện
Khoảng 3 năm rưỡi đầu sau khi Quỹ Đầu tư Công Ả Rập Xê Út tiếp quản Newcastle là giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ. Từ vị trí cuối bảng Ngoại hạng Anh, đội bóng vươn lên giành vé dự Champions League, rồi vô địch Cúp Liên đoàn mùa 2024/25. Danh hiệu này chấm dứt 56 năm chờ đợi một chiếc cúp lớn kể từ Inter-Cities Fairs Cup 1969, đồng thời khép lại 70 năm trắng tay ở các giải quốc nội.
Eddie Howe cùng những tân binh như Kieran Trippier, Bruno Guimarães, Sven Botman, Alexander Isak, Anthony Gordon và Sandro Tonali nhanh chóng dựng nên một đội hình đủ khả năng cạnh tranh ở nhóm đầu. Thành quả càng đáng ghi nhận khi Newcastle không thể chi tiêu hoàn toàn theo tiềm lực của PIF vì phải tuân thủ các quy định tài chính của Ngoại hạng Anh và UEFA.
Khi nền móng chuyên môn đã được tạo dựng, kỳ vọng chuyển sang giai đoạn tiếp theo: tăng doanh thu, giải quyết bài toán sân vận động, xây trung tâm huấn luyện mới, hoàn thiện bộ máy tuyển dụng và thiết lập kế hoạch kế nhiệm. Tuy nhiên, chính những nhiệm vụ dài hạn ấy lại tiến triển chậm hơn nhiều so với sự thăng tiến ban đầu trên sân.
Những dự án lớn vẫn nằm trên giấy
Tương lai của St James’ Park được đưa vào nghiên cứu với 2 phương án: mở rộng sân hiện tại hoặc xây một sân vận động mới tại khu vực trung tâm thành phố. Câu lạc bộ từng kỳ vọng sớm có hướng đi rõ ràng, nhưng đến nửa sau năm 2026 vẫn chưa công bố lựa chọn cuối cùng.
Quy mô và chi phí của dự án khiến Newcastle phải cân nhắc kỹ. PIF đã thảo luận với các nhà đầu tư về khả năng bán một phần cổ phần thiểu số hoặc huy động vốn dựa trên nguồn thu thương mại trong tương lai. Điều đó cho thấy sân vận động vẫn là ưu tiên quan trọng, nhưng cách tài trợ và địa điểm xây dựng chưa được giải quyết dứt điểm.
Trung tâm huấn luyện mới cũng đi theo quỹ đạo tương tự. Newcastle đã nâng cấp cơ sở Benton sau cuộc tiếp quản và tiếp tục được cấp phép mở rộng khu vực này. Một địa điểm tiềm năng cho dự án dài hạn được xác định trong năm 2026, nhưng câu lạc bộ chưa công bố kế hoạch xây dựng hoặc thời điểm khởi công cụ thể. Vì vậy, Benton vẫn phải tiếp tục được sửa chữa để đáp ứng nhu cầu trước mắt.
Ý tưởng xây dựng mạng lưới nhiều câu lạc bộ cũng chưa thành hình. Newcastle từng tìm hiểu KV Oostende và cử đại diện tới Bỉ vào năm 2023, với mục tiêu tạo nơi phát triển cầu thủ trẻ và hỗ trợ vấn đề giấy phép lao động. Tuy nhiên, không có thương vụ nào được hoàn tất và kế hoạch đến nay vẫn chưa vượt khỏi giai đoạn khảo sát.
Biến động thượng tầng làm chậm tiến độ
Những khoảng trống trên sân cỏ và ngoài sân cỏ xuất hiện cùng lúc với biến động trong bộ máy điều hành. Giám đốc điều hành Darren Eales phải rời vị trí sau khi được chẩn đoán mắc bệnh ung thư máu. Trước đó, Giám đốc thể thao Dan Ashworth chuyển sang Manchester United năm 2024, khiến cấu trúc tuyển dụng mất đi một mắt xích quan trọng.
Newcastle sau đó trải qua nhiều kỳ chuyển nhượng thiếu ổn định. Alexander Isak được bán cho Liverpool với giá khoảng 125 triệu bảng, trong khi một số mục tiêu ưu tiên không thể cập bến St James’ Park. Giám đốc điều hành David Hopkinson thừa nhận câu lạc bộ phải vận hành theo hướng mua bán cầu thủ hợp lý để đáp ứng các giới hạn tài chính, thay vì chỉ giữ mọi ngôi sao bằng nguồn tiền của chủ sở hữu.
Sự xuất hiện của Hopkinson và Giám đốc thể thao Ross Wilson giúp Newcastle lấy lại đầu mối điều hành rõ ràng hơn. Tuy nhiên, họ phải tiếp quản một danh sách dài công việc còn tồn đọng, từ chiến lược tuyển dụng, tương lai các trụ cột đến dự án sân vận động và trung tâm huấn luyện.
Giai đoạn mới bắt đầu trong thế hụt hơi
Eddie Howe rời Newcastle sau gần 5 năm, nhưng đây không phải quyết định sa thải vì thành tích. Nhà cầm quân người Anh cho biết ông cần nghỉ ngơi và hồi phục năng lượng sau một giai đoạn làm việc căng thẳng. Howe khép lại nhiệm kỳ với dấu ấn lớn: cứu đội khỏi nguy cơ xuống hạng, 2 lần đưa Newcastle dự Champions League và mang về danh hiệu quốc nội đầu tiên sau 70 năm.
Newcastle sau đó đạt thỏa thuận đưa Matthias Jaissle về từ Al-Ahli. Huấn luyện viên người Đức dự kiến ký hợp đồng 4 năm, trong thương vụ có mức bồi thường khoảng 9,5 triệu bảng. Jaissle được đánh giá phù hợp với định hướng mới nhờ tuổi đời trẻ, kinh nghiệm làm việc trong hệ thống Red Bull và khả năng phát triển cầu thủ.
Tuy nhiên, ông tiếp quản một dự án chưa hoàn chỉnh. Quyết định về sân vận động vẫn bị trì hoãn, trung tâm huấn luyện mới chưa khởi công, mô hình nhiều câu lạc bộ chưa xuất hiện, còn đội nữ chỉ đứng thứ 6 tại WSL2 mùa 2025/26 với 33 điểm sau 22 trận.
Newcastle đã xây phần móng nhanh hơn dự kiến, nhưng tầng phát triển tiếp theo vẫn chưa hiện rõ. PIF chưa rút khỏi dự án, song việc tìm kiếm nguồn vốn bên ngoài cho sân vận động và sự điều chỉnh trong chiến lược đầu tư thể thao của Ả Rập Xê Út cho thấy giai đoạn mới sẽ được vận hành thận trọng hơn. Thách thức của Jaissle và bộ máy lãnh đạo hiện tại là biến những kế hoạch còn dang dở thành cấu trúc đủ vững để Newcastle tiếp tục tiến lên, thay vì chỉ sống bằng động lực của những năm đầu sau cuộc tiếp quản.