Đằng sau ánh hào quang chói lóa
Tuyển Việt Nam vừa bảo vệ thành công chức vô địch ASEAN Cup 2026 sau khi hòa Thái Lan 2-2 ở Mỹ Đình và thắng chung cuộc 4-2 sau hai lượt trận. Đây là lần thứ tư Việt Nam vô địch Đông Nam Á, sau các năm 2008, 2018 và 2024.
Nhưng sau những những khoảnh khắc ăn mừng đó, bóng đá Việt Nam cần hướng tới những mục tiêu rõ ràng hơn: biến những cầu thủ trẻ giàu tiềm năng thành trụ cột thực sự ở cấp độ châu Á. Thành công của U23 Việt Nam, U17 Việt Nam và sự trưởng thành của Nguyễn Đình Bắc đang mang lại một thế hệ đáng chờ đợi. Điều quan trọng là họ sẽ tiến xa tới đâu trong 5 năm tới.
Tài năng trẻ đang xuất hiện ngày một nhiều
Năm 2026 mang tới nhiều tín hiệu tích cực. U23 Việt Nam giành hạng ba U23 châu Á sau khi hòa Hàn Quốc 2-2 qua 120 phút rồi thắng 7-6 trên chấm luân lưu. U17 Việt Nam còn tạo cột mốc lớn hơn khi thắng UAE 3-2, đứng đầu bảng C với 6 điểm và lần đầu giành vé dự FIFA U17 World Cup.
Tại Qatar cuối năm nay, Việt Nam nằm cùng bảng với Mali, New Zealand và Bỉ. Ở đội tuyển quốc gia, Đình Bắc mới 21 tuổi nhưng đã ghi 5 bàn ngay vòng bảng ASEAN Cup 2026, gồm hat-trick trước Timor-Leste và cú đúp vào lưới Campuchia. Nguồn cầu thủ trẻ rõ ràng đang có chất lượng.
Khoảng trống từ đội trẻ lên chuyên nghiệp
Vấn đề nằm ở giai đoạn sau đào tạo. Một cầu thủ nổi bật ở tuổi 17 chưa chắc sẽ trở thành tuyển thủ giỏi khi 24 hoặc 25 tuổi. Những năm từ 18 đến 22 tuổi cần được xem là thời gian quyết định, bởi cầu thủ phải được đá những trận thật thay vì chỉ tập luyện hoặc chơi các giải trẻ ngắn ngày.
VFF đã phối hợp cùng FIFA tổ chức chương trình về phát hiện tài năng vào tháng 6/2026, tập trung vào đánh giá cầu thủ và xây dựng mạng lưới tuyển trạch từ cơ sở tới đội tuyển. Bước tiếp theo phải là tạo đường đi rõ ràng từ U17, U19, U21 lên hạng Nhất và V.League.
V.League phải nuôi dưỡng được cầu thủ trẻ
V.League 2026/27 có 14 CLB, thi đấu vòng tròn hai lượt với 26 vòng và tổng cộng 182 trận. Hạng Nhất cũng có 14 đội và 182 trận. Đây là quỹ trận đấu rất lớn để cầu thủ trẻ tích lũy kinh nghiệm.
Những người chưa đủ khả năng cạnh tranh vị trí ở đội mạnh nên được cho mượn xuống hạng Nhất hoặc sang CLB phù hợp hơn. Với cầu thủ 19-21 tuổi, được đá 25-30 trận một mùa thường hữu ích hơn nhiều so với việc ngồi dự bị cả năm ở một đội bóng lớn.
Muốn lên tầm châu Á, phải mạnh dạn xuất ngoại
Đích đến cuối cùng không nên chỉ là tạo ra những cầu thủ giỏi ở Đông Nam Á. Các tài năng nổi bật cần được chuẩn bị để thử sức tại J.League, K League hoặc những môi trường phù hợp ở châu Âu, nhưng điều kiện tiên quyết vẫn là được thi đấu thường xuyên. U17 World Cup cuối năm nay cũng không nên chỉ được xem như một giải đấu lịch sử.
Sau giải đấu này, từng cầu thủ cần có lộ trình rõ về số phút thi đấu, thể lực, kỹ thuật và môi trường phát triển. ASEAN Cup 2026 mang lại thêm một chức vô địch. Muốn biến thành công ấy thành bước tiến dài hạn, bóng đá Việt Nam phải tạo ra nhiều cầu thủ đủ sức đứng vững ngoài phạm vi Đông Nam Á.