Andoni Iraola và dấu ấn Murakami trong triết lý bóng đá

Giữ ngôi sao, không đánh cược sức khỏe

HLV Hossam Hassan xác nhận Mohamed Salah đủ điều kiện ra sân trước Australia, nhưng né trả lời chuyện đá chính. Ông nhấn mạnh chỉ dùng Salah khi chắc chắn anh “khỏe và háo hức thi đấu 100%”, dù đây là trận loại trực tiếp và đội tuyển rất cần anh. Cách nói này cho thấy ban huấn luyện đặt ngưỡng an toàn khá cao, không muốn biến trận gặp Australia thành canh bạc với cái chân sau chấn thương gân kheo.

Từ ca chấn thương đến “chế độ phục hồi đặc biệt”

Salah dính chấn thương ở phút 57 trận hòa Iran, tự xin ra sân khi tỷ số vẫn đang căng. Sau đó, đội ngũ y tế chẩn đoán căng cơ gân kheo và lập tức đưa anh vào chương trình phục hồi cường độ cao, mục tiêu duy nhất là kịp cho trận gặp Socceroos. Chỉ đến thứ Tư anh mới tập lại cùng đội, và trong quãng 15 phút mở cho truyền thông, Salah xuất hiện, di chuyển tương đối thoải mái, như một thông điệp trấn an.

Giữa kỳ vọng lịch sử và bài toán rủi ro

Ai Cập đang đứng trước cơ hội giành chiến thắng đầu tiên ở vòng knock-out World Cup, sau khi vừa có thắng lợi đầu tay ở giải đấu khi ngược dòng thắng New Zealand 3-1, trong đó Salah ghi một bàn. Bối cảnh đó khiến áp lực sử dụng anh càng lớn. Tuy vậy, Hossam Hassan vẫn giữ lập trường không “đốt cháy giai đoạn”, chấp nhận để ngỏ khả năng Salah chỉ vào sân ở thời điểm phù hợp, thay vì mặc định anh phải có mặt ngay từ đầu.

Đội hình tổn thất và vai trò Salah trong bức tranh chung

Trong khi Salah đang được cân nhắc kỹ lưỡng, Ai Cập chắc chắn mất hậu vệ trái Ahmed Fatouh vì rách gân kheo và thiếu tiền vệ Mohanad Lasheen do treo giò. Omar Marmoush nhiều khả năng đá chính nhưng chưa tạo được dấu ấn tại Bắc Mỹ và từng phải ngồi dự bị trận gặp Iran. Trong bối cảnh đó, Salah càng trở thành điểm tựa chuyên môn lẫn tinh thần, nhưng cách Hossam Hassan xử lý cho thấy ông muốn bảo vệ anh khỏi nguy cơ tái phát chấn thương, thay vì dồn hết gánh nặng lên đôi chân vừa trở lại.

Từ nỗi lo trụ hạng đến tham vọng giữ chỗ trong nhóm lớn

Hai mùa liền chỉ đứng thứ 17, Tottenham bị kéo sát khu vực rớt hạng và hình ảnh một đội bóng thuộc nhóm “lớn” bị lung lay. Trong bối cảnh đó, ban lãnh đạo quyết định dùng chuyển nhượng như cách khẳng định lại vị thế, với tổng chi tiêu hè này đã lên 237 triệu bảng và còn có thể tăng thêm.

Những thương vụ như Jan Paul van Hecke, Mateus Fernandes với mức phí kỷ lục 85 triệu bảng, hay thỏa thuận lên tới 100 triệu bảng cho Sandro Tonali cho thấy Tottenham không còn chấp nhận đứng ngoài cuộc đua mua sắm của nhóm đầu giải.

Thay đổi trên thượng tầng mở đường cho cách chi mới

Bước ngoặt đến từ việc Daniel Levy kết thúc gần 25 năm giữ ghế chủ tịch điều hành vào tháng 9. Tân chủ tịch Peter Charrington thừa nhận câu chuyện cũ không thể kéo dài và nói về một “cú thay đổi địa chấn” mà câu lạc bộ buộc phải thực hiện để mỗi mùa đều có mặt trong cuộc đua với các đội mạnh nhất.

Nhóm sở hữu Enic, do Quỹ gia đình Lewis điều hành, không chỉ “bật đèn xanh” cho cuộc tái thiết mà còn hai lần bơm thêm 100 triệu bảng trong vòng 10 tháng thông qua việc mua thêm cổ phần. Cùng với đó là việc sắp xếp lại bộ máy: Vinai Venkatesham lên làm giám đốc điều hành, Johan Lange được đẩy lên đồng giám đốc thể thao trước khi Fabio Paratici rời đi.

De Zerbi và sự dịch chuyển quyền lực trong tuyển mộ

Ý định duy trì mô hình hai giám đốc thể thao không trọn vẹn khi thương vụ với Sebastien Kehl đổ bể. Hệ quả là HLV Roberto de Zerbi có tiếng nói lớn hơn trong việc chọn người. Được bổ nhiệm theo hợp đồng 5 năm vào tháng 3 và giúp đội trụ hạng với ba trận thắng, hai trận hòa, ông sớm nhấn mạnh đội hình chỉ có khoảng chục cầu thủ đủ tầm ở lại.

Năm tân binh đầu hè đều mang dấu ấn De Zerbi: thủ môn Martin Dubravka, các hậu vệ Marcos Senesi, Andy Robertson, Van Hecke và tiền vệ Fernandes. Van Hecke từng làm việc với ông ở Brighton, còn Tonali là cái tên ông theo dõi từ lâu. Cách mua sắm này cho thấy Tottenham đang trao nhiều niềm tin hơn cho huấn luyện viên trong việc định hình đội ngũ.

Ưu tiên kinh nghiệm, bản lĩnh và mặt bằng lương mới

Trong loạt tân binh, Tottenham chú trọng những người đã quen môi trường đỉnh cao. Robertson 32 tuổi, đã giành đủ bộ danh hiệu cùng Liverpool và vừa đeo băng đội trưởng tuyển Scotland tại World Cup. Senesi 29 tuổi có bốn năm chơi ở Ngoại hạng Anh cho Bournemouth. Ngay cả Fernandes, mới 21 tuổi, cũng được Lange và De Zerbi nhấn mạnh về sự chín chắn và thông minh.

Việc theo đuổi Fernandes và Tonali, hai cầu thủ từng nằm trong tầm ngắm của Arsenal, Manchester United, cho thấy trần lương của Tottenham đã được nâng lên so với thời Levy, khi mức đãi ngộ từng là rào cản với các ngôi sao hàng đầu.

Chi nhiều nhưng vẫn trong giới hạn nhờ sân vận động và luật mới

Luật tỷ lệ chi cho đội hình cho phép Tottenham dùng tới 85% doanh thu cho chi phí cầu thủ. Mùa 2024-25, tiền lương và khấu hao cầu thủ mới chiếm 61% tổng chi lương, trong đó khoảng ba phần tư thường dành cho đội một. Điều này tạo khoảng trống lớn để tăng chi.

Sân vận động mới là nền tảng quan trọng. Tại White Hart Lane cũ, doanh thu ngày thi đấu là 45 triệu bảng, thu thương mại 73 triệu. Ở sân mới, hai con số này tăng lên 126 triệu và 277 triệu bảng trong mùa 2024-25, nhờ tối đa hóa các sự kiện ngoài bóng đá. Với tổng doanh thu 565 triệu bảng, Tottenham có thể chi tới 480 triệu bảng mỗi năm cho đội hình mà vẫn tuân thủ quy định.

Phí chuyển nhượng cũng được dàn đều theo thời hạn hợp đồng, tối đa 5 năm. Vì vậy, khoản chi 240 triệu bảng trong một kỳ chuyển nhượng chỉ tương đương 48 triệu bảng tiền khấu hao mỗi năm, giúp câu lạc bộ duy trì nhịp mua sắm cao mà không vượt khung chi phí.

Bán người để nuôi vòng quay mới

Song song với việc nâng trần lương và chi phí mua sắm, Tottenham đặt mục tiêu cải thiện khả năng thu tiền từ bán cầu thủ. Thương vụ Brighton trả 46 triệu bảng cho Luka Vuskovic, trung vệ 19 tuổi chưa đá Ngoại hạng Anh và vừa được cho Hamburg mượn, là ví dụ tiêu biểu.

Vuskovic nhiều khả năng không phải người cuối cùng rời đội trong hè này. Những khoản thu như vậy sẽ được tái đầu tư cho các vị trí còn thiếu, đặc biệt là hàng công, nơi De Zerbi vẫn muốn bổ sung thêm.

Tây Ban Nha vs Áo (02:00 ngày 03/07, vòng 1/16 World Cup 2026)

Tây Ban Nha đứng đầu bảng H với 7 điểm, ghi 5 bàn và chưa thủng lưới sau 3 trận. Đội bóng của Luis de la Fuente vượt qua vòng bảng với 1 trận hòa và 2 chiến thắng, trong đó có màn vùi dập Saudi Arabia 4-0. Áo đứng nhì bảng J với 4 điểm, hàng công ghi 6 bàn nhưng hàng thủ cũng nhận 6 bàn thua.

Trận hòa 3-3 với Algeria giúp Áo giành vé vào vòng 32 đội, nhưng cũng cho thấy họ dễ bị cuốn vào thế trận cởi mở nếu đối thủ tấn công tốt. Lamine Yamal đã đủ thể lực để đá trọn trận, còn Fabián Ruiz cũng khẳng định đã trở lại trạng thái tốt nhất. Điểm nhấn của trận đấu nằm ở khả năng Tây Ban Nha kiểm soát nhịp độ trước sức ép mạnh mẽ và lối chơi không ngại va chạm của Áo.

Sẽ có không ít người lo ngại về lối chơi chưa quá ấn tượng của Tây Ban Nha, trong khi tuyển Áo đã cho thấy họ khó chịu ra sao khi từng gây nhiều khó khăn cho Argentina tại vòng bảng. Tuy vậy, sự khác biệt vẫn đến từ các ngôi sao. Nếu Yamal, Pedri hay Olmo chơi đúng phong độ, một chiến thắng đậm cho Tây Ban Nha là điều có thể dự báo trước.

Dự đoán tỷ số: Tây Ban Nha 4-0 Áo

Bồ Đào Nha vs Croatia (06:00 ngày 03/07, vòng 1/16 World Cup 2026)

Bồ Đào Nha đứng nhì bảng K với 5 điểm, bất bại sau vòng bảng nhưng chưa tạo cảm giác thật sự bùng nổ. Họ ghi 6 bàn và chỉ thủng lưới 1 lần, nhưng trận hòa 0-0 trước Colombia khiến ngôi đầu rơi khỏi tay. Croatia đứng nhì bảng L với 6 điểm, khởi đầu bằng thất bại trước Anh rồi thắng liên tiếp Panama và Ghana.

Đây là trận đấu mang nhiều ý nghĩa khi Cristiano Ronaldo và Luka Modric đều có thể bước vào kỳ World Cup cuối cùng trong sự nghiệp. Ronaldo vẫn đang tìm bàn thắng đầu tiên ở vòng knock-out World Cup, còn Modric vừa chạm mốc 200 trận cho Croatia. Bồ Đào Nha sở hữu hàng công có chiều sâu hơn, nhưng Croatia luôn rất nguy hiểm khi trận đấu diễn ra với nhịp độ chậm và đòi hỏi bản lĩnh cùng kinh nghiệm.

Ronaldo đang rất khát khao ghi bàn đầu tiên ở vòng loại trực tiếp World Cup trong sự nghiệp của mình. Để làm được điều đó, anh sẽ cần các vệ tinh xung quanh như João Félix, Vitinha, Neves... có một ngày thi đấu thật sự hoàn hảo. Nếu chơi đúng ý đồ của ban huấn luyện, chiến thắng cho Selecao châu Âu là nhiệm vụ không quá khó khăn.

Dự đoán tỷ số: Bồ Đào Nha 3-0 Croatia

Thụy Sĩ vs Algeria (10:00 ngày 03/07, vòng 1/16 World Cup 2026)

Thụy Sĩ đứng đầu bảng B với 7 điểm, ghi 7 bàn và chỉ nhận 3 bàn thua. Họ hòa Qatar, thắng Bosnia 4-1 rồi hạ Canada 2-1 để trở lại Vancouver với vị thế rất vững vàng. Algeria đứng thứ ba bảng J với 4 điểm, ghi 5 bàn nhưng thủng lưới 7 lần sau 3 trận.

Trận hòa 3-3 với Áo giúp Algeria giành vé vào vòng 32 đội, đồng thời cho thấy tinh thần bám đuổi rất lì lợm của họ. Breel Embolo là điểm tựa đáng chú ý của Thụy Sĩ, còn Rubén Vargas và Johan Manzambi đều vừa ghi bàn trước Canada.

Điểm nóng nhất nằm ở cuộc đấu trí giữa Vladimir Petkovic, người từng dẫn dắt Thụy Sĩ nhiều năm và nay đối đầu chính đội bóng cũ trong một trận đấu hứa hẹn rất căng thẳng về mặt chiến thuật.

Về cơ bản, Thụy Sĩ vẫn được đánh giá cao hơn nếu chơi đúng phong độ vốn có. Dù vậy, đại diện châu Phi cũng sẵn sàng tạo nên bất ngờ nếu có những thời cơ rõ ràng.

Dự đoán tỷ số: Thụy Sĩ 1-0 Algeria

Tập trung vào sự liền mạch

Liverpool không chỉ bổ nhiệm Andoni Iraola rồi mới tính chuyện xây dựng ê-kíp. Câu lạc bộ nhanh chóng xác nhận bốn gương mặt mới trong ban huấn luyện, tất cả đều là những người đã đồng hành cùng Iraola tại Bournemouth. Việc Tommy Elphick, Shaun Cooper, Pablo de la Torre và Tom Webber cùng chuyển tới vùng Merseyside cho thấy ưu tiên hàng đầu là giữ nguyên sự liền mạch trong cách làm việc của tân huấn luyện viên trưởng.

Những người từng trải trên sân cỏ

Tommy Elphick và Shaun Cooper đều bước ra từ môi trường cầu thủ chuyên nghiệp trước khi trở thành trợ lý cho Iraola. Elphick có hơn 400 trận trong sự nghiệp, từng khoác áo Brighton & Hove Albion, Bournemouth và Aston Villa. Cooper cũng có hơn 200 lần ra sân cho Bournemouth rồi sau đó gia nhập ban huấn luyện dưới thời Gary O’Neil, trước khi tiếp tục làm việc cùng Iraola. Kinh nghiệm thi đấu dày dạn của bộ đôi này là nền tảng để họ đảm nhiệm vai trò huấn luyện đội một tại Liverpool.

Nhân tố gắn bó lâu năm với Iraola

Pablo de la Torre không phải gương mặt mới với Iraola. Cả hai đã làm việc cùng nhau từ mùa 2018-2019 tại AEK Larnaca và tiếp tục gắn bó ở các đội bóng sau đó. Việc de la Torre tiếp tục giữ vai trò trợ lý cho Iraola tại Liverpool cho thấy huấn luyện viên trưởng muốn mang theo những cộng sự hiểu rõ phong cách và yêu cầu chuyên môn của mình, thay vì bắt đầu lại với một ê-kíp xa lạ.

Tăng sức mạnh ở mảng phân tích chiến thuật

Tom Webber đảm nhiệm vị trí chuyên gia phân tích chiến thuật đội một sau 10 năm làm việc trong mảng phân tích hiệu suất tại Bournemouth. Sự xuất hiện của Webber giúp Liverpool bổ sung thêm một “bộ não” chuyên sâu về dữ liệu và phân tích, hỗ trợ Iraola trong việc chuẩn bị chiến thuật cho từng trận đấu.

Một ê-kíp đã được “kiểm chứng”

Điểm chung của cả bốn nhân sự mới là đều đã trải qua quãng thời gian làm việc cùng Iraola tại Bournemouth. Liverpool vì thế không chỉ tuyển thêm người, mà đang mang về một ê-kíp đã quen vận hành cùng nhau, từ sân tập cho tới phòng phân tích. Đây là nền tảng để Iraola triển khai triết lý huấn luyện của mình tại Anfield một cách trơn tru hơn.

Cảm giác “Tây Ban Nha” quay trở lại

Trước trận thắng Áo 3-0, Tây Ban Nha bước qua vòng bảng với cảm giác như đang chơi dưới sức. Chấn thương, đối thủ phá nhịp, những mảng miếng rời rạc khiến đội bóng vô địch châu Âu chưa cho thấy một bức tranh trọn vẹn. Trận đấu tại SoFi là lần đầu tiên họ tạo lại được cảm giác quen thuộc: kiểm soát, mạch lạc, và đủ sắc để biến ưu thế thành bàn thắng.

Lamine Yamal đã nói trước đó: khi chạm tới đúng đẳng cấp, Tây Ban Nha sẽ gần như không thể bị ngăn cản. Trước Áo, họ chưa đạt tới mức “không thể cản”, nhưng đã đủ để gửi lời nhắc nhở tới phần còn lại của giải: đội bóng này vẫn là Tây Ban Nha, với chuẩn mực chơi bóng riêng và áp lực phải “chơi hay” chứ không chỉ thắng.

Áp lực phải đẹp mắt

Cảm nhận trong nội bộ đội tuyển là kỳ vọng dành cho họ luôn cao hơn phần còn lại. Yamal nói thẳng: với Tây Ban Nha, người ta đòi hỏi phải chơi hay, trong khi với các đội khác, thắng là đủ. Bối cảnh thành tích hơn một thập kỷ qua ở World Cup khiến áp lực ấy càng nặng: ba kỳ liên tiếp không thắng nổi trận loại trực tiếp nào, từ cú sốc rời giải sớm năm 2014 đến hai lần dừng bước ở vòng 16 đội năm 2018 và 2022.

Chính vì vậy, chiến thắng trước Áo không chỉ là tấm vé đi tiếp trong thể thức mở rộng, mà còn là lần đầu tiên sau 2010, một cầu thủ Tây Ban Nha lại ghi bàn ở vòng knock-out World Cup. Bàn mở tỷ số của Mikel Oyarzabal chấm dứt khoảng trống kéo dài từ khoảnh khắc Andrés Iniesta sút tung lưới Hà Lan trong trận chung kết năm đó.

Những người giúp đội tuyển “giống Tây Ban Nha” hơn

Yamal vẫn là tâm điểm ống kính, là cầu thủ được chọn là hay nhất trận, là người liên tục tìm kiếm bàn thắng đầu tiên ở World Cup. Nhưng cảm giác “Tây Ban Nha” trở lại không chỉ đến từ anh. Oyarzabal, với hai bàn thắng, mới là người trực tiếp kéo đội tuyển vượt qua rào cản knock-out. Anh đã ghi 17 bàn và có 6 kiến tạo trong 17 trận gần nhất cho đội tuyển, góp mặt trực tiếp vào 5 trong 8 bàn thắng của Tây Ban Nha tại giải lần này.

Bên cạnh đó là những mắt xích như Marc Cucurella, Álex Baena và Pedro Porro. Cucurella tham gia trực tiếp vào các pha bóng dẫn tới bàn thắng, Baena kiến tạo để Porro đánh đầu nâng tỷ số, còn Porro không chỉ ghi bàn mà còn nằm trong chuỗi 8 trận chính thức toàn thắng mỗi khi anh đá chính, với 23 bàn ghi được và không thủng lưới trong 7 trận gần nhất.

Niềm tin của huấn luyện viên

Trước trận, Luis de la Fuente đã nói ông ngày càng tin vào đội bóng của mình, coi họ là tập thể mạnh nhất thế giới. Sau trận, ông gọi màn trình diễn này là “gần như hoàn hảo”. Niềm tin ấy không xuất phát từ một trận thắng đậm, mà từ việc đội tuyển cuối cùng cũng thể hiện được thứ bóng đá mà họ tự đặt làm chuẩn.

Yamal khép lại trận đấu bằng câu nói: World Cup giờ mới thực sự bắt đầu, thua là về nhà, và không ai trong đội muốn điều đó. Với họ, việc tìm lại cảm giác “là chính mình” có lẽ mới là bước khởi đầu quan trọng nhất.