Vết cắt từ thất bại trước Argentina
Tuyển Anh khép lại World Cup 2026 bằng chiến thắng 6-4 trước Pháp để giành hạng 3, thành tích tốt nhất của họ tại giải đấu kể từ năm 1966. Nhưng trận đấu ám ảnh nhất vẫn là bán kết thua Argentina 1-2. Anthony Gordon đưa Anh dẫn trước phút 55, trước khi Enzo Fernández gỡ hòa phút 85 và Lautaro Martínez ghi bàn quyết định ở phút 90+2.
Khoảng thời gian sau bàn mở tỷ số phơi bày vấn đề lớn nhất. Từ lúc Gordon ghi bàn đến khi Lautaro lập công, Anh chỉ kiểm soát bóng 12%. Trong 19 phút trước bàn gỡ của Argentina, họ hoàn thành vỏn vẹn 4 đường chuyền. Gordon thừa nhận thất bại ấy sẽ để lại một vết sẹo lâu dài, còn Harry Kane gọi đây là trận thua đau nhất của anh với đội tuyển bởi Anh đã không chơi đúng với đội bóng mà họ muốn trở thành.
“ADN Anh” và khoảng cách giữa lý thuyết với sân cỏ
Liên đoàn bóng đá Anh xây dựng triết lý “ADN Anh” từ năm 2014 với mục tiêu kiểm soát bóng thông minh, giành lại bóng sớm và biết thay đổi cách chơi theo diễn biến trận đấu. Gareth Southgate là một trong những người trực tiếp tham gia giới thiệu định hướng ấy.
Nhưng ở nhiều trận knock-out lớn, Anh vẫn gặp khó khi phải bảo vệ lợi thế. Họ dẫn Croatia ở bán kết World Cup 2018 rồi thua 1-2, dẫn Italy trong chung kết Euro 2020 nhưng bị kéo vào thế trận ngày càng bị động, trước khi tiếp tục lép vế trước Tây Ban Nha ở chung kết Euro 2024.
Argentina năm 2026 nối dài vấn đề ấy. Khi áp lực tăng cao, khả năng giữ bóng và làm chậm sức ép của đối thủ vẫn chưa trở thành phản xạ tự nhiên của tuyển Anh.
Tuchel mắc kẹt giữa kiểm soát và bản năng phòng ngự
Thomas Tuchel hiểu vấn đề. Sau bán kết, ông thừa nhận Anh cần giữ bóng để thoát khỏi áp lực nhưng không làm được. Nhà cầm quân người Đức còn nói kiểm soát bóng có thể không nằm trong ADN bóng đá Anh theo cách nó tồn tại ở Tây Ban Nha, Argentina hay Brazil.
Khi Argentina tăng số lượng cầu thủ tấn công, Tuchel chuyển Anh sang hàng thủ 5 người. Quyết định ấy chịu ảnh hưởng từ tình trạng thể lực và việc phương án tương tự từng giúp đội bảo vệ kết quả khi chỉ còn 10 người trước Mexico.
Nhưng chính Tuchel sau này thừa nhận ông thực hiện các thay đổi phòng ngự quá sớm. Argentina càng đẩy cao, Anh càng lùi và gần như không còn đường thoát bóng.
Gordon muốn Anh khai thác điểm mạnh riêng
Gordon có thêm góc nhìn sau khi chuyển từ Newcastle sang Barcelona. Anh nhận ra cách cầu thủ Tây Ban Nha xử lý bóng và đưa ra quyết định khác nhiều với những gì mình từng trải qua ở Anh.
Theo Gordon, tuyển Anh vẫn có thể cải thiện khả năng giữ bóng nhưng không nhất thiết phải cố biến mình thành Tây Ban Nha. Điểm mạnh của họ nằm ở thể lực, tốc độ, những pha lên bóng trực diện và khả năng phản công.
Anh cũng không đổ thất bại trước Argentina hoàn toàn cho Tuchel. Gordon cho rằng các cầu thủ lẽ ra phải chủ động hơn trong khoảng thời gian cuối trận, giữ bóng tốt hơn và buộc Argentina phải phòng ngự. Nếu làm được, HLV có thể không cần chuyển đội hình sang trạng thái quá an toàn.
Tây Ban Nha là bài kiểm tra ngay lập tức
Nations League đưa Anh trở lại đúng vấn đề ấy. Lúc 1h45 ngày 27/9, thầy trò Tuchel tiếp đương kim vô địch thế giới Tây Ban Nha tại Wembley.
Trent Alexander-Arnold đã được gọi trở lại, nhưng Cole Palmer, Declan Rice, Kobbie Mainoo, Marcus Rashford và Tino Livramento đều rút lui vì vấn đề thể trạng. Tuchel vì thế phải giải bài toán kiểm soát trong hoàn cảnh lực lượng chưa đầy đủ.
Trước khi nhận việc, ông từng chê tuyển Anh thời Southgate thiếu bản sắc, sự rõ ràng và những mô hình chơi được lặp lại. Sau World Cup 2026, chính đội bóng của Tuchel cũng đang phải trả lời vấn đề tương tự. Trận gặp Tây Ban Nha là cơ hội đầu tiên để xác định Anh sẽ tiếp tục cố kiểm soát theo cách của những đội giỏi nhất thế giới, hay chấp nhận bản sắc trực diện hơn để hướng tới Euro 2028 trên sân nhà.