Đề xuất tăng số đội dự World Cup 2030 từ 48 lên 64 vẫn chưa được FIFA phê duyệt, nhưng đã thu hút sự quan tâm lớn tại châu Á. Nếu giải đấu có thêm 16 suất, AFC nhiều khả năng sẽ được tăng số vé. Khi đó, cơ hội dự World Cup của nhiều đội tuyển sẽ rộng hơn và thể thức vòng loại châu Á cũng có thể phải thay đổi toàn diện.
AFC có thể chạm mốc 11 hoặc 12 suất
Tại World Cup 2026, châu Á có 8 vé trực tiếp và một suất dự play-off liên lục địa, tăng mạnh so với mức 4,5 suất của thể thức 32 đội. Nếu World Cup mở rộng lên 64 đội, AFC có thể được nâng lên khoảng 10–12 vé trực tiếp, kèm một hoặc hai cơ hội qua play-off.
Con số chính xác vẫn phụ thuộc vào cách FIFA chia 16 suất mới giữa sáu liên đoàn. Tuy nhiên, kịch bản AFC có tổng cộng 11–13 cơ hội dự vòng chung kết được xem là hợp lý hơn so với những dự báo quá cao. UEFA, CAF và CONMEBOL cũng sẽ yêu cầu được tăng phần phân bổ.
Vòng cuối có thể tăng từ 18 lên 24 đội
Ở vòng loại World Cup 2026, chỉ 18 đội mạnh nhất châu Á được dự vòng ba, chia thành ba bảng sáu đội. Sáu vé trực tiếp thuộc về hai đội dẫn đầu mỗi bảng. Sáu đội xếp thứ ba và thứ tư phải bước vào vòng đấu tiếp theo để tranh hai vé còn lại.
Nếu AFC có thêm ba hoặc bốn suất, việc duy trì vòng cuối với 18 đội sẽ không còn phù hợp. Phương án dễ triển khai nhất là mở rộng lên 24 đội, chia thành bốn bảng sáu đội. Hai đội đứng đầu mỗi bảng có thể giành vé trực tiếp, trong khi các đội xếp thứ ba và thứ tư bước vào vòng play-off.
Cấu trúc này vẫn giữ số trận ở mức 10 trận mỗi đội, tránh việc phải đá 14 lượt như phương án ba bảng tám đội.
Play-off trở thành con đường quan trọng
Số đội dự play-off AFC có thể tăng từ 6 lên 8 hoặc 12. Một kịch bản cân bằng là tám đội xếp thứ ba và thứ tư tại vòng cuối được chia thành hai bảng bốn đội để tranh những suất trực tiếp còn lại và vé play-off liên lục địa.
Điều này giúp các đội thuộc nhóm trung bình khá không bị loại ngay khi không thể cạnh tranh hai vị trí đầu bảng. Khoảng cách giữa nhóm hàng đầu và phần còn lại của châu Á vẫn lớn, nhưng số con đường đi tiếp sẽ nhiều hơn.
Việt Nam hưởng lợi rõ nhất ở vòng loại cuối
Việt Nam đang nằm quanh nhóm 15–20 của bóng đá châu Á. Với thể thức hiện nay, đội tuyển phải chen vào top 18 mới có mặt ở vòng loại cuối. Nếu vòng này được mở rộng lên 24 đội, số vị trí tăng 33,3%, đưa mục tiêu tiến sâu trở nên thực tế hơn.
Dù vậy, vào vòng cuối và giành vé World Cup là hai thử thách hoàn toàn khác nhau. Việt Nam vẫn phải vượt qua những đối thủ trực tiếp như Bahrain, Trung Quốc, Syria, Palestine, Tajikistan, Kyrgyzstan, Indonesia và Thái Lan, đồng thời cải thiện thứ hạng FIFA để có vị trí hạt giống thuận lợi.
World Cup 64 đội không đồng nghĩa tấm vé sẽ nằm trong tầm tay Việt Nam. Tuy nhiên, điều này sẽ giúp Việt Nam có thêm cơ hội góp mặt ở vòng loại cuối, qua đó tiến gần hơn tới mục tiêu cạnh tranh vé dự World Cup. Thay vì phải trông chờ vào một hành trình kỳ diệu, Việt Nam có thể hướng tới mục tiêu này bằng kế hoạch phát triển lực lượng, cải thiện thứ hạng và chiến lược dài hạn rõ ràng.