Thất bại ngay từ chiến lược
Real Madrid từng sở hữu đội hình khiến cả châu Âu phải ngưỡng mộ với Zinedine Zidane, Ronaldo Nazario, Luis Figo, David Beckham, Raul Gonzalez và Roberto Carlos. Tuy nhiên, tập thể được mệnh danh là Galacticos 1.0 lại trải qua 3 mùa giải liên tiếp từ 2003/04 đến 2005/06 không giành được danh hiệu lớn nào.
Đằng sau thất bại ấy là hàng loạt sai lầm trong chuyển nhượng, chiến thuật và cách điều hành đội bóng.
Từ đỉnh cao châu Âu đến bước ngoặt năm 2003
Dự án Galacticos của Chủ tịch Florentino Perez không thất bại ngay từ đầu. Real Madrid vô địch La Liga các mùa 2000/01 và 2002/03, đồng thời đăng quang Champions League năm 2002. Dưới sự dẫn dắt của Vicente del Bosque, đội bóng Hoàng gia Tây Ban Nha kết hợp thành công những ngôi sao tấn công với các cầu thủ giàu kinh nghiệm, sẵn sàng hy sinh vì tập thể.
Mọi chuyện thay đổi vào mùa hè 2003. Real Madrid quyết định không gia hạn hợp đồng với Del Bosque dù ông vừa giúp CLB giành chức vô địch quốc gia. Trong 4 năm dẫn dắt đội một, chiến lược gia người Tây Ban Nha đã mang về 7 danh hiệu, trong đó có 2 Champions League.
Del Bosque ra đi đồng nghĩa Real Madrid mất người có khả năng quản lý phòng thay đồ và kết nối những cá tính lớn. Carlos Queiroz được bổ nhiệm thay thế, nhưng không duy trì được sự ổn định của người tiền nhiệm.
Từ năm 2003 đến đầu năm 2006, đội bóng lần lượt thay 5 HLV gồm Queiroz, Jose Antonio Camacho, Mariano Garcia Remon, Vanderlei Luxemburgo và Juan Ramon Lopez Caro. Việc liên tục thay đổi người dẫn dắt khiến Real Madrid thiếu một kế hoạch phát triển xuyên suốt.
Bán Makelele, mua Beckham và sai lầm ở tuyến giữa
Một trong những quyết định gây tranh cãi nhất của Perez là bán Claude Makelele cho Chelsea, đồng thời đưa Beckham về từ Manchester United.
Beckham là ngôi sao hàng đầu thế giới, sở hữu khả năng chuyền dài, tạt bóng và sút phạt xuất sắc. Tuy nhiên, anh không phải mẫu tiền vệ phòng ngự có khả năng đánh chặn và bọc lót như Makelele.
Trước đó, tiền vệ người Pháp giữ vai trò quan trọng trong hệ thống của Real Madrid. Anh thường xuyên thu hồi bóng, bảo vệ khu vực trước hàng thủ và hỗ trợ khi Roberto Carlos dâng cao tấn công. Nhờ vậy, Zidane cùng các ngôi sao phía trên có thêm không gian để phát huy khả năng sáng tạo.
Khi Makelele ra đi, Real Madrid không tìm được người thay thế tương xứng. Beckham và Guti được sử dụng ở trung tâm hàng tiền vệ, nhưng cả hai đều thiên về tổ chức tấn công. Những khoảng trống trước hàng phòng ngự ngày càng dễ bị đối thủ khai thác.
Sai lầm của Real Madrid không nằm ở việc chiêu mộ Beckham, mà ở chỗ họ ưu tiên bổ sung một ngôi sao tấn công trong khi tuyến giữa đang cần một cầu thủ chuyên trách phòng ngự.
Hàng công ghi 72 bàn vẫn không cứu nổi hàng thủ
Mùa 2003/04, Real Madrid ghi 72 bàn tại La Liga, nhiều hơn nhà vô địch Valencia 1 bàn. Ronaldo Nazario đóng góp 24 pha lập công và giành danh hiệu Vua phá lưới.
Thế nhưng, đội bóng của Queiroz lại nhận tới 54 bàn thua sau 38 vòng, trung bình 1,42 bàn mỗi trận. Trong khi đó, Valencia chỉ để lọt lưới 27 lần, đúng bằng một nửa con số của Real Madrid.
Sự khác biệt ấy quyết định cuộc đua vô địch. Valencia kết thúc mùa giải với 77 điểm, còn Real Madrid chỉ giành 70 điểm và đứng thứ 4.
Hàng thủ Real Madrid suy yếu sau khi chia tay đội trưởng Fernando Hierro cùng nhiều cầu thủ giàu kinh nghiệm. Những gương mặt trẻ như Francisco Pavon và Alvaro Mejia được trao cơ hội nhưng chưa đủ khả năng gánh vác trách nhiệm lớn.
Ngay cả khi có thủ môn Iker Casillas cùng các hậu vệ chất lượng như Roberto Carlos hay Michel Salgado, Real Madrid vẫn thường xuyên gặp khó khăn trước những đội bóng phản công nhanh.
Đây cũng là hạn chế trong chính sách kết hợp siêu sao đắt giá với cầu thủ trưởng thành từ học viện của Perez. Đội bóng sở hữu những cá nhân xuất sắc nhưng thiếu sự cân bằng giữa các tuyến.
Bi kịch Morientes và sự sụp đổ năm 2004
Thất bại của Galacticos 1.0 được thể hiện rõ nhất qua hành trình cuối mùa 2003/04.
Ngày 17/3/2004, Real Madrid thua Real Zaragoza 2-3 sau hiệp phụ ở chung kết Cúp Nhà vua. Dù Beckham và Roberto Carlos đều ghi bàn, đội bóng Hoàng gia vẫn gục ngã bởi pha lập công quyết định của Luciano Galletti.
Chưa đầy 3 tuần sau, Real Madrid tiếp tục nhận cú sốc tại Champions League.
Ở tứ kết gặp Monaco, họ thắng 4-2 trên sân nhà. Trong trận lượt về ngày 6/4, Raul mở tỷ số giúp Real Madrid dẫn tổng cộng 5-2. Tuy nhiên, Ludovic Giuly lập cú đúp, xen giữa là bàn thắng của Fernando Morientes, giúp Monaco thắng ngược 3-1.
Hai đội hòa 5-5 sau 2 lượt trận, nhưng đại diện nước Pháp đi tiếp nhờ luật bàn thắng sân khách.
Trớ trêu ở chỗ Morientes chính là cầu thủ được Real Madrid cho Monaco mượn. Tiền đạo người Tây Ban Nha ghi bàn ở cả 2 lượt trận trước đội bóng chủ quản và sau đó kết thúc Champions League mùa ấy với danh hiệu Vua phá lưới.
Cú sốc tại châu Âu kéo theo sự sa sút nghiêm trọng ở giải quốc nội. Real Madrid thua cả 5 trận cuối cùng tại La Liga, đánh mất cơ hội vô địch dù từng dẫn đầu bảng xếp hạng.
Đội hình nhiều siêu sao nhưng thiếu chiều sâu
Một vấn đề khác của Real Madrid nằm ở lực lượng dự bị. Đội bóng có đội hình chính rất mạnh nhưng không sở hữu đủ phương án thay thế tương xứng.
Zidane và Figo đều đã ngoài 30 tuổi vào mùa giải 2003/04. Hai tiền vệ này vẫn phải thi đấu thường xuyên trong bối cảnh Real Madrid tham dự nhiều giải đấu và có những chuyến du đấu thương mại.
Khi các trụ cột xuống sức hoặc chấn thương, chất lượng thi đấu của toàn đội giảm sút. Những cầu thủ trẻ được đưa vào sân chưa đủ kinh nghiệm để duy trì hiệu quả như đội hình mạnh nhất.
Real Madrid phụ thuộc quá lớn vào tài năng cá nhân. Họ có những cầu thủ đủ sức định đoạt trận đấu bằng một khoảnh khắc xuất thần, nhưng lại thiếu sự ổn định cần thiết trong cuộc đua kéo dài suốt mùa giải.
Trái ngược với Real Madrid, Valencia của Rafael Benitez xây dựng lối chơi đề cao tính tổ chức, phòng ngự chặt chẽ và phối hợp đồng đội. Đội bóng này thắng 8 trong chuỗi 10 trận bất bại ở giai đoạn cuối mùa, đồng thời giành thêm chức vô địch UEFA Cup 2004.
Valencia không có nhiều ngôi sao nổi tiếng bằng Real Madrid, nhưng họ biết cách khai thác tối đa sức mạnh tập thể.
Thành công thương mại không cứu được hậu quả trên sân cỏ
Chiến lược của Perez giúp Real Madrid phát triển thành một thương hiệu bóng đá toàn cầu. Sự xuất hiện của những tên tuổi như Figo, Zidane, Ronaldo và Beckham mang lại sức hút thương mại khổng lồ, mở rộng lượng người hâm mộ và gia tăng nguồn thu.
Tuy nhiên, việc liên tục theo đuổi những bản hợp đồng đình đám khiến đội bóng thiếu sự đầu tư hợp lý cho các vị trí ít được chú ý hơn.
Thất bại 0-3 trước Barcelona ngay tại Bernabeu ngày 19/11/2005 càng làm nổi bật những hạn chế ấy. Ronaldinho ghi 2 bàn, khiến hàng phòng ngự Real Madrid liên tục bị đặt vào tình trạng báo động.
Đến tháng 2/2006, Perez từ chức chủ tịch. Real Madrid sau đó kết thúc mùa giải ở vị trí á quân La Liga và dừng bước ngay vòng 1/8 Champions League.
Galacticos 1.0 không phải dự án hoàn toàn thất bại. Real Madrid từng giành những danh hiệu lớn và xây dựng được vị thế thương mại vững mạnh trong giai đoạn này. Tuy nhiên, chính sách chuyển nhượng thiếu cân bằng, hàng thủ suy yếu, lực lượng dự bị mỏng và những thay đổi liên tục trên băng ghế huấn luyện đã khiến họ đánh mất khả năng cạnh tranh danh hiệu.
Real Madrid có thể mua về những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới, nhưng họ đã không giữ được những mắt xích cần thiết để biến dàn siêu sao thành một đội bóng chiến thắng.