Gian lận thi cử tại Tuyên Quang: Thi lại ra sao?

Ngày 5/8, Bộ GD&ĐT tổ chức họp báo thông tin phương án xử lí đối với thí sinh tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang trong kì thi tốt nghiệp THPT. Bộ GD&ĐT cho phép 100% thí sinh tại điểm thi này được thi lại dự kiến vào ngày 14 - 15/8 tới. Bộ GD&ĐT cũng khẳng định cho phép thi lại nhưng không phải để “xí xóa” sai phạm đối với từng thí sinh (nếu có).

Ðảm bảo độ khó của đề thi tương đương

Tại buổi họp báo, GS. TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lí Chất lượng, Bộ GD&ĐT cho biết, cơ quan điều tra đã có thông tin gửi Bộ GD&ĐT về những kết quả ban đầu liên quan đến vụ án gian lận thi cử tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang. Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã xác định 3 vấn đề quan trọng. Thứ nhất, sai phạm xảy ra tại điểm thi này là sai phạm của tập thể.

Từ quy định và quy chế thi, Bộ GD&ĐT có cơ sở pháp lí để tổ chức thi lại tất cả các môn thi tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang. Thứ hai, các sai phạm xảy ra tại đây diễn ra trên phạm vi toàn bộ điểm thi, vi phạm yêu cầu an toàn, nghiêm túc, trung thực, khách quan, công bằng của kì thi được quy định trong quy chế thi tốt nghiệp THPT; có cơ sở pháp lí để tổ chức thi lại tất cả các môn thi tại điểm thi này. Cuối cùng, Bộ Công an bước đầu xác định có sự móc nối giữa phụ huynh và giáo viên làm ảnh hưởng đến kết quả thi của thí sinh.

Ông Chương cho biết, Bộ GD&ĐT đã xin ý kiến các chuyên gia, các cơ quan có liên quan và báo cáo cấp có thẩm quyền về phương án xử lí sai phạm xảy ra tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang. Trên cơ sở ý kiến của các chuyên gia, ý kiến của các cơ quan liên quan, quan điểm chỉ đạo của cấp có thẩm quyền và kết quả điều tra của cơ quan công an, Ban Chỉ đạo thi cấp quốc gia kì thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đã họp và thống nhất đề nghị Bộ trưởng Bộ GD&ĐT hủy kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ngày 11-12/6 tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang; tổ chức thi lại đối với tất cả các môn thi mà thí sinh đã dự thi tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang vào ngày (dự kiến) 14 - 15/8.

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng (người đứng) và GS.TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lí Chất lượng, Bộ GD&ĐT điều hành buổi họp báo

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng (người đứng) và GS.TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lí Chất lượng, Bộ GD&ĐT điều hành buổi họp báo

Ông Chương cũng thông tin, theo báo cáo của Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang trước khi chuyển vụ án về cho Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an xác định giáo viên thừa nhận đã vào phòng thi nhắc bài các phòng thi, các môn thi. Kết quả xác minh ban đầu của Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an cũng xác định đến nay có một số thí sinh thừa nhận có trao đổi bài thi nhưng chưa phản ánh đúng thực tế toàn diện. Sai phạm xảy ra tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang là sai phạm của tập thể điểm thi, đã làm cho kết quả thi của tất cả thí sinh không trung thực, khách quan, công bằng.

Tại buổi họp báo, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Ðại học (Bộ GD&ÐT) đã làm rõ phương án xét tuyển đại học năm 2026 cho 328 thí sinh tại Tuyên Quang. Theo ông Thảo, Bộ GD&ÐT tạm thời chuyển trạng thái của 328 thí sinh này sang nhóm “chưa đủ điều kiện xét tuyển” trong đợt lọc ảo toàn quốc (từ ngày 4 đến 10/8). Dù vậy, toàn bộ hồ sơ và nguyện vọng đăng kí của các em vẫn được bảo lưu trên hệ thống. Ngay khi có kết quả thi lại, hệ thống sẽ tiếp tục xử lí xét tuyển theo đúng các nguyện vọng ban đầu đã đăng kí.

“Ðiều này hoàn toàn không ảnh hưởng đến cơ hội của các thí sinh khác trên cả nước, bởi 328 thí sinh tại Tuyên Quang sẽ được tách ra để xét tuyển riêng”, ông Thảo nói.

Ông Thảo cho biết thêm, thực tế công tác tuyển sinh không thể dự báo chính xác 100% số lượng thí sinh sẽ nhập học. Do đó, các cơ sở đào tạo luôn tính toán một tỉ lệ dôi dư (biên độ dao động) nhất định, thường khoảng 5%, để bảo đảm chỉ tiêu. Vì vậy, khi có kết quả thi lại, nếu thí sinh đạt điểm trúng tuyển, các trường vẫn hoàn toàn chủ động nhận học sinh theo đúng năng lực và nguyện vọng chính đáng của các em.

Đề cập đến công tác chuẩn bị đề thi lại cho điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang, ông Phạm Ngọc Thưởng, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT cho biết, Bộ đã chuẩn bị theo quy trình, nguyên tắc, đúng quy chế. Bộ quán triệt tới ban ra đề về cân bằng độ khó giữa 2 đợt thi trên tinh thần đảm bảo công bằng và quyền lợi cho thí sinh.

“Ở đây không phải đánh đố, không phải để các em chứng minh bất kì điều gì. Nguyên tắc là làm đúng quy định, xét đúng tình hình bối cảnh cụ thể”, ông Thưởng nêu rõ.

Về việc sau khi có kết luận cuối cùng của cơ quan điều tra, những thí sinh xác định có vi phạm sẽ xử lí ra sao, ông Phạm Ngọc Thưởng khẳng định, việc thi lại không phải để kết quả được hợp pháp hóa hay những thí sinh nếu có vi phạm được xóa bỏ. Sau này, các em đã được công nhận tốt nghiệp và nếu đã trúng tuyển cao đẳng, đại học mà các cơ quan chức năng phát hiện có vi phạm quy chế thì tùy theo tính chất mức độ để xử lí. Điều này, theo ông Thưởng, nhằm đảm bảo công bằng, không có vùng cấm, không có ngoại lệ và thượng tôn pháp luật, sai phải xử lí.

Ông Đỗ Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang tại buổi họp báo

Ông Đỗ Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang tại buổi họp báo

Sự cố đau xót của ngành giáo dục

Phát biểu tại cuộc họp báo, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng không giấu được sự đau xót trước những sai phạm nghiêm trọng xảy ra tại điểm thi THPT Chuyên Tuyên Quang. Theo kết luận từ phía cơ quan chức năng, đây là sai phạm mang tính tập thể, ảnh hưởng trực tiếp và làm sai lệch tính trung thực, công bằng của kỳ thi.

“Dù đây là điều hết sức không mong muốn, nhưng vi phạm đã xảy ra do hành vi cố tình, cố ý của một số cá nhân. Vụ việc tại Tuyên Quang là rất đau xót cho toàn ngành giáo dục, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh, uy tín của kì thi cũng như công sức của hàng triệu thầy cô giáo và học sinh trên cả nước”, ông Thưởng nói.

Ông Thưởng cho biết, trong khi Đảng, Nhà nước và các cấp chính quyền đang dành sự quan tâm đặc biệt cùng nhiều chính sách đột phá cho giáo dục, sự việc tiêu cực này càng khiến những người làm công tác quản lí giáo dục thấy rõ trách nhiệm nặng nề của mình.

Về trách nhiệm của Bộ GD&ĐT, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng khẳng định, nghiêm túc tiếp thu ý kiến của dư luận và các chuyên gia để tăng cường công tác quản trị kì thi và quản trị rủi ro tốt hơn nữa. “Vấn đề không chỉ là ban hành thêm quy chế, quy định mà quan trọng nhất vẫn là công tác quản trị và yếu tố con người. Công nghệ có hiện đại đến đâu thì bản lĩnh, nhận thức pháp luật và đạo đức công vụ của người thực hiện vẫn là điều quyết định”, ông Thưởng phân tích.

Thứ trưởng cũng nhắc lại thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ: “UBND tỉnh Tuyên Quang phải chịu trách nhiệm về việc để mất an toàn kì thi trên địa bàn, đồng thời khẳng định việc phân cấp quản lí đã rõ ràng, sai phạm ở đâu thì ở đó và các cá nhân liên quan phải chịu trách nhiệm nghiêm khắc.

Bên cạnh sự nghiêm khắc đối với các cá nhân vi phạm, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cũng nhấn mạnh tinh thần nhân văn và sự quan tâm đến các thí sinh.

“Cốt lõi trong mọi phương án xử lí là phải hướng về người học. Học sinh ở điểm thi Chuyên Tuyên Quang cũng là học sinh của chúng ta. Nhiều em chưa đến tuổi thành niên và chịu tác động lớn từ sai phạm của người lớn. Ngành giáo dục phải làm rõ bản chất để trả lại sự công bằng, điểm thật cho các em, đồng thời phối hợp cùng địa phương và gia đình hỗ trợ, ổn định tâm lí cho học sinh trước kì thi lại”, ông Thưởng nói.

Trả lời câu hỏi của báo chí về việc có nên lắp đặt camera giám sát ngay tại các phòng thi lại hay không, Thứ trưởng Thưởng cho rằng, chưa thực sự cần thiết. Việc tạo ra một không khí thi cử bình thường, giải tỏa áp lực tâm lí cho học sinh nhưng vẫn thắt chặt giám sát, công khai phổ điểm minh bạch mới là giải pháp căn cơ và nhân văn.

PGS. TS Phạm Mạnh Hà, chuyên gia tâm lí, giảng viên ÐH Bách Khoa Hà Nội khẳng định, hành vi giáo viên vào phòng thi nhắc bài cho thí sinh phá vỡ cùng lúc ba nguyên tắc nền tảng: liêm chính học thuật, công bằng trong đánh giá và tính nêu gương của nhà giáo. Ðiểm số khi đó không còn phản ánh năng lực, học sinh trung thực bị thiệt thòi và nghiêm trọng nhất là người thầy, vốn được xã hội giao trách nhiệm giữ luật, lại là người phá luật ngay trước mặt học trò.

Không thể dạy trung thực bằng lời giảng khi hành vi của người lớn nói điều ngược lại. Trẻ học đạo đức từ những gì chúng nhìn thấy, không phải từ những gì chúng nghe. Vì vậy phải bắt đầu từ người lớn và từ hệ thống: chừng nào tỉ lệ đỗ và chỉ tiêu thi đua còn quyết định sinh mệnh của một ngôi trường, thì gian lận vẫn còn là lựa chọn hợp lí.

Cần chuyển mạnh sang đánh giá quá trình và năng lực vận dụng – những thứ không thể đọc cho chép – kèm chuẩn đạo đức nghề nghiệp có chế tài thật. Còn với học sinh đã chứng kiến, đừng né tránh: hãy gọi đúng tên cái sai và giúp các em hiểu rằng người lớn có thể sai, nhưng điều đó không làm cho sự trung thực trở nên vô nghĩa.

Ngày 14 - 15/8 tới, toàn bộ thí sinh tại điểm thi THPT Chuyên Tuyên Quang trong kì thi tốt nghiệp THPT năm 2026 sẽ được tổ chức cho thi lại do kết quả...

Chia sẻ
Gửi góp ý
Lưu bài Bỏ lưu bài
Theo Nghiêm Huê ([Tên nguồn])
Điểm Toán cao bất thường ở Tuyên Quang Xem thêm
Báo lỗi nội dung
GÓP Ý GIAO DIỆN