Vì sao máy bay bị sét đánh mà hành khách vẫn an toàn?

Sự kiện: Bí ẩn khoa học

Mỗi máy bay chở khách trung bình bị sét đánh một đến hai lần mỗi năm, nhưng dòng điện cường độ cao này vì sao không hề ảnh hưởng tới những người ngồi bên trong?

Theo các kỹ sư và cơ quan thời tiết, máy bay thương mại bị sét đánh trung bình một đến hai lần mỗi năm, và hành khách hiếm khi nhận ra. Có thể thấy một tia chớp và nghe tiếng nổ lớn, còn phi công đôi khi thấy đèn nhấp nháy. Máy bay thường tự kích hoạt sét khi bay qua vùng mây tích điện mạnh.

Sét thường bám vào phần nhô ra như mũi hoặc đầu cánh, rồi dòng điện chạy dọc thân máy bay và thoát ra ở bộ phận khác như đuôi. Thân máy bay bằng nhôm dẫn điện tốt, nên dòng điện đi qua lớp vỏ bên ngoài thay vì khoang hành khách, theo nguyên lý giống lồng Faraday. Các kỹ sư phải đảm bảo đường dẫn này không có khoảng hở.

Hình minh họa máy bay bị tia sét đánh trúng.

Hình minh họa máy bay bị tia sét đánh trúng.

Máy bay thân sợi carbon như Boeing 787 cần thêm kim loại. Theo tạp chí Air & Space, lớp vỏ carbon được phủ một lớp sợi thủy tinh chống ăn mòn, ngoài cùng là lưới nhôm hoặc đồng mịn. Lớp lưới này dàn đều dòng điện, giữ nó ở bên ngoài thân máy bay và giảm điện áp có thể làm nhiễu hệ thống điện bên trong.

Các bộ phận nhạy cảm có lớp bảo vệ riêng. Lớp vỏ quanh thùng nhiên liệu đủ dày để sét không đốt xuyên, còn mối nối và ốc vít được thiết kế để không phát tia lửa. Dây điện bên dưới lớp vỏ có thể bị cảm ứng quá áp, gọi là "hiệu ứng gián tiếp của sét", nên được che chắn, nối đất và gắn thiết bị chống đột biến. Mũi radar không thể nằm trong vỏ dẫn điện, nên các dải dẫn sét bên ngoài đóng vai trò như cột thu lôi trên tòa nhà.

Video về những màn "chạm trán" giữa máy bay và sấm sét.

Ngày nay, có thêm nhiều quy định hiện đại xuất phát từ các vụ tai nạn. Trong vụ Pan Am 214 năm 1963, điều tra cho rằng sét đã đốt cháy hơi nhiên liệu. Sau mỗi lần bị sét đánh, máy bay được kiểm tra, vì vết cháy, lỗ thủng hay biến dạng do nhiệt thường xuất hiện ở điểm sét vào và ra.

Chim không bị giật không phải vì cơ thể chịu được điện áp cao khi chúng đậu trên dây điện cao thế, mà nguyên nhân đến từ cách hoạt động của dòng điện.

Chia sẻ
Gửi góp ý
Lưu bài Bỏ lưu bài
Theo An An (Tổng hợp) ([Tên nguồn])
Bí ẩn khoa học Xem thêm
Báo lỗi nội dung
GÓP Ý GIAO DIỆN