ĐT Việt Nam sử dụng cầu thủ nhập tịch "độc, lạ" ra sao so với các đội Đông Nam Á khác?

Tại ASEAN Cup 2026, ĐT Việt Nam đã cho thấy cầu thủ nhập tịch không hề được ưu tiên so với cầu thủ nội, thể hiện qua cách sắp xếp nhân sự của HLV Kim Sang-sik.

ĐT Việt Nam: Cầu thủ nhập tịch cũng có thể ngồi dự bị

ĐT Việt Nam bước vào ASEAN Cup 2026 với mục tiêu bảo vệ ngôi vô địch. Trong đội hình của ĐT Việt Nam có 3 ngôi sao nhập tịch trên hàng công đều là người gốc Brazil gồm Nguyễn Xuân Son, Đỗ Hoàng Hên và Nguyễn Tài Lộc. Ngoài Nguyễn Xuân Son thì 2 gương mặt còn lại đều lần đầu tham dự một giải đấu quốc tế cùng ĐT Việt Nam và họ đương nhiên được đánh giá rất cao về năng lực chuyên môn.

Nhưng thực tiễn đã không diễn ra như các chuyên gia, truyền thông hay người hâm mộ hình dung. Trong thời điểm gần như tất cả các đội tuyển Đông Nam Á khác coi cầu thủ nhập tịch là những nhân tố gần như mặc nhiên có suất đá chính, ĐT Việt Nam lại đi theo một hướng khá khác biệt. Nguyễn Xuân Son, Đỗ Hoàng Hên hay Nguyễn Tài Lộc vẫn phải cạnh tranh quyết liệt với cầu thủ nội và hoàn toàn có thể ngồi dự bị nếu HLV Kim Sang-sik cần có sự điều chỉnh về nhân sự để vận hành chiến thuật theo cách hiệu quả nhất.

Nguyễn Xuân Son hoàn toàn có thể ngồi dự bị nếu HLV Kim Sang-sik cần có điều chỉnh. Ảnh: Lê Hiếu

Cầu thủ nhập tịch trong vài năm gần đây trở thành lực lượng có vai trò quan trọng, là xu hướng nổi bật và có tầm ảnh hưởng rất lớn với nhiều đội tuyển của bóng đá Đông Nam Á. ĐT Indonesia đã có những thành công nhất định với hàng loạt cầu thủ gốc gác Hà Lan như Jay Idzes, Thom Haye, Ragnar Oratmangoen, Ivar Jenner, Ole Romeny. Hiện tại, nếu dùng đội hình tối ưu, ĐT Hà Lan còn được gọi vui là “ĐT Hà Lan 2.0”.

Các ĐT Thái Lan, Malaysia (khi còn ưu tiên nhiều cầu thủ nhập tịch “chui”), Philippines, Campuchia, Singapore đều có các cầu thủ nhập tịch có chuyên môn tốt. Đáng chú ý, những “ngoại binh” này nếu không gặp vấn đề về thể trạng hay thẻ phạt là nghiễm nhiên ra sân đá chính bất kể đội bóng của họ vận hành theo chiến thuật nào.

Riêng với ĐT Việt Nam, dù LĐBĐ Việt Nam (VFF) đánh giá việc bổ sung nhóm cầu thủ nhập tịch (và cả các cầu thủ Việt kiều) giúp ban huấn luyện có thêm sự lựa chọn chất lượng bởi thể hình, thể lực, năng lực tốt, nhưng cách sử dụng lại có khác biệt. Các cầu thủ nhập tịch có quốc tịch Việt Nam và được gọi lên ĐT Việt Nam không đồng nghĩa với việc chắc chắn sở hữu một suất đá chính.

ĐT Việt Nam có 3 cầu thủ nhập tịch trên hàng công nhưng Nguyễn Đình Bắc vẫn liên tục được đá chính tại vòng bảng ASEAN Cup 2026. Ảnh: Lê Hiếu

Trận đấu ĐT Việt Nam gặp ĐT Indonesia ngày 3/8 tại ASEAN Cup 2026 là ví dụ rõ ràng nhất. Trong cuộc so tài trên sân khách đầy sức ép và có ý nghĩa rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp tới cuộc đua tranh vé vào bán kết, HLV Kim Sang-sik vẫn để Nguyễn Xuân Son và Đỗ Hoàng Hên trên ghế dự bị, lựa chọn Nguyễn Đình Bắc, Nguyễn Tài Lộc và Nguyễn Hai Long cho hàng công. Đáng chú ý, Nguyễn Xuân Son từng là Cầu thủ hay nhất và Vua phá lưới ASEAN Cup 2024 nhưng cũng không có ngoại lệ.

Quyết định ấy càng đáng chú ý khi ĐT Việt Nam thắng ĐT Indonesia 3-0. Nguyễn Xuân Son sau đó được tung vào sân trong hiệp hai và ghi bàn ấn định tỷ số, nhưng rõ ràng vai trò của anh không còn mang tính chất “không thể động đến” như nhiều người vẫn lầm tưởng.

Đến trận đấu giữa ĐT Việt Nam gặp ĐT Campuchia, điều tương tự lại xuất hiện. Điều đó cho thấy tư duy sử dụng cầu thủ nhập tịch của ĐT Việt Nam không phải "nhập tịch để đá chính", mà là nhập tịch để nâng chất lượng cạnh tranh.

Cách làm của ĐT Việt Nam mang lại những điểm tích cực gì? Thứ nhất, cầu thủ nhập tịch tạo áp lực khiến cầu thủ nội phải tiến bộ thay vì được bảo đảm vị trí. Thứ hai, cầu thủ nội vẫn còn không gian phát triển, tránh nguy cơ đội tuyển quá phụ thuộc vào nguồn lực nhập tịch. Quan trọng hơn, HLV có thể lựa chọn cầu thủ dựa trên phong độ, đối thủ và chiến thuật thay vì nguồn gốc của họ.

Cầu thủ nhập tịch ở ĐT Việt Nam được sử dụng phù hợp để có sức cạnh tranh mà không triệt tiêu cơ hội dành cho cầu thủ nội. Ảnh: Lê Hiếu

Cầu thủ nhập tịch với ĐT Việt Nam vì thế không trở thành giải pháp thay thế quá trình đào tạo cầu thủ trong nước mà đóng vai trò bổ sung cho hệ thống hiện có. Nếu duy trì được nguyên tắc ấy, bóng đá Việt Nam có thể vừa tận dụng chất lượng của Nguyễn Xuân Son, Đỗ Hoàng Hên, Nguyễn Tài Lộc và những nhân tố mới, vừa tiếp tục phát triển Đình Bắc, Hai Long cùng thế hệ cầu thủ nội kế tiếp.

Đó chính là điểm "độc, lạ" nhưng hợp lý của ĐT Việt Nam giữa làn sóng nhập tịch tại Đông Nam Á: Cầu thủ nhập tịch nâng trần sức mạnh đội tuyển, nhưng không được phép làm mất đi động lực phát triển của bóng đá nội.