Những phụ nữ phải cắt bỏ tử cung để chặt mía

Rời quê nhà hàng trăm km để kiếm sống bằng nghề chặt mía, nhiều phụ nữ Ấn Độ phải đánh đổi sức khỏe, thậm chí cân nhắc cắt bỏ tử cung để không gián đoạn công việc.

4h sáng ở Ramanal, vùng nông thôn hẻo lánh thuộc bang Karnataka, miền nam Ấn Độ, Poornima bước ra khỏi lều, bắt đầu ngày làm việc mới. Giống những phụ nữ khác sống trong lán trại tạm bợ, cô vệ sinh cá nhân trước khi đàn ông thức dậy. Họ đã đi hơn 500 km từ quê nhà để kiếm tiền trả nợ.

Ấn Độ có khoảng 1,5 triệu công nhân chặt mía, thường làm việc 14 tiếng mỗi ngày với tiền công chỉ 400 rupee (4,2 USD). Họ thường làm theo cặp vợ chồng, từ sáng sớm đến tối muộn, chỉ nghỉ để chất mía lên xe tải. Ấn Độ là nước sản xuất mía lớn thứ hai thế giới, sau Brazil, chiếm 16% sản lượng toàn cầu. Mía tại khu vực này được cung cấp cho các tập đoàn nước giải khát như Coca-Cola và PepsiCo.

Phần lớn công nhân chặt mía ở đây đến từ Beed, bang Maharashtra, miền trung Ấn Độ. Do quê nhà ít việc làm, họ phải làm công việc nặng nhọc này để nuôi sống gia đình.

Poornima hiện dành 14 tiếng mỗi ngày để chặt mía. Ảnh: Independent

Cuộc sống khắc nghiệt của phụ nữ làm nghề chặt mía

Ngoài công việc nặng nhọc, công nhân chặt mía còn phải đánh đổi sức khỏe sinh sản để giữ việc làm. Sống trong lán trại thiếu nhà vệ sinh, nước sạch, họ khó xoay xở khi đến kỳ kinh nguyệt. Do nghỉ sẽ bị phạt nặng, nhiều người vẫn làm việc dù bị cơn đau hành hạ.

Theo các nhà hoạt động hỗ trợ công nhân, áp lực thu nhập khiến một số người cân nhắc những biện pháp cực đoan để tránh đau bụng khi đến kỳ và gián đoạn công việc khi mang thai.

"Giá có ai giúp tôi thoát khỏi cơn đau này", Poornima, người đang nghiêm túc cân nhắc phẫu thuật cắt tử cung, nói với The Independent. "Sự đau đớn không thuyên giảm mà ngày càng tăng nếu tôi tiếp tục công việc này. Có lẽ sức khỏe sẽ khá hơn nếu không phải mang vác nặng. Nhưng chúng tôi chẳng có lựa chọn nào khác ngoài công việc này".

Mắc kẹt vì nợ nần

Chặt mía là công việc thời vụ nuôi sống nhiều gia đình ở Beed. Hàng năm, người lao động di cư được các nhà thầu (mukkadam) tuyển dụng, liên hệ với nhà máy đường, sắp xếp đi lại và ứng trước tiền. Mỗi cặp vợ chồng phải làm việc để trả khoản ứng này, với sản lượng trung bình khoảng ba tấn mía mỗi ngày.

Thu nhập được chia cho nhóm gồm 7 hoặc 8 cặp vợ chồng, nên mỗi cặp chịu áp lực phải làm việc theo kịp những người còn lại. Nếu một người không thể làm việc, vợ chồng cô sẽ bị các cặp khác phạt tiền vì họ phải chặt thêm mía để bù sản lượng thiếu hụt.

Savita, một công nhân chặt mía, kể về những khó khăn khiến cô quyết định phẫu thuật cắt tử cung vào tháng 3/2025.

"Không ai giúp đỡ bạn trên đồng cả", Savita nói. "Họ không cho nghỉ ngơi chút nào. Tôi ốm nặng nhưng chẳng ai giúp. Tôi đau bụng, không thể trèo lên thang để chất mía lên xe tải. Năm ngoái, tôi ngã ba lần khi làm việc đó nhưng cũng không dám phàn nàn".

Savita gói ghém đồ đạc cho chuyến đi chặt mía kéo dài 5 tháng. Ảnh: Independent

Poornima cũng có hoàn cảnh tương tự. "Chúng tôi không bao giờ được nghỉ. Một khi đã đến đây, chúng tôi phải làm việc liên tục mỗi ngày trong 4-5 tháng", cô nói.

Poornima cho biết đang cân nhắc cắt tử cung vì những cơn đau kéo dài suốt ba năm. Tuy nhiên, ngay cả khi quyết định phẫu thuật, cô có thể phải vay thêm tiền để trang trải chi phí. "Đến việc cắt bỏ tử cung của chính mình, tôi cũng phải vay nợ. Tôi thấy cơ thể đã trở thành nô lệ cho guồng quay này", cô nói.

Nhà hoạt động vì quyền lợi phụ nữ Sangita Chavan, người từng làm việc cùng chính trị gia Neelam Gorhe trong cuộc điều tra năm 2019 về tình trạng cắt tử cung không cần thiết, cho biết một số phụ nữ bị gây áp lực phẫu thuật tại cơ sở tư nhân thay vì được điều trị bảo tồn với chi phí thấp tại bệnh viện công.

Để giải quyết vấn đề, chính phủ Ấn Độ bố trí nhân viên y tế cộng đồng ASHA (Accredited Social Health Activist) tại các vùng nông thôn, giúp phụ nữ làm việc trên đồng ruộng tiếp cận dịch vụ y tế công, chăm sóc sức khỏe bà mẹ và kiến thức y tế.

Dù nhiều nhân viên ASHA tích cực hỗ trợ lao động nữ, Sangita cho biết một số người thừa nhận nhận hoa hồng khi giới thiệu bệnh nhân phẫu thuật cắt tử cung.

Tuy nhiên, khi được phỏng vấn, các nhân viên ASHA tại Maharashtra đều phủ nhận việc nhận tiền giới thiệu. Ganga Shevante, một nhân viên ASHA, cho biết từng nghe chuyện phụ nữ trẻ phải phẫu thuật nhưng không rõ họ điều trị tại bệnh viện công hay tư. Cô khẳng định chưa từng nhận tiền giới thiệu và cho biết một số gia đình có điều kiện vẫn lựa chọn khám, điều trị tại cơ sở tư nhân. Cuộc điều tra cho thấy các bên đổ lỗi cho nhau, trong khi những người chịu ảnh hưởng không biết tìm ai để đòi quyền lợi.

Nhiều tháng sau phẫu thuật, Savita vẫn chảy máu, đau đớn và thấy công việc nặng nhọc hơn trước. "Tôi đã tin tưởng bác sĩ, nghĩ rằng phẫu thuật sẽ giúp chấm dứt mọi đau khổ nên đã đồng ý", cô nói.

Sau đó, cô đến Pune và phát hiện bị nhiễm trùng. Savita cho biết bệnh viện từ chối cung cấp hồ sơ phẫu thuật khi cô yêu cầu. "Tôi vẫn rất đau đớn, nhưng trước đó không ai cảnh báo về điều này".

Chính phủ can thiệp nhưng chưa có thay đổi

Các chủ thầu mía khẳng định không ép công nhân cắt tử cung, nhưng không cho họ nghỉ hưởng lương vì sản lượng giảm có thể khiến nhà máy không thuê lại vào mùa sau.

Năm 2019, khảo sát tại Beed, bang Maharashtra, phát hiện 13.861 trong số 82.309 phụ nữ đi chặt mía thuê đã cắt tử cung; hơn 45% gặp vấn đề về thể chất hoặc tâm lý. Chính quyền bang sau đó triển khai các biện pháp giám sát phẫu thuật và cải thiện điều kiện lao động. Tháng 3/2025, Tòa án cấp cao Bombay yêu cầu chính quyền tăng cường đăng ký lao động, cải thiện tiếp cận dịch vụ y tế và phúc lợi. Tuy nhiên, báo cáo tiến độ dự kiến công bố tháng 11/2025 đến nay vẫn chưa được ban hành.

Trên thực tế, người lao động cho biết tình hình ít thay đổi. Poornima và Savita đều nói chưa nhận được hỗ trợ an sinh nào từ chính phủ.

Cái giá để tiếp tục mưu sinh

"Tôi đau đớn không thể chịu nổi", Poornima nói, cho biết mỗi năm tốn 50.000 rupee (525 USD) mua thuốc giảm đau. "Khi về quê, tôi sẽ phải phẫu thuật nhưng cần vay thêm tiền. Tôi có cảm giác mình phải đánh đổi cả tử cung để tiếp tục làm việc".

Poornima thừa nhận cô hiện vẫn giằng xé giữa việc trì hoãn phẫu thuật và chấp nhận thực hiện. "Tôi hy vọng khi hết đau, mình có thể tiếp tục làm việc trên cánh đồng mía để nuôi sống gia đình", cô nói.

Những vết sẹo khó lành khi trở về từ 'địa ngục' ở Campuchia

Ba năm sau khi được chuộc về từ một ổ lừa đảo ở Sihanoukville, Campuchia, Tường Oanh vẫn giật mình mỗi đêm, vô thức van xin không bị đánh, tay xoa lên...

Bấm xem >>