'Thị trấn ma' bị bỏ hoang hơn 100 năm ở Thổ Nhĩ Kỳ mở cửa đón khách

Kayaköy, thị trấn từng có hơn 10.000 cư dân ở Thổ Nhĩ Kỳ, nay mở cửa đón khách tới tham quan, khám phá những ngôi nhà bỏ hoang với giá 3 euro.

Kayaköy có một ngôi trường lớn, bề thế, những con phố nhỏ len giữa các dãy nhà, men theo hai bên thung lũng dốc. Giữa thị trấn là đài phun nước cổ kính, xen giữa những nhà thờ mang dấu ấn thời gian. Nổi bật là một nhà thờ tọa lạc trên đồi, từ đây có thể phóng tầm mắt ra biển Aegean xanh ngắt. Tuy nhiên, gần một thế kỷ qua, nơi này hầu như không có bóng người.

Nằm ở tỉnh Muğla, tây nam Thổ Nhĩ Kỳ, Kayaköy được biết đến như một "thị trấn ma" không có người sinh sống. Những ngôi nhà, nhà thờ và công trình công cộng còn lại là chứng tích về một giai đoạn nhiều biến động trong lịch sử đất nước.

Hàng trăm ngôi nhà ở Kayaköy bị bỏ hoang nằm rải rác trên sườn đồi, nhiều nơi đã bị cây cỏ phủ kín. Dưới nắng hè, những bức tường cũ hiện lên giữa nền trời trong xanh. Khi trời trở lạnh, sương mù từ núi và biển tràn xuống, bao phủ các mái nhà và con đường vắng, khiến thị trấn càng thêm tĩnh lặng.

Thị trấn Kayaköy vắng vẻ nhìn từ trên cao. Ảnh: CNN

Hơn 100 năm trước, Kayaköy, khi đó có tên Levissi, là thị trấn sầm uất với ít nhất 10.000 người Hy Lạp theo đạo Kito giáo. Nhiều người làm nghề thủ công, chung sống hòa thuận với những nông dân Thổ Nhĩ Kỳ theo Hồi giáo trong vùng. Tuy nhiên, những biến động khi Thổ Nhĩ Kỳ giành độc lập đã làm đảo lộn cuộc sống ở đây.

Sau chiến tranh Hy Lạp - Thổ Nhĩ Kỳ kết thúc năm 1922, căng thẳng giữa hai nước khiến người dân có nguồn gốc từ bên kia bị buộc hồi hương. Người Hy Lạp ở Kayaköy phải rời đi, nhường chỗ cho người Thổ Nhĩ Kỳ theo Hồi giáo từ Kavala, nay thuộc vùng Macedonia và Thrace của Hy Lạp.

Tuy nhiên, những người mới đến không mặn mà với nơi này, nhanh chóng rời đi, để Kayaköy dần trở nên hoang vắng.

Trong số ít người ở lại Kayaköy có ông bà của Aysun Ekiz. Gia đình bà hiện mở một nhà hàng nhỏ gần lối vào thị trấn, phục vụ du khách. Những câu chuyện về giai đoạn biến động ấy vẫn được truyền qua nhiều thế hệ.

"Ông bà kể người Hy Lạp đã khóc nức nở vì không muốn rời đi. Một số người gửi con lại cho bạn bè Thổ Nhĩ Kỳ chăm sóc vì nghĩ sẽ sớm quay về, nhưng họ không bao giờ trở lại", Ekiz, hiện bán đồ trang sức thủ công cho du khách, cho biết.

Ekiz cho biết ông bà cô vốn làm nghề chăn cừu nên dễ dàng thích nghi với cuộc sống ở vùng ven thị trấn. Trong khi đó, nhiều người chuyển đến không thích nơi này vì tường nhà được sơn xanh với quan niệm có thể xua đuổi bọ cạp và rắn.

Aysun Ekiz hiện bán đồ thủ công ở Kayaköy. Ảnh: CNN

Trên tường một số ngôi nhà trong tổng số khoảng 2.500 căn ở Kayaköy vẫn còn vết sơn xanh. Nhiều chi tiết trang trí đã biến mất sau hàng chục năm chịu tác động của thời tiết. Những công trình còn lại phần nào phản ánh cuộc sống của cư dân trước khi thị trấn bị bỏ hoang.

Jane Akatay, đồng tác giả cuốn A Guide to Kayaköy, cho rằng nỗi buồn còn đọng lại sau những biến cố thập niên 1920 có thể là một trong những lý do khiến thị trấn bị bỏ hoang.

Bên cạnh đó, thiên nhiên cũng góp phần tàn phá các công trình do con người xây dựng. Động đất, bão, mưa lớn và thời tiết khắc nghiệt đã bào mòn Kayaköy. Theo thời gian, lớp vữa gắn kết các bức tường cũng bong tróc, khiến nhiều công trình sụp đổ do không được bảo dưỡng.

Du khách tới Kayaköy sẽ trả khoản phí vào cửa 3 euro (khoảng 85.000 đồng) tại một quầy nhỏ ven đường chính, sau đó đi bộ khám phá những con dốc và lối đi quanh co dẫn đến trường học, nhà thờ và đài phun nước. Ngoài những đoàn khách theo tour vào mùa cao điểm, thị trấn khá vắng vẻ, giúp người tham quan dễ hình dung nhịp sống từng diễn ra nơi quảng trường, nơi đàn ông địa phương thường tụ tập uống trà và trò chuyện.

Dù điều kiện sống thiếu thốn, Kayaköy từng khá thịnh vượng, là trung tâm buôn bán lớn nhất vùng, thậm chí vượt cả cảng Fethiye lân cận. Những ngôi nhà hai tầng cũng được xây cách nhau hợp lý để không che khuất ánh sáng của hàng xóm.

Một trong những công trình nổi bật ở Kayaköy là Upper Church, với tường vữa màu hồng phai và trần mái vòm. Do xuống cấp, nơi này hiện đóng cửa, du khách chỉ có thể quan sát từ bên ngoài.

Trên điểm cao nhất thị trấn là tàn tích ngôi trường cũ, nhìn xuống nhà thờ chính và những ngôi nhà bên dưới. Yiğit Ulaş Öztimur, du khách đến từ Ankara, gọi Kayaköy là "tấm gương u tối phản chiếu quá khứ". Theo anh, những công trình còn lại giúp hình dung phần nào cuộc sống của cộng đồng Kito giáo từng sinh sống tại đây.