Ukraine lần đầu triển khai bộ đôi Flamingo - Pelican tấn công Moscow

Ngày 20/9, Tổng thống Ukraine Zelensky cho biết Ukraine đã sử dụng tên lửa hành trình FP-5 Flamingo và tên lửa đạn đạo FP-7 Pelican do nước này phát triển tiến hành cuộc tấn công tầm xa vào Moscow và khu vực lân cận.

Bộ đôi Flamingo và Pelican xuất hiện trong 1 đợt tấn công

Theo các thông tin được phía Ukraine công bố, Flamingo và Pelican là 2 trong số những hệ thống vũ khí tầm xa được sử dụng trong cuộc tấn công ngày 20/9. Đây là lần đầu tiên Kiev triển khai tên lửa đạn đạo Pelican trong một cuộc tấn công quy mô lớn nhắm vào một nhà máy lọc dầu và cơ sở hạ tầng hậu cần tại Moscow. Theo ông Zelensky, cuộc tấn công gây thiệt hại cho một cơ sở thuộc ngành dầu khí và một khu vực logistics.

Tên lửa hành trình FP-5 Flamingo và tên lửa đạn đạo FP-7 Pelican của Ukraine. Ảnh: X

Việc Ukraine đưa FP-5 và FP-7 vào danh sách vũ khí được sử dụng trong cùng một chiến dịch cho thấy nước này đang tiếp tục phát triển và đưa vào thử nghiệm thực tế các hệ thống tên lửa nội địa. Hai mẫu tên lửa có thiết kế và thông số được công bố khác nhau, trong khi một mẫu khác là FP-9 vẫn đang trong quá trình phát triển.

FP-5 Flamingo là tên lửa hành trình phóng từ mặt đất, trong khi FP-7 Pelican được mô tả là tên lửa đạn đạo. Các hệ thống này có tầm bắn và tải trọng khác nhau, qua đó được thiết kế cho những yêu cầu tác chiến khác nhau.

FP-5 Flamingo do công ty Fire Point của Ukraine phát triển. Một số thông tin công khai cho biết tên lửa có tầm bắn xa và có thể mang đầu đạn nặng tới khoảng 1.150 kg. Những thông số này, nếu chính xác, cho phép Flamingo được sử dụng để tấn công các mục tiêu ở khoảng cách lớn, bao gồm cơ sở công nghiệp, logistics hoặc các cơ sở hạ tầng khác.

Trong năm 2026, có thông tin cho rằng Ukraine đã sử dụng Flamingo trong một số cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở công nghiệp quốc phòng của Nga. Một trong những mục tiêu được đề cập là doanh nghiệp VNIIR-Progress tại Cheboksary, cách Ukraine khoảng 1.000 km.

FP-7 Pelican là một mẫu tên lửa đạn đạo khác do Fire Point phát triển. Theo các nguồn tin từ phía Ukraine, tên lửa này đã trải qua các cuộc thử nghiệm trong năm 2026 trước khi bước vào giai đoạn thử nghiệm quân sự vào tháng 9.

Các thông tin ban đầu do Fire Point công bố cho biết FP-7 có tầm bắn khoảng 200 km và mang tải trọng 150 kg, tốc độ khoảng 1.500 m/s và độ chính xác khoảng 14 m CEP (sai số vòng tròn xác suất). Về đặc điểm thiết kế, FP-7 sử dụng quỹ đạo đạn đạo, trong khi FP-5 là tên lửa hành trình. Hai tên lửa này có những đặc điểm khác nhau về tốc độ, độ cao và quỹ đạo, từ đó đặt ra các yêu cầu khác nhau đối với hệ thống phòng không trong quá trình phát hiện, theo dõi và đánh chặn.

Vai trò khác nhau của các hệ thống tầm xa

Ngoài FP-5 và FP-7, Ukraine cũng đang phát triển FP-9, một mẫu tên lửa đạn đạo có tầm bắn được công bố khoảng 855 km và tải trọng khoảng 800 kg. Tuy nhiên, FP-9 hiện vẫn trong quá trình phát triển và các thông tin về khả năng hoạt động thực tế của hệ thống này còn hạn chế.

Xét về thông số được công bố, ba mẫu tên lửa có sự khác biệt đáng kể về tầm bắn, tải trọng và phương thức bay. FP-5 được định hướng cho các nhiệm vụ tầm xa, FP-7 có tầm bắn ngắn hơn và sử dụng quỹ đạo đạn đạo, trong khi FP-9 được thiết kế với tầm bắn và tải trọng lớn hơn FP-7.

Mẫu tên lửa FP-9 của Fire Point được giới thiệu với tầm bắn tối đa dự kiến khoảng 855 km, tải trọng 800 kg, tốc độ tối đa khoảng 2.200 m/s và độ cao bay tối đa khoảng 70 km. Công ty cũng công bố độ chính xác của tên lửa ở mức khoảng 20 m CEP (sai số vòng tròn xác suất).

So với FP-7, FP-9 được thiết kế với tầm bắn và tải trọng lớn hơn. FP-7 có thể mang tải trọng khoảng 150-200 kg, trong khi FP-9 có tải trọng dự kiến 800 kg. Sự khác biệt này cho thấy hai mẫu tên lửa được định hướng cho các yêu cầu tác chiến khác nhau, trong đó FP-9 hướng tới các mục tiêu ở khoảng cách xa hơn.

Sự khác biệt giữa FP-7 và FP-9 không chỉ nằm ở tầm bắn mà còn ở tải trọng. Với tải trọng dự kiến 800 kg, FP-9 có khả năng mang đầu đạn lớn hơn đáng kể so với cấu hình 200 kg được công bố cho FP-7. Điều này cho phép FP-9 đảm nhiệm các nhiệm vụ khác với FP-7.

Thách thức đối với hệ thống phòng thủ Nga

Đối với hệ thống phòng không Nga, sự xuất hiện của các mẫu tên lửa có tầm bắn và đặc tính bay khác nhau có thể tạo ra những yêu cầu phòng thủ khác nhau.

Tuy nhiên, việc đánh giá tác động của các hệ thống này đối với mạng lưới phòng không Nga cần dựa trên số lượng được triển khai, phương thức sử dụng, đặc tính bay thực tế và năng lực của các hệ thống phòng thủ tại từng khu vực. Những yếu tố này hiện chưa được công bố đầy đủ.

Áp lực đối với hệ thống phòng không có thể gia tăng tại Moscow và một số khu vực được bảo vệ nghiêm ngặt nếu các loại tên lửa tầm xa của Ukraine được triển khai với quy mô lớn hơn. Việc bảo vệ nhiều mục tiêu trước các loại tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo đòi hỏi sự kết hợp giữa hệ thống cảnh giới, cảm biến, tên lửa đánh chặn và các đơn vị phòng không. Thách thức đối với hệ thống phòng thủ của Nga sẽ phụ thuộc đáng kể vào số lượng tên lửa mà Ukraine có thể sản xuất và đưa vào sử dụng.

Đối với Ukraine, việc chế tạo tên lửa đạn đạo đòi hỏi nhiều công đoạn và linh kiện chuyên dụng, trong đó có động cơ, nhiên liệu rắn, hệ thống dẫn đường và các thiết bị điện tử. Các cơ sở sản xuất cũng phải đáp ứng những yêu cầu nghiêm ngặt về công nghệ và kiểm soát chất lượng. Việc duy trì hoạt động của các cơ sở nghiên cứu và sản xuất trong điều kiện xung đột cũng là một yếu tố cần tính đến. Các cơ sở này có nguy cơ trở thành mục tiêu trong các cuộc tấn công của Nga, qua đó có thể ảnh hưởng đến tiến độ phát triển và sản xuất.