Tổng thống Phần Lan ví eo biển Hormuz như 'vũ khí hạt nhân' của Iran

Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cho biết Iran đang nắm ưu thế trong cuộc xung đột với Israel và Mỹ vì nước này kiểm soát eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy chiến lược mà phần lớn nguồn cung dầu mỏ của thế giới đi qua.

Phát biểu trong một sự kiện ở Viện Brookings tại Washington (Mỹ), Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cho biết, eo biển Hormuz đã thực sự trở thành một đòn bẩy chiến lược mạnh mẽ của Iran.

Ông Alexander Stubb cho rằng, việc Iran kiểm soát tuyến đường vận chuyển này tương đương với "vũ khí hạt nhân", vì tầm quan trọng của eo biển đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Ảnh minh hoạ.

"Iran đang nắm giữ nhiều quân bài chủ chốt", ông Stubb nói, đồng thời cho rằng tình hình hiện nay phần nào xuất phát từ các lựa chọn chính sách của Mỹ.

Hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz sụt giảm mạnh

Theo dữ liệu theo dõi tàu thuyền, lượng tàu ra vào các cảng biển của Iran ở Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman rất thấp trong ngày đầu tiên Mỹ tuyên bố áp đặt phong tỏa.

Theo công ty tư vấn hàng hải Windward, "hoạt động vận chuyển vẫn tiếp diễn nhưng bị hạn chế và không đồng đều".

Dữ liệu từ MarineTraffic ghi nhận một tàu chở dầu Rich Starry đã đi qua eo biển vào rạng sáng 14/4. Con tàu này thuộc sở hữu của Full Star Shipping Ltd, có liên hệ với một công ty vận tải tại Thượng Hải và bị Mỹ trừng phạt từ năm 2023 vì liên quan đến Iran.

Một tàu khác là Elpis cũng đi qua khu vực trong đêm, nhưng sau đó gần như đứng yên tại Vịnh Oman. Nguyên nhân dừng di chuyển vẫn chưa rõ ràng. Tàu này đã bị Mỹ trừng phạt vào năm 2025 vì cáo buộc liên quan đến việc mua bán và vận chuyển dầu mỏ của Iran.

Thực thi phong tỏa: Phức tạp và nhiều rủi ro

Theo đánh giá của các chuyên gia, việc thực thi lệnh phong tỏa của Mỹ sẽ không đơn giản.

Báo cáo của Windward cho rằng việc kiểm soát các tàu rời đi có thể dễ hơn, nhưng sẽ phức tạp hơn nhiều với tàu nhập cảnh hoặc những tàu sử dụng các biện pháp che giấu hành trình.

Ông Bjorn Hojgaard, Giám đốc điều hành của Anglo-Eastern, nhận định, không nên hiểu đây là một lệnh phong tỏa tuyệt đối ngay tại eo biển.

"Các tàu từng giao thương qua eo biển này có thể phải đối mặt với sự can thiệp ở bất cứ đâu trên thế giới", ông nói.

Chuyên gia hàng hải Erik Bethel cũng cảnh báo việc thực thi sẽ "rất rắc rối", đặc biệt khi xuất hiện hiện tượng tàu tắt thiết bị định vị.

Theo dữ liệu vệ tinh, khoảng 20 tàu đang hoạt động gần bờ biển Iran - đặc biệt quanh đảo Kharg và cảng Assaluyeh trong tình trạng tắt tín hiệu theo dõi, làm gia tăng lo ngại về các hoạt động vận chuyển.