Ông Trump ra tối hậu thư yêu cầu Iran nối lại đàm phán, Tehran tuyên bố "không tham gia vào vở kịch của Mỹ"

Tổng thống Trump cho rằng các phe phái ở Iran đang xung đột nội bộ, và cho họ một khoảng thời gian ngắn để thống nhất một đề xuất phản hồi rõ ràng, nếu không, lệnh ngừng bắn mà ông gia hạn hôm thứ Ba sẽ kết thúc, theo ba quan chức Mỹ nói với Axios.

Islamabad đã sẵn sàng cho vòng đàm phán thứ hai vào ngày 22/4 nhưng dường như Iran sẽ không đến. Ảnh: Tasnim.

Mỹ nghi ngờ Iran xung đột nội bộ

Tổng thống Trump đang trao cho các phe phái đang xung đột trong nội bộ Iran một khoảng thời gian ngắn để thống nhất một đề xuất phản hồi rõ ràng - nếu không, lệnh ngừng bắn mà ông gia hạn hôm thứ Ba sẽ kết thúc, theo ba quan chức Mỹ nói với Axios.

“Ông Trump sẵn sàng cho thêm ba đến năm ngày ngừng bắn để phía Iran ổn định lại tình hình” - một nguồn tin Mỹ được cập nhật về vấn đề này cho biết. “Nhưng sẽ không có chuyện kéo dài vô thời hạn.”

Các nhà đàm phán của Trump tin rằng một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh và xử lý phần còn lại của chương trình hạt nhân Iran vẫn có thể đạt được. Tuy nhiên, họ cũng lo ngại rằng ở Tehran có thể không có ai đủ thẩm quyền để nói lời đồng ý.

Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei gần như không liên lạc. Các tướng lĩnh IRGC hiện kiểm soát đất nước và các nhà đàm phán dân sự của Iran đang công khai bất đồng về chiến lược.

“Chúng tôi nhận thấy có một sự rạn nứt hoàn toàn trong nội bộ Iran giữa các nhà đàm phán và quân đội - và cả hai phía đều không thể tiếp cận lãnh tụ tối cao, người không phản hồi” - một quan chức Mỹ cho biết.

Các quan chức Mỹ bắt đầu nhận thấy sự chia rẽ sau vòng đàm phán đầu tiên tại Islamabad, khi rõ ràng chỉ huy IRGC, tướng Ahmad Vahidi, cùng cấp dưới đã bác bỏ phần lớn những gì chính các nhà đàm phán Iran đã thảo luận.

Tuy nhiên phóng viên Ali Hashem của Al Jazeera đưa tin từ Tehran cho rằng tuyên bố của ông Trump về những rạn nứt trong giới lãnh đạo Iran có thể là một "quan niệm sai lầm".

Ông Hashem cho biết: “Iran có một ban lãnh đạo rất thống nhất kể từ sau vụ ám sát cựu Lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei”.

“Tại sao? Bởi vì nhà lãnh đạo mới, Mojtaba Khamenei, và nhóm thân cận của ông ta là một đội ngũ đã làm việc cùng nhau trong suốt 15 năm qua. Các thành viên của đội ngũ này hiện đang nắm giữ những vị trí quan trọng trong các cơ quan ra quyết định ở Tehran” - Hashem cho biết.

Iran sẽ không tham dự đàm phán

Hãng tin Tasnim của Iran ngày 22/4 cho biết, bất chấp mọi tin đồn do giới truyền thông và các quan chức Mỹ đưa ra, nhóm đàm phán Iran đã thông báo với phía Mỹ thông qua một trung gian hòa giải người Pakistan rằng họ sẽ không có mặt tại Islamabad, Pakistan vào thứ Tư vì nhiều lý do khác nhau và hiện tại không có triển vọng tham gia vào các cuộc đàm phán.

Các nguồn tin liên quan cho rằng lý do các nhà đàm phán Iran vắng mặt tại Pakistan là vì sau khi Pakistan tham gia hòa giải và phía Mỹ yêu cầu ngừng bắn, Iran đã chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn này và các cuộc đàm phán tiếp theo nhằm chấm dứt chiến tranh dựa trên khuôn khổ 10 điểm mà nước này đã đưa ra và được Mỹ chấp nhận.

Pakistan cũng đã chính thức tuyên bố chấp nhận khuôn khổ này từ phía Mỹ. Nhưng ngay sau đó, phía Mỹ bắt đầu vi phạm các cam kết trong những ngày tiếp theo.

Phía Mỹ, vi phạm hoàn toàn các cam kết của mình, đã từ chối buộc Israel ngừng bắn ở Lebanon, và động thái này đã tạo ra những trở ngại nghiêm trọng trong các cuộc đàm phán trong nhiều ngày.

Ngoài ra, ngay trong vòng đàm phán đầu tiên tại Islamabad, phía Mỹ đã đưa ra nhiều yêu cầu quá đáng, vi phạm các khuôn khổ đàm phán ban đầu, và vấn đề này đã dẫn đến bế tắc hoàn toàn trong vòng đàm phán đầu tiên.

Mặc dù thất bại trên chiến trường, Mỹvẫn cho rằng có thể bù đắp cho thất bại trong chiến tranh bằng cách đưa ra những yêu cầu quá đáng trong các cuộc đàm phán.

Tuy nhiên, vài ngày sau cuộc đàm phán ở Islamabad, Mỹ buộc phải thực hiện lệnh ngừng bắn ở Lebanon do Iran đe dọa rõ ràng sẽ tiến hành các cuộc tấn công tên lửa vào Israel.

Sau những diễn biến đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi tuyên bố rằng Iran cũng sẽ mở cửa eo biển Hormuz cho các tàu thương mại dựa trên khuôn khổ ban đầu của thỏa thuận ngừng bắn và trong phạm vi thỏa thuận ban đầu đã được ký kết.

Tuy nhiên, động thái của Iran ngay lập tức vấp phải sự phản đối gay gắt từ phía Mỹ khi tiếp tục duy trì lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran.

Trong các thông điệp trao đổi trong vài ngày qua, phía Mỹ không hề nhượng bộ trước những yêu cầu quá đáng của họ, và những yêu cầu đó đi ngược lại quyền lợi của người dân Iran, và không có tiến triển đáng kể nào đạt được trong các cuộc trao đổi thông điệp giữa hai bên.

Vì lý do đó, Iran cuối cùng đã tuyên bố hôm nay rằng trong điều kiện như vậy, Tehran coi việc tham dự các cuộc đàm phán (ở Pakistan) là “lãng phí thời gian” vì Mỹ đang cản trở bất kỳ thỏa thuận thực sự nào. Do đó, “Iran sẽ không tham gia vào vở kịch của Mỹ”.

Quyết định này cũng đã được thông báo hôm nay thông qua phía Pakistan và Iran sẽ không có mặt tại Pakistan vào thứ Tư trong nỗ lực bảo vệ đầy đủ các quyền của người dân nước này.