Vén màn nội chiến quyền lực ở Tehran: Cuộc đấu ngầm định đoạt vận mệnh Iran giữa bão lửa

Bên cạnh cuộc đối đầu công khai với Mỹ và phương Tây, Iran được cho là đang phải đối mặt với một cuộc xung đột âm thầm ngay trong nội bộ hệ thống quyền lực, khi các trung tâm ra quyết định cạnh tranh ảnh hưởng ngày càng gay gắt, theo Voiceofemirates.

Các quan sát cho biết, không chỉ có chiến sự trên thực địa, mà còn tồn tại một “mặt trận thứ hai” – nơi các phe phái trong chính quyền Iran đang tìm cách định hình cách kể câu chuyện, định hướng dư luận và tác động đến chiến lược quốc gia, định hình tương lai của đất nước.

Binh sĩ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran. Ảnh Sobhan Farajvan/Pacific Press/Sipa USA

Cuộc chiến không chỉ bằng vũ khí mà còn bằng thông điệp

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Iran và Mỹ đều sử dụng chiến lược “cây gậy và củ cà rốt”, vừa đe dọa vừa để ngỏ đàm phán. Điều này tạo ra những thông điệp mâu thuẫn, khiến môi trường chính trị trở nên phức tạp hơn.

Tại Tehran, các cơ quan khác nhau – từ chính phủ, lực lượng an ninh cho đến bộ máy tư pháp – đang đưa ra những tín hiệu không hoàn toàn đồng nhất. Có bên nhấn mạnh đối đầu, có bên để ngỏ khả năng thương lượng.

Kết quả là một “cuộc chiến diễn ngôn” hình thành, nơi mỗi phe cố gắng khẳng định lập trường của mình, gây ảnh hưởng đến quyết sách cuối cùng và định hình cách Iran phản ứng với Mỹ.

Các trung tâm quyền lực cạnh tranh ảnh hưởng

Theo Voiceofemirates, hệ thống chính trị Iran vốn đã phức tạp, với nhiều trung tâm quyền lực cùng tồn tại, bao gồm: Giới giáo sĩ; Chính phủ dân sự; Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC); Các cơ quan an ninh và tư pháp.

Trong thời bình, các cấu trúc này có thể phối hợp. Nhưng trong thời chiến, sự khác biệt quan điểm dễ chuyển thành cạnh tranh ảnh hưởng trực tiếp lên chính sách.

Thực tế, nhiều phân tích cho thấy, sau khi cố lãnh tụ tối cao Iran đang phải “chiến đấu trên hai mặt trận”: Một bên là chiến tranh bên ngoài, một bên là sự điều chỉnh quyền lực bên trong.

Áp lực chiến tranh làm lộ rõ chia rẽ

Các sự kiện gần đây – từ khủng hoảng eo biển Hormuz đến các cuộc tấn công và phản ứng quân sự – đã đẩy hệ thống ra quyết định của Iran vào trạng thái căng thẳng cao độ.

Giới lãnh đạo Iran cảnh báo nguy cơ Mỹ nối lại hành động quân sự, đồng thời yêu cầu nâng mức sẵn sàng chiến đấu.

Trong khi đó, các tín hiệu về đàm phán vẫn được duy trì, cho thấy Tehran đang bị kéo giữa hai hướng: Leo thang đối đầu hay tìm kiếm thỏa hiệp.

“Cuộc chiến diễn ngôn” định hình tương lai chính sách

Trong bối cảnh này, câu hỏi không chỉ là Iran sẽ làm gì trên chiến trường, mà còn là: phe nào trong nội bộ sẽ định hình chiến lược cuối cùng?

Một số phe có xu hướng cứng rắn, coi đối đầu là tất yếu. Những phe khác lại nhấn mạnh đến chi phí chiến tranh và nhu cầu duy trì ổn định.

Sự cạnh tranh này không diễn ra công khai hoàn toàn, nhưng ảnh hưởng sâu sắc đến các quyết định quân sự; chiến lược ngoại giao; cách Iran giao tiếp với thế giới.

Trong khi bom đạn và căng thẳng địa chính trị thu hút sự chú ý toàn cầu, thì phía sau hậu trường, một cuộc đấu khác đang diễn ra ở Iran. Đó là cuộc đấu giữa các trung tâm quyền lực để kiểm soát câu chuyện, và qua đó kiểm soát tương lai của nước này.