Ông Netanyahu gây bất ngờ khi muốn cắt đứt sự lệ thuộc vào viện trợ quân sự từ Mỹ

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông muốn Israel chấm dứt hoàn toàn sự phụ thuộc vào viện trợ quân sự của Mỹ trong vòng một thập kỷ tới, trong bối cảnh nước này thúc đẩy tăng cường quan hệ với các quốc gia vùng Vịnh.

Biểu tình phản đối viện trợ quân sự của Mỹ cho Israel, Chicago tháng 4/2026. Ảnh: Anadolu.

Phát biểu trong chương trình 60 Minutes của CBS News phát sóng hôm Chủ nhật, ông Netanyahu nói: “Tôi muốn giảm dần về mức bằng 0 phần hỗ trợ tài chính từ Mỹ, tức thành phần tài chính trong hợp tác quân sự giữa hai nước”.

Hiện Israel nhận khoảng 3,8 tỷ USD viện trợ quân sự mỗi năm từ Mỹ. Washington đã cam kết cung cấp tổng cộng 38 tỷ USD viện trợ quân sự cho Israel trong giai đoạn 2018-2028.

Theo ông Netanyahu, đây là thời điểm “hoàn toàn thích hợp” để xem xét thiết lập lại quan hệ tài chính giữa Mỹ và Israel.

“Tôi không muốn chờ đến Quốc hội tiếp theo. Tôi muốn bắt đầu ngay từ bây giờ” - ông nói.

Trong nhiều thập kỷ, viện trợ quân sự cho Israel nhận được sự ủng hộ rộng rãi của cả hai đảng tại Quốc hội Mỹ. Tuy nhiên, sự ủng hộ từ các nghị sĩ và công chúng Mỹ đã suy giảm kể từ khi chiến sự ở Gaza bùng phát vào tháng 10/2023.

Theo khảo sát của Pew thực hiện hồi tháng 3, 60% người trưởng thành Mỹ có cái nhìn không thiện cảm đối với Israel, trong khi 59% cho biết họ ít hoặc không tin tưởng ông Netanyahu sẽ hành động đúng đắn trong các vấn đề quốc tế. Cả hai tỷ lệ này đều tăng 7 điểm phần trăm so với một năm trước.

Ông Netanyahu cho rằng sự suy giảm ủng hộ dành cho Israel tại Mỹ “gần như tương quan 100% với sự bùng nổ theo cấp số nhân của mạng xã hội”.

Ông cáo buộc một số quốc gia, không nêu đích danh, đã “về cơ bản thao túng” mạng xã hội theo cách gây tổn hại nghiêm trọng cho Israel, dù cá nhân ông không ủng hộ kiểm duyệt.

Bất ngờ với khả năng của Iran

Sự ủng hộ dành cho Tổng thống Mỹ Donald Trump, một đồng minh thân cận của ông Netanyahu, cũng suy giảm kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran ngày 28/2.

Cuộc chiến này đã khiến giá xăng tăng cao, góp phần đẩy lạm phát của Mỹ trong tháng 3 lên mức cao nhất kể từ tháng 5/2023.

Một trong những nguyên nhân chính khiến giá nhiên liệu tăng là việc Iran siết chặt lưu thông qua eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu.

Ông Netanyahu thừa nhận chỉ sau khi chiến sự bắt đầu, giới hoạch định quân sự Israel mới nhận ra đầy đủ khả năng của Iran trong việc phong tỏa tuyến hàng hải chiến lược này.

“Phải mất một thời gian họ mới hiểu mức độ nghiêm trọng của rủi ro đó, nhưng giờ thì họ đã nhận thức rõ” - ông nói.

Trong cuộc phỏng vấn với 60 Minutes, ông Netanyahu từ chối tiết lộ kế hoạch quân sự hoặc thời gian biểu của Israel tại Iran, nhưng đề cập đến những hệ quả có thể xảy ra nếu chính quyền Tehran thay đổi.

“Nếu chế độ này thực sự bị suy yếu hoặc thậm chí sụp đổ, đó sẽ là dấu chấm hết đối với Hezbollah, Hamas và rất có thể cả lực lượng Houthi, bởi toàn bộ mạng lưới các lực lượng ủy nhiệm mà Iran xây dựng sẽ sụp đổ theo” - ông nói.

Khi được hỏi liệu việc lật đổ chính quyền Iran có khả thi hay không, ông Netanyahu trả lời: “Có thể xảy ra. Nhưng không có gì được bảo đảm”.