Nga trách Mỹ không giữ ‘tinh thần Alaska’

Nga vừa lên tiếng cho rằng Mỹ không thực hiện những điều đã thống nhất giữa Tổng thống Vladimir Putin và Tổng thống Donald Trump tại cuộc gặp thượng đỉnh ở Alaska hồi tháng 8 năm ngoái. Điều này thể hiện sự thất vọng ngày càng gia tăng tại Mátxcơva.

Tổng thống Nga Vladimir Putin. (Ảnh: Sputnik)

Trong vòng ba ngày qua, ba quan chức cấp cao của Nga đều phát biểu, dù không nêu chi tiết cụ thể, rằng Washington đã không thực hiện cam kết của mình.

Những phát biểu này được đưa ra sau khi Ukraine gia tăng tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) vào sâu trong lãnh thổ Nga, trong đó có hai vụ tập kích vào nhà máy lọc dầu ở Mátxcơva tuần trước.

Kể từ khi ông Trump bắt đầu nỗ lực chấm dứt chiến sự Nga - Ukraine vào năm ngoái - đôi lúc chỉ trích ông Putin nhưng thường xuyên đổ lỗi cho ông Zelensky vì không chấp nhận thoả thuận - Điện Kremlin nhiều lần bày tỏ cảm kích với các nỗ lực của nhà lãnh đạo Mỹ.

Sau cuộc gặp Alaska, giới chức Nga thường nhắc tới “tinh thần Anchorage” - cách gọi mà giới phân tích hiểu rằng Mátxcơva tin ông Trump có thiện cảm với những điều kiện cốt lõi của Nga: Ukraine từ bỏ toàn bộ vùng Donbas để đổi lấy việc đóng băng chiến tuyến ở những khu vực khác.

Phía Mỹ chưa từng công bố rõ ràng những gì đã được thống nhất, nếu có, tại cuộc gặp Alaska. Nhiều đồng minh của Washington cũng hoài nghi về việc liệu ông Trump có đạt được kết quả thực chất nào sau khi dành sự đón tiếp trọng thị cho ông Putin ở đó hay không.

Tuy nhiên, chỉ 1 tháng sau cuộc gặp ở Alaska, ông Trump bất ngờ thay đổi lập trường khi cho rằng Ukraine có thể giành lại toàn bộ lãnh thổ đã bị Nga kiểm soát, khiến Mátxcơva nhanh chóng bày tỏ thất vọng.

Trong loạt tuyên bố cấp cao gần đây về cuộc gặp, trợ lý Điện Kremlin Yuri Ushakov ngày 21/6 cho rằng chỉ một bên tiếp tục tuân thủ các thỏa thuận đạt được, trong khi “bên còn lại, như hiện nay có thể thấy, đã không hoàn toàn thực hiện phần việc của mình”.

Đến ngày 23/6, Ngoại trưởng Sergei Lavrov cho rằng cuộc gặp Alaska có thể chỉ là “chiêu bài” của Mỹ nhằm kéo dài thời gian để tái vũ trang cho Kiev.

Thứ trưởng Ngoại giao Sergei Ryabkov cũng cáo buộc Washington đã rời xa những “thỏa thuận nền tảng” đạt được ở Alaska, hãng Interfax đưa tin. Tuy nhiên, ông cho biết đối thoại giữa hai nước vẫn sẽ tiếp tục.

“Chúng tôi cũng thấy lập trường của Washington ngày càng tiến gần hơn tới những chính sách chống Nga cực đoan nhất mà các đồng minh châu Âu thân cận của Mỹ, cụ thể là Anh và Pháp, đang theo đuổi”, hãng RIA dẫn lời ông Ryabkov phát biểu, nhắc tới hội nghị G7 diễn ra tuần trước tại Pháp.

Muốn Mỹ chú ý trở lại

Ông Gerhard Mangott - nhà phân tích người Áo và là chuyên gia theo dõi lâu năm về ông Putin, cho rằng sự thay đổi này phản ánh tâm lý lo ngại của Mátxcơva khi Ukraine đẩy mạnh tấn công vào trong lãnh thổ Nga. Theo ông, Nga tin chiến dịch này đang nhận được sự hỗ trợ từ Mỹ.

“Ông Putin cần đưa ra phản ứng đủ rõ ràng để công chúng thấy được rằng ông vẫn còn những quân bài trong tay”, ông Mangott nói và dự báo Nga có thể tấn công mạnh hơn để kéo ông Trump trở lại gần lập trường của Mátxcơva.

Ông Oleg Ignatov - chuyên gia của tổ chức International Crisis Group, nhận định Nga thất vọng vì thiếu vắng các nỗ lực trung gian hòa giải từ Mỹ kể từ tháng 2, thời điểm Mỹ và Israel phát động chiến dịch không kích Iran và Washington chuyển chú ý sang Trung Đông.

Nga từ lâu đã bác bỏ khả năng để châu Âu làm trung gian hòa giải, vì châu Âu có thể không thúc ép Kiev chấp nhận nhượng bộ đáng kể.

Theo ông Ignatov, Mátxcơva đang muốn Mỹ quay trở lại bàn đàm phán và nối lại tiến trình ngoại giao nhằm giúp Nga kết thúc cuộc xung đột theo những điều kiện mà họ mong muốn.

Động thái âm thầm của Mỹ ở Greenland

Mỹ âm thầm nâng cấp căn cứ quân sự duy nhất tại Greenland trong bối cảnh Tổng thống Trump tìm cách giành quyền kiểm soát hòn đảo chiến lược ở Bắc Cực.

Bấm xem >>