Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Đảng Dân chủ chiến thắng vang dội, giành quyền kiểm soát lưỡng viện

Trưa 4/11 (theo giờ Việt Nam), Đảng Dân chủ đã giành quyền kiểm soát Thượng viện Mỹ trong một chiến thắng vang dội giữa nhiệm kỳ, giành lấy 6 ghế do đảng Cộng hòa nắm giữ và đạt được những thắng lợi lớn tại Hạ viện.

Bầu cử giữa kỳ ở Mỹ. Ảnh Getty

Đài CNN và Đài NBC News vừa dự báo hai ứng viên Đảng Dân chủ là ông Adam Hamilton (bang Kansas) và ông Josh Turek (bang Iowa) giành chiến thắng trong cuộc đua vào Thượng viện. Cả hai ghế này hiện do Đảng Cộng hòa nắm giữ.Như vậy, Đảng Dân chủ đã có đủ 51 ghế để chiếm đa số tại Thượng viện. Trước đó, Đài CNN đã dự báo Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Hạ viện.Với kết quả này, Đảng Dân chủ sẽ kiểm soát cả hai viện Quốc hội trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump.

Tại Texas, ứng cử viên Dân chủ James Talarico đã đánh bại ứng cử viên Cộng hòa Ken Paxton được ông Trump ủng hộ, trở thành người Dân chủ đầu tiên giành chiến thắng trong cuộc bầu cử cấp tiểu bang tại một thành trì của đảng Cộng hòa kể từ năm 1994.

Tại Nam Carolina, ứng cử viên Dân chủ Annie Andrews đã tạo nên một cú lật đổ lịch sử khác, đánh bại Thượng nghị sĩ Darline Graham, em gái của cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, tại một tiểu bang chưa từng bầu một người thuộc đảng Dân chủ vào Thượng viện kể từ năm 1998. Tổng thống Trump đã đích thân vận động tranh cử cho bà Graham bất chấp sự phản đối từ các đảng viên Cộng hòa địa phương có ảnh hưởng.

Tại Bắc Carolina, cựu Thống đốc đảng Dân chủ Roy Cooper đã đánh bại Michael Whatley, người được ông Trump ủng hộ, qua đó giành được chiếc ghế Thượng nghị sĩ do Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Thom Tillis bỏ trống sau khi ông nghỉ hưu.

Tại Kansas, mục sư thuộc giáo phái Giám lý Adam Hamilton đã đánh bại Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Roger Marshall, trở thành người thuộc đảng Dân chủ đầu tiên được bầu vào Thượng viện từ tiểu bang này kể từ năm 1932.

Tại Iowa, nghị sĩ đảng Dân chủ Josh Turek đã đánh bại nữ nghị sĩ đảng Cộng hòa Ashley Hinson, giành được chiếc ghế Thượng nghị sĩ do bà Joni Ernst nghỉ hưu để lại.

Tại Ohio, cựu Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Sherrod Brown đã có màn trở lại chính trường ngoạn mục, đánh bại đương kim Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Jon Husted và giành lại chiếc ghế mà ông đã mất chỉ hai năm trước đó.

Theo dự báo của hãng tin AP và Decision Desk HQ, 6 ghế Thượng viện do đảng Cộng hòa nắm giữ đã bị đảng Dân chủ giành được, giúp đảng này nắm quyền kiểm soát Thượng viện.

Đảng Dân chủ cũng đã giành được ít nhất bảy ghế Hạ viện do đảng Cộng hòa nắm giữ, bao gồm các chiến thắng ở Bắc Carolina, New Jersey, Kentucky và Pennsylvania, qua đó lật đổ thế đa số mong manh của đảng Cộng hòa.

Trước đêm bầu cử, đảng Cộng hòa nắm giữ Thượng viện với tỷ lệ 53-47, trong khi chỉ hơn đối thủ vài ghế tại Hạ viện. Tất cả 435 ghế tại Hạ viện và 35 ghế tại Thượng viện đều đang được tranh cử, cùng với chức vụ thống đốc ở 36 tiểu bang.

Cuộc bầu cử năm nay bị chi phối bởi những lo ngại về chi phí sinh hoạt tăng cao và hậu quả kinh tế từ cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống Iran, vốn đã làm gián đoạn thị trường năng lượng toàn cầu và đẩy giá nhiên liệu lên cao. Ông Trump đổ lỗi cho các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu dầu diesel và đã đạt được thỏa thuận với Moscow để đảm bảo nguồn cung bổ sung.

Việc ủng hộ Israel và tài trợ cho Ukraine cũng đã phơi bày những bất đồng về các ưu tiên và chi tiêu ở nước ngoài của Washington. Việc đảng Dân chủ nắm quyền có thể cản trở chương trình lập pháp của chính quyền Trump và mở đường cho các cuộc điều tra nhằm vào tổng thống.

Những lời kêu gọi tìm kiếm một giải pháp thay thế cho hệ thống hai đảng lâu đời cũng đặt ra câu hỏi liệu các ứng cử viên độc lập có thể biến sự bất mãn của công chúng thành lợi thế bầu cử hay không.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng ông không có ý định chỉ đơn thuần phủ quyết các quyết định của Quốc hội trong hai năm tới và sẽ hợp tác với đảng Dân chủ vì lợi ích của Mỹ.

"Chúng tôi sẽ hợp tác với đảng Dân chủ để đảm bảo sự thịnh vượng cho đất nước. Điều đó rất quan trọng... Tôi không muốn chỉ ngồi đó hai năm và phủ quyết mọi thứ," ông Trump nói trong một cuộc phỏng vấn với Politico.