Đề xuất làm rõ tiêu chí về 'đầu cơ xăng dầu'

Theo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), việc xác định và xử lý hành vi đầu cơ, găm hàng phải căn cứ đầy đủ các dấu hiệu vi phạm.

Góp ý cho Dự thảo kinh doanh xăng dầu của Bộ Công Thương về nội dung mua bán xăng dầu giữa các thương nhân phân phối, VCCI cho biết ủng hộ hướng cho phép thương nhân phân phối mua bán với nhau. Cơ chế này giúp điều tiết hàng cho cửa hàng nhỏ trong vùng, bổ sung nguồn khi một kênh cung ứng bị gián đoạn, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, và duy trì cạnh tranh ở khâu bán buôn.

Tuy nhiên, VCCI góp ý cho quy định “mua nhưng không đưa ra tiêu thụ trên thị trường thì được xác định là hoạt động đầu cơ”.

Theo VCCI, quy định này tạo ra một suy đoán vi phạm nhưng chưa có tiêu chí về thời gian, khối lượng hay bối cảnh thị trường. Việc xác định và xử lý hành vi đầu cơ, găm hàng phải căn cứ đầy đủ các dấu hiệu vi phạm theo pháp luật có liên quan, không thể chỉ dựa vào việc hàng mua vào chưa được đưa ra tiêu thụ.

“Khoản 2 Điều 23 còn cho phép thương nhân đầu mối chủ động duy trì tồn kho cao hơn mức tối thiểu để bảo đảm nguồn cung. Do đó, cần phân biệt việc duy trì tồn kho phục vụ kinh doanh, bảo đảm nguồn cung với hành vi đầu cơ, găm hàng vi phạm pháp luật”, VCCI nêu vấn đề.

Bên cạnh đó, khoản 12 Điều 12 đã quy định trách nhiệm của thương nhân đầu mối trong việc bảo đảm nguồn cung theo thỏa thuận, thông báo và báo cáo khi không cung ứng đủ số lượng, chủng loại, tiến độ theo hợp đồng.

Tuy nhiên, quy định này chưa thể hiện rõ nguyên tắc không đơn phương ngừng hoặc giảm lượng cung cấp trái hợp đồng, cũng chưa có nguyên tắc thống nhất về phân bổ nguồn hàng khi thiếu hụt. Khi nguồn cung căng thẳng, cần tránh việc bên cung cấp ưu tiên hệ thống trực thuộc một cách bất hợp lý, ảnh hưởng đến các khách hàng ngoài hệ thống đã có hợp đồng cung ứng.

Theo VCCI, việc xác định và xử lý hành vi đầu cơ, găm hàng phải căn cứ đầy đủ các dấu hiệu vi phạm. (Ảnh minh họa)

Đề xuất không yêu cầu thương nhân đầu mối có 40 cửa hàng bán lẻ thuộc sở hữu

Dự thảo về kinh doanh xăng dầu của Bộ Công Thương yêu cầu thương nhân đầu mối có tối thiểu 40 cửa hàng bán lẻ thuộc sở hữu và sở hữu kho tiếp nhận có tổng sức chứa tối thiểu 15.000 m³.

Đối với thương nhân thuộc diện chuyển tiếp, điều kiện về kho được áp dụng sau ngày 31/12/2028; điều kiện về cửa hàng được thực hiện theo lộ trình, trong đó yêu cầu tối thiểu 10 cửa hàng thuộc sở hữu trong năm 2028 và 40 cửa hàng từ ngày 1/1/2029.

Thương nhân có giấy phép, giấy xác nhận còn hiệu lực dài hơn lộ trình vẫn phải đáp ứng điều kiện mới. Mức tổng nguồn tối thiểu không thấp hơn 300.000 m³/năm, trừ nhiên liệu hàng không, được áp dụng từ kỳ phân giao năm 2027. Việc không thực hiện đủ tổng nguồn tối thiểu trong 2 năm liên tiếp là căn cứ xem xét thu hồi Giấy xác nhận, tính trên kết quả thực hiện từ năm 2027.

Góp ý cho dự thảo trên, VCCI kiến nghị không nâng yêu cầu về số cửa hàng thuộc sở hữu lên 40. “Cân nhắc thay bằng tiêu chí kết quả như sản lượng cung ứng thực tế cho thị trường nội địa, mức tuân thủ dự trữ lưu thông và hợp đồng cung ứng dài hạn. Chấp nhận kho, cửa hàng thuộc sở hữu, đồng sở hữu hoặc thuê với thời hạn không ngắn hơn thời hạn của Giấy xác nhận, đồng thời xác định rõ quyền sử dụng thực tế, phần năng lực được tính cho từng thương nhân và giữ nguyên nguyên tắc không tính trùng”, VCCI đề xuất.

Nói rõ về cơ sở của đề xuất trên, VCCI cho biết, sự điều chỉnh của dự thảo chưa bám sát yêu cầu “không chỉ dựa vào các điều kiện đầu vào về kho chứa, cảng, phương tiện vận tải, hệ thống cửa hàng” tại Thông báo số 488/TB-VPCP. Năng lực bảo đảm nguồn cung đã được kiểm soát thông qua tổng nguồn tối thiểu (Điều 24) và dự trữ lưu thông 20 ngày (Điều 23), trong khi dự thảo chưa làm rõ lợi ích quản lý tăng thêm của yêu cầu sở hữu 40 cửa hàng.

Yêu cầu sở hữu cũng chưa nhất quán trong chính dự thảo, khi cảng chuyên dụng, kho của đầu mối nhiên liệu hàng không và cửa hàng của thương nhân phân phối đều được phép thuê. Theo VCCI, quyền sở hữu tài sản không đồng nhất với năng lực cung ứng, nhưng yêu cầu này buộc doanh nghiệp dồn vốn vào tài sản cố định, cần được cân nhắc với yêu cầu tiết kiệm chi phí tuân thủ.

VCCI cũng cho rằng, tác động đến cấu trúc thị trường cần được đánh giá đầy đủ hơn. Theo phản ánh của doanh nghiệp, thị trường có mức độ tập trung cao, nguồn cung chủ yếu thuộc một số đầu mối lớn. Trong bối cảnh đó, yêu cầu mỗi đầu mối sở hữu tối thiểu 40 cửa hàng có thể tạo động lực mua lại cửa hàng độc lập để đạt ngưỡng, thúc đẩy tích hợp dọc và thu hẹp khối bán lẻ độc lập, vốn góp phần duy trì cạnh tranh ở khâu cuối và dễ bị ảnh hưởng khi nguồn cung căng thẳng.

“Ngoài ra, việc áp dụng điều kiện mới cho giấy phép đang còn hiệu lực ảnh hưởng đến tính ổn định của môi trường đầu tư, cần được đánh giá và có phương án chuyển tiếp hợp lý”, văn bản góp ý của VCCI nêu.

Trong những kiến nghị của mình, VCCI cũng đề nghị đơn giản hóa các giấy chứng nhận cửa hàng, điểm bán xăng dầu quy mô nhỏ cũng như làm rõ cơ chế giá, xử lý quỹ bình ổn giá xăng dầu.

Thủ tướng: Kiểm soát giá điện, xăng dầu

Thủ tướng giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương theo dõi sát diễn biến cung - cầu và giá cả các mặt hàng năng lượng,...

Bấm xem >>