Thất bại đến không phải sự ngẫu nhiên
Thất bại 0-1 trước Leeds United ngày 7/11 không đơn thuần khiến Tottenham đứt mạch 3 chiến thắng liên tiếp tại Ngoại hạng Anh. Trận đấu còn phơi bày những bất ổn trong cách vận hành chiến thuật của HLV Roberto De Zerbi. Tottenham kiểm soát bóng 60,8%, thực hiện 420 đường chuyền chính xác nhưng chỉ tung ra 7 cú sút, với 4 lần trúng đích.
Ngược lại, Leeds có 16 pha dứt điểm và tạo ra 2,02 bàn thắng kỳ vọng (xG), vượt xa mức 0,77 của đội khách. Tottenham giữ bóng nhiều nhưng lại không phải đội tạo ra nhiều cơ hội nguy hiểm hơn.
De Zerbi thay đổi chiến thuật và Tottenham đánh mất thế mạnh
Trong 3 chiến thắng trước Coventry City, Chelsea và Crystal Palace, Tottenham thường tổ chức tấn công với 3 cầu thủ trung vệ chơi thấp nhất ở hàng phòng ngự, 1 tiền vệ hỗ trợ phía trên và 3 cầu thủ kết nối ở khu vực giữa sân. Cách bố trí này giúp họ có nhiều lựa chọn chuyền bóng, dễ phối hợp ở trung lộ và đẩy đối phương về gần khung thành.
Tuy nhiên, trước Leeds, De Zerbi chuyển sang sơ đồ 4-3-3, với Mateus Fernandes chơi thấp nhất hàng tiền vệ, còn Archie Gray và Sandro Tonali hoạt động cao hơn. Sự thay đổi khiến Tottenham thiếu người phối hợp ở giữa sân, buộc họ phải triển khai tấn công nhiều hơn từ 2 biên.
Theo Squawka, chỉ 22% các pha tấn công của Tottenham diễn ra ở khu vực trung tâm, ngang mức thấp nhất của đội tại Ngoại hạng Anh mùa này. Đội khách thực hiện 23 quả tạt nhưng chỉ 6 lần đưa bóng đến đúng vị trí đồng đội. Thủ môn James Trafford có tới 4 pha đấm bóng giải nguy, nhiều nhất trong một trận đấu tại giải mùa này.
Vấn đề nằm ở chỗ Tottenham liên tục đưa bóng ra biên nhưng thiếu những pha phối hợp bất ngờ để xuyên thủng hàng phòng ngự Leeds. Những đường chuyền vào vòng cấm trở nên dễ đoán, giúp các hậu vệ chủ nhà chủ động lựa chọn vị trí cản phá.
Leeds pressing quyết liệt, Tottenham không tìm được cách đối phó
Trong hiệp 1, Tottenham từng giành lại quyền kiểm soát thế trận nhờ chủ động áp sát và tranh cướp bóng ngay trên phần sân đối phương. Leeds thậm chí không tung ra cú sút nào trong khoảng thời gian từ phút 9 đến phút 40.
Tuy nhiên, sau giờ nghỉ, HLV Daniel Farke điều chỉnh cách phòng ngự. Các cầu thủ Leeds áp sát trực tiếp từng đối thủ, tranh chấp mạnh mẽ hơn và tìm cách tổ chức phản công ngay sau khi giành lại bóng.
Tottenham gặp khó khăn trước sức ép ấy. Những cầu thủ nhận bóng ở giữa sân thường bị đối phương áp sát nhanh, trong khi các vị trí hỗ trợ không tạo được đủ khoảng trống để phối hợp.
Một tình huống tiêu biểu xuất hiện khi Ao Tanaka đoạt bóng từ Mohammed Kudus, chặn đứng pha phản công của Tottenham rồi lập tức phát động đợt tấn công cho Leeds. Dominic Calvert-Lewin sau đó vượt qua sự truy cản của Micky van de Ven và Andy Robertson trước khi chuyền cho Tanaka dứt điểm vọt xà.
Thống kê cũng chỉ ra sự quyết liệt của đội chủ nhà. Leeds thực hiện 22 pha tắc bóng và có 11 lần cắt đường chuyền, so với lần lượt 15 và 4 của Tottenham.
Tottenham đánh mất thế trận trong hiệp 2
Sự chênh lệch về khả năng tạo cơ hội càng lớn sau giờ nghỉ. Leeds tung ra 13 cú sút, đạt 1,82 xG trong hiệp 2, dù chỉ kiểm soát bóng khoảng 37%. Đội chủ nhà tạo ra 4 cơ hội lớn trong cả trận, còn Tottenham chỉ có 1.
Khác biệt còn nằm ở những tình huống cố định. Leeds tạo ra 1,21 xG từ các pha bóng này, trong khi Tottenham chỉ đạt 0,08. Spurs gặp khó trong việc tranh chấp và xử lý những đường bóng được đưa vào vòng cấm.
Phút 65, De Zerbi đồng loạt tung Rodrigo Bentancur, Conor Gallagher và Dejan Kulusevski vào sân nhằm thay đổi thế trận. Tuy nhiên, đội khách vẫn thiếu sự sáng tạo ở khu vực tấn công.
Đến phút 79, Noah Okafor ghi bàn quyết định cho Leeds, chỉ 97 giây sau khi vào sân từ ghế dự bị. Tiền đạo này tận dụng tình huống Tottenham phòng ngự không tốt sau một quả ném biên, vượt qua Bentancur rồi đánh bại thủ môn Antonín Kinsky.
Bàn thua khiến những hạn chế của Tottenham càng lộ rõ. Họ không tạo được sức ép đủ lớn để tìm bàn gỡ, trong khi các điều chỉnh nhân sự trước đó chưa mang lại sự thay đổi đáng kể về cách chơi.
Tottenham thiếu phương án khi trận đấu không diễn ra như mong muốn
Một vấn đề đáng lo khác là khả năng xoay chuyển tình thế. Theo Opta, Tottenham đã trải qua 39 trận liên tiếp tại Ngoại hạng Anh không thể giành chiến thắng khi để đối phương mở tỷ số, gồm 9 trận hòa và 30 thất bại. Đây là chuỗi trận dài nhất của CLB trong lịch sử giải đấu.
Thống kê trải qua nhiều đời HLV nên không thể quy toàn bộ trách nhiệm cho De Zerbi. Tuy nhiên, trận thua Leeds tiếp tục đặt ra vấn đề về khả năng thích nghi của Tottenham khi đối thủ phá vỡ kế hoạch ban đầu.
Tranh cãi trọng tài cũng xuất hiện khi Jayden Bogle không bị truất quyền thi đấu sau pha phạm lỗi khiến Mathys Tel phải rời sân ở phút 43. Dù vậy, chính De Zerbi thừa nhận Tottenham thiếu tinh thần chiến đấu, cá tính và sự quyết liệt cần thiết.
Thất bại trước Leeds đặt ra yêu cầu cụ thể cho nhà cầm quân người Italia. Tottenham cần cải thiện khả năng phối hợp trung lộ, tìm cách thoát pressing hiệu quả hơn và tổ chức phòng ngự chắc chắn trong những tình huống mất bóng. Quan trọng hơn, De Zerbi phải xây dựng thêm phương án tấn công khi đối thủ bắt bài cách chơi quen thuộc. Nếu những hạn chế ấy kéo dài, Tottenham sẽ còn gặp nhiều khó khăn trước các đội bóng chủ động áp sát và phản công nhanh.