Michael Olise công khai "hạ bệ" Ronaldo, ưu ái Bruno Fernandes tại ĐT Bồ Đào Nha

Một ký ức không bao giờ khép lại

Trong khoảnh khắc trước khi máy bay cất cánh ở Munich, Bobby Charlton chỉ cảm thấy bất an. Tiếng va chạm dữ dội, cú cúi đầu本 năng, rồi mọi thứ tối sầm. Khi tỉnh lại, ông vẫn còn bị buộc vào ghế, nằm trên đường băng, xung quanh là cảnh đổ nát, khói, lửa và những cơ thể bất động, trong đó có những người bạn thân nhất của mình.

Ở bệnh viện, một thanh niên Đức ngồi giường bên cạnh, cầm tờ báo đọc cho ông nghe danh sách những người đã chết: Roger Byrne, David Pegg, Eddie Colman, Tommy Taylor, Billy Whelan, Mark Jones, Geoff Bent. Duncan Edwards, người đồng đội kiệt xuất, ra đi sau đó 15 ngày. Nhiều người khác chấn thương nặng, không bao giờ thi đấu nữa. Charlton sống sót với vết thương ở đầu, nhưng mang theo cảm giác day dứt suốt đời.

Gánh nặng của người ở lại

Về sau, Charlton thừa nhận ông thường bị nhấn chìm bởi nỗi buồn và cảm giác tội lỗi vì “đã bước ra và tìm thấy quá nhiều”. 23 người trên chuyến bay đã chết, còn ông tiếp tục sự nghiệp, giành thêm chức vô địch quốc gia, cúp quốc gia, cúp châu Âu, vô địch thế giới, đoạt danh hiệu cầu thủ xuất sắc nhất châu Âu. Mỗi vinh quang đều đi kèm câu hỏi “Tại sao lại là mình?”.

Cách duy nhất để ông tự giải thích là một lời hứa thầm lặng: tiếp tục chơi bóng thay phần những người đã mất, giữ cho “thế hệ Busby” không bị lãng quên. Từ một chàng trai 20 tuổi, mới 16 tháng khoác áo đội một, ông trở thành người gánh ký ức của cả một tập thể.

Tính cách trầm lặng, tài năng bùng nổ

Trước Munich, Charlton vốn đã là người ít nói, rụt rè, trái ngược hẳn với người anh Jack sôi nổi, thẳng thắn, hay với Duncan Edwards tự tin cả trong lẫn ngoài sân. Ông chỉ thực sự “sống” khi có bóng trong chân. Các cây bút bóng đá Anh mô tả ông như một cầu thủ có chất “nguyên sơ”: đổi hướng, đảo chân, tăng tốc qua khe hở nhỏ nhất, rồi biến mất khỏi tầm truy cản.

Những đoạn phim đen trắng thường chỉ lưu lại các cú sút như búa bổ bằng cả hai chân, dễ khiến người ta nghĩ về một mẫu cầu thủ đơn giản, mạnh mẽ. Nhưng những người từng chơi cùng hoặc đối đầu lại nhớ đến tầm nhìn, sự điềm tĩnh, khả năng lắc người đánh lừa đối thủ ở trung lộ, cánh trái hay khi lùi sâu đá như một tiền vệ tấn công.

Những con số và điều nằm ngoài con số

Charlton ra sân 758 trận cho Manchester United, ghi 249 bàn, giữ kỷ lục trong nhiều thập niên. Ông cũng là chân sút số một của đội tuyển Anh trong thời gian dài với 49 bàn, trước khi bị Wayne Rooney rồi Harry Kane vượt qua. Nhưng các con số không kể hết câu chuyện về người đã chứng kiến thảm họa, rồi góp phần đưa United trở lại vị thế hàng đầu trong nước, lên đỉnh châu Âu và dẫn dắt đội tuyển Anh đến chức vô địch thế giới duy nhất.

Khi qua đời năm 2023 ở tuổi 86, Charlton được nhắc đến như cầu thủ vĩ đại nhất từng khoác áo đội tuyển Anh, không chỉ vì thành tích, mà vì cách ông mang theo ký ức Munich trong từng bước chạy mà không một lần phô trương.

Những người xây nền tảng thành công

Mikel Arteta tại Arsenal cho thấy giá trị của một kế hoạch dài hơi: ba mùa về nhì, rồi vô địch nhờ gia cố hàng thủ và chuẩn bị kỹ về chiều sâu đội hình. Unai Emery ở Aston Villa trải qua mùa giải bị đánh giá là kém nhất về mặt phong độ trong bốn mùa ông dẫn dắt, nhưng vẫn kết thúc bằng chức vô địch Cúp C2 và suất Cúp C1, bất chấp lực lượng bị nghi ngờ về chiều sâu.

Regis Le Bris ở Sunderland tiếp quản một tập thể được xây dựng tốt, tận dụng tối đa vai trò của Granit Xhaka để đưa đội từ hạng 16 giải hạng Nhất lên dự cúp châu Âu trong hai năm. Michael Carrick tại Manchester United tiếp quản giữa mùa, xoay chuyển bầu không khí, đưa đội từ trạng thái chật vật lên vị trí thứ ba, giúp Bruno Fernandes chơi mùa hay nhất và khôi phục vai trò của Kobbie Mainoo.

Những quyết định trên ghế nóng gây hại

Chelsea là ví dụ điển hình cho tác động tiêu cực từ ghế huấn luyện. Enzo Maresca rời đội giữa mùa, khiến nửa sau mùa giải lao dốc. Lựa chọn Liam Rosenior thay thế bị xem là sai lầm, đến mức huấn luyện viên đội trẻ Calum McFarlane phải hai lần tạm quyền. Tottenham trải qua ba đời huấn luyện viên, từ Thomas Frank đến De Zerbi, kèm theo mâu thuẫn với người hâm mộ và chuỗi kết quả tệ hại.

West Ham bổ nhiệm Nuno Espirito Santo nhưng phong cách làm việc bị đánh giá là lạnh lùng, thiếu kết nối, góp phần vào bầu không khí rệu rã và kết cục xuống hạng. Burnley chọn Scott Parker với định hướng chơi thực dụng hơn, song lối chơi bị chê là nhạt nhòa, thiếu hiệu quả, dẫn tới chuỗi chỉ một chiến thắng trong 29 trận và xuống hạng với số điểm còn thấp hơn lần rớt hạng trước.

Những người đang học việc và điều chỉnh

Fabian Hurzeler ở Brighton mới 33 tuổi, chỉ có hai mùa làm huấn luyện viên đỉnh cao. Mùa này, ông phải đối mặt với nhiều thương vụ chuyển nhượng không thành công, mất Joao Pedro, còn các trụ cột như Baleba, Rutter, Mitoma sa sút hoặc chấn thương. Brighton có giai đoạn chỉ thắng một trong 13 trận và rơi xuống hạng 14, nhưng Hurzeler vẫn đưa đội trở lại, kết thúc ở vị trí thứ tám và giành vé Cúp C3.

Nottingham Forest trải qua bốn huấn luyện viên, trong đó Vitor Pereira đến vào tháng 2 và được mô tả là người mang lại “niềm vui mỗi ngày”, giúp đội ổn định hơn và vào tới bán kết Cúp C2. Dù vậy, việc thay đổi liên tục trên ghế huấn luyện khiến họ chỉ được đánh giá ở mức trung bình.

Một lời chia tay giữa lúc đang bay cao

Andoni Iraola rời Bournemouth đúng vào thời điểm đội bóng chạm tới cột mốc mới: đứng thứ sáu Ngoại hạng Anh và lần đầu giành vé dự cúp châu Âu. Trận hòa 1-1 trên sân Nottingham Forest khép lại chuỗi 17 trận bất bại, nâng kỷ lục điểm số của câu lạc bộ lên 57 và mở ra suất dự Europa League mùa sau.

Quyết định chia tay đã được ông thông báo từ tháng 4, sau khi đôi bên không tìm được tiếng nói chung về hợp đồng mới, dù Bournemouth muốn giữ ông ở lại. Trên khán đài City Ground, ngay cả cổ động viên Forest cũng đứng dậy vỗ tay tiễn ông rời sân.

Niềm vui trong phòng thay đồ và khoảng lặng sau cùng

Sau khi chắc suất châu Âu, phòng thay đồ Bournemouth mở sâm panh ăn mừng. Iraola nói ông “tận hưởng từng giây” với cầu thủ và người hâm mộ, coi việc có một điều gì đó để ăn mừng ở ngày cuối là cái kết đẹp nhất có thể.

Dù vậy, ông không vội lao ngay vào công việc mới. Ông dự định ở lại Bournemouth tới tháng 7 vì đang là kỳ nghỉ giữa kỳ của con, dành một tuần về nhà rồi mới “từ từ” nghĩ về chặng đường tiếp theo. Giữa tiếng hát “đi tour châu Âu” của người hâm mộ, tương lai của chính ông vẫn được để ngỏ.

Ba năm thay đổi thói quen trước khi nghĩ đến thành tích

Khi nhận lời dẫn dắt Bournemouth, Iraola không đặt mục tiêu châu Âu. Điều ông được yêu cầu là thay đổi cách chơi: tấn công nhiều hơn, chủ động hơn, áp lực cao hơn. Đó cũng là lý do ông bị cuốn hút bởi dự án này, sau khi từng xây dựng một Rayo Vallecano chơi cường độ cao đến mức chỉ kém Bayern Munich về số lần đoạt bóng gần khung thành dẫn tới dứt điểm.

Những tháng đầu ở Anh rất chật vật. Chín vòng đầu, Bournemouth chỉ giành ba điểm, thua nặng trước Arsenal và Manchester City. Dominic Solanke kể lại rằng cả đội mất thời gian dài mới quen với cách pressing, với việc phải chọn đúng thời điểm dâng lên hoặc lùi xuống. Khi mọi thứ “ăn vào đầu”, nhịp vận hành trở nên tự nhiên hơn.

Giữ nụ cười trong mùa giải nhiều biến động

Mùa cuối cùng của Iraola không hề bằng phẳng. Từ tháng 11 đến tháng 1, Bournemouth trải qua 11 trận không thắng, tụt xuống thứ 15 và kém nhóm sáu đội dẫn đầu bảy điểm. Họ chỉ bật lại sau chiến thắng 3-2 trước Tottenham, rồi từ đó không thua thêm trận nào ở lượt về, không để bất kỳ đối thủ nào trong 19 câu lạc bộ còn lại đánh bại mình.

Trong lúc đó, đội hình bị xé lẻ bởi hàng loạt thương vụ lớn: Dean Huijsen sang Real Madrid, Milos Kerkez tới Liverpool, Illia Zabarnyi sang Paris Saint-Germain, Dango Ouattara tới Brentford, còn Manchester City kích hoạt điều khoản 65 triệu bảng của Antoine Semenyo. Số tiền khoảng 250 triệu bảng được dùng để tái đầu tư cho Adrien Truffert, Djordje Petrovic, Bafode Diakite, rồi Rayan, Alex Jimenez, Alex Toth.

Iraola nói điều khiến ông gắn bó là bầu không khí tích cực trong câu lạc bộ. Ông đi làm “với nụ cười”, ngay cả khi kết quả không tốt, coi đó là thử thách hơn là gánh nặng. Đến ngày chia tay, ông thừa nhận mình “gần như rơi nước mắt” và gọi đây là “cái kết hoàn hảo” với tập thể mà ông cảm thấy may mắn được đồng hành.

Từ lý tưởng phức tạp đến lựa chọn tối giản

Khi Roberto De Zerbi đặt chân đến sân Tottenham, nhiều người nghĩ ngay đến lối chơi chuyền bóng từ tuyến dưới phức tạp mà ông từng áp dụng. Cựu học trò Lewis Dunk từng kể hai tuần đầu làm việc với ông là giai đoạn hỗn loạn, phong độ tụt dốc vì phải làm quen với hệ thống mới.

Nhưng trong hoàn cảnh Spurs đang suy sụp, De Zerbi không mang theo toàn bộ “giáo trình” cũ. Ông chủ động gấp lại những ý tưởng cầu kỳ, chọn cách tiếp cận đơn giản hơn, tập trung vào phòng ngự và sự an toàn. Chính quyết định bỏ bớt này trở thành điểm xoay của cả mùa giải.

Chạy ít hơn, đọc trận đấu nhiều hơn

Spurs dưới tay De Zerbi không còn là đội bóng lao lên vô tổ chức. Họ trở thành tập thể đoạt bóng ở phần sân đối thủ nhiều nhất giải, trung bình 5,1 lần mỗi trận, nhưng số pha bứt tốc lại giảm gần 10 phần trăm. Cầu thủ không bị yêu cầu chạy đến kiệt sức, mà phải di chuyển đúng chỗ, đúng thời điểm.

Hệ quả là đối thủ tạo ra ít cơ hội nguy hiểm hơn hẳn. Chỉ số bàn thua dự kiến của Spurs giảm từ 1,51 xuống 0,79 mỗi trận. Đội bóng không còn bị dồn vào thế chống đỡ liên tục, và điều đó đủ để họ tích lũy điểm số trong giai đoạn ngắn ngủi cuối mùa.

Bỏ sự mạo hiểm ở tuyến giữa, chọn sức bền và va chạm

Trận thua Sunderland 0-1 trong ngày ra mắt, khi De Zerbi dùng hai cầu thủ trẻ Archie Gray và Lucas Bergvall ở giữa sân, là lời cảnh tỉnh. Ông lập tức thay đổi, cất bớt sự mạo hiểm và chọn bộ ba Conor Gallagher, Rodrigo Bentancur, Joao Palhinha cho tuyến giữa.

Bộ ba này không mang lại những pha xử lý hoa mỹ, nhưng lại có sức bền, khả năng tranh chấp và tinh thần chiến đấu. Họ giúp Spurs áp đảo khu trung tuyến trước Aston Villa, kiểm soát nhịp độ trận đấu, và Palhinha sau đó ghi bàn quyết định ở vòng cuối. De Zerbi một lần nữa cho thấy ông sẵn sàng gạt bỏ những lựa chọn “đẹp mắt” để đổi lấy sự chắc chắn.

Giảm lời hứa, tăng cam kết

Trong phòng thay đồ, De Zerbi cũng chọn cách nói ít điều viển vông, tập trung vào một cam kết rõ ràng: ông sẽ ở lại dù đội bóng có rớt hạng hay không. Thông điệp này giúp cầu thủ bớt lo lắng về tương lai, tập trung vào từng trận đấu trước mắt.

Ông không đòi hỏi những điều quá sức, mà tìm cách khai thác tối đa những gì đang có. Conor Gallagher được kéo lại phong độ cao, Randal Kolo Muani được nghiên cứu kỹ qua các trận đấu cũ trên mạng để tìm cách sử dụng hợp lý. De Zerbi không xây lại từ đầu, ông chỉnh sửa trên nền tảng sẵn có.

Giữ lại nỗi xấu hổ để làm điểm xuất phát

Spurs trụ hạng, nhưng cảm giác xấu hổ vẫn hiện diện. Khán giả phải hô “We Are Staying Up” như một đội bóng nhỏ, trong khi biểu ngữ “Promised Success. Delivering Failure. ENIC out” treo sừng sững trên khán đài. Trung vệ Micky van de Ven thừa nhận việc đứng thứ 17 hai mùa liên tiếp là không thể chấp nhận, dù anh tin rằng đội đã có đúng huấn luyện viên.

De Zerbi không xóa đi cảm giác đó. Sau trận, ông nói ngay rằng chỉ một hai tiếng nữa là bắt đầu chuẩn bị cho mùa tới, với mục tiêu xây dựng đội bóng ở tầm cao hơn, bổ sung cầu thủ đẳng cấp thế giới chứ không thay máu ồ ạt. Spurs được cứu bằng những lựa chọn “bớt đi” của ông, và từ nền tảng khiêm tốn ấy, họ phải tính tiếp con đường phía trước.

Cam kết đến World Cup 2030

Liên đoàn bóng đá Canada đã gia hạn hợp đồng với Jesse Marsch đến World Cup 2030, dù bản hợp đồng cũ chỉ kéo dài đến hết kỳ World Cup năm nay. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh Marsch mới dẫn dắt đội tuyển hai năm, với 29 trận, 14 chiến thắng, 7 trận hòa và 8 thất bại, cùng thứ hạng FIFA cao nhất lịch sử và một suất vào bán kết giải vô địch Nam Mỹ.

Từ cú sốc với tuyển Mỹ đến bến đỗ Canada

Trước khi đến Canada, Marsch từng được Liên đoàn bóng đá Mỹ trao hy vọng lớn cho vị trí huấn luyện viên trưởng đội tuyển nam, rồi lại rút lại. Ông thừa nhận từng “sụp đổ và giận dữ”, nhưng sau đó nói mình biết ơn vì được làm việc ở Canada. Trải nghiệm đó khiến lựa chọn gắn bó lâu dài với Canada trở nên dứt khoát hơn, trong bối cảnh ông từng có sự nghiệp huấn luyện ở châu Âu và kinh nghiệm trợ lý tại World Cup 2010.

Thế hệ cầu thủ và phong cách phù hợp

Marsch nhìn thấy “tiềm năng to lớn” ở lứa cầu thủ hiện tại của Canada và tin rằng phong cách bóng đá cường độ cao, pressing toàn sân mà ông mang từ các câu lạc bộ châu Âu phù hợp với họ. Đội tuyển dưới thời ông có bản sắc chiến thuật rõ ràng, tập luyện và thi đấu với cường độ lớn, được đánh giá là nguồn sinh lực mới sau khi John Herdman rời ghế huấn luyện viên trưởng.

Tham vọng trong phòng thay đồ

Marsch không giấu tham vọng khi đặt mục tiêu đứng đầu bảng đấu World Cup để được đá vòng 32 đội tại Vancouver. Cách nói trực diện này được những người trong nội bộ xem là cú hích tinh thần cho một chương trình bóng đá còn non trẻ, đúng vào thời điểm cần một người “thổi năng lượng” và kéo tập thể sống lại, như chia sẻ của cựu tuyển thủ Julian de Guzman, thành viên ủy ban tuyển chọn huấn luyện viên.

Vì sao Canada chọn ổn định sớm

Dù Canada chưa có chiến thắng nào tại World Cup trong lịch sử, Liên đoàn vẫn quyết định gia hạn trước giải. Họ muốn tránh cảnh biến động huấn luyện viên sau World Cup như nhiều đội tuyển khác, đồng thời giữ lại người đang xây dựng nền móng dài hạn: từ việc thường xuyên xuống các câu lạc bộ địa phương, truyền đạt cách chơi, đến việc tham gia định hình lộ trình phát triển cho cầu thủ trẻ.

Ảnh hưởng vượt ra ngoài kết quả

Canada đánh giá cao việc Marsch không chỉ làm công việc trên sân đấu. Ông tạo quan hệ gần gũi với cầu thủ, mang lại bầu không khí tích cực và cường độ tập luyện cao, góp phần đưa đội lên hạng 30 thế giới. Bản thân Marsch nhiều lần nói ông muốn được đánh giá qua việc “tạo ra một điều gì đó” với đội tuyển, hơn là chỉ qua bảng tỷ số, và nhấn mạnh mong muốn gắn bó lâu hơn vì yêu công việc, con người và tin rằng nhiệm vụ ở Canada cần nhiều hơn hai năm.