Pháp – Tây Ban Nha: Cuộc chiến của hai tập thể hoàn hảo
Tây Ban Nha bước vào bán kết với nền tảng ổn định. Chiến thắng 2-1 trước Bỉ đã kéo dài chuỗi bất bại của họ trong các trận chính thức lên 37 trận, tính từ tháng 3/2023. Đáng chú ý, bàn thắng của Charles De Ketelaere cũng là lần đầu đội bóng của Luis de la Fuente để thủng lưới tại World Cup năm nay. Trước đó, Tây Ban Nha lần lượt vượt qua Áo 3-0 và Bồ Đào Nha 1-0 ở vòng loại trực tiếp.
Cơ hội của Tây Ban Nha được xây dựng từ khả năng kiểm soát khu trung tuyến. Rodri đã thực hiện 629 đường chuyền và di chuyển tổng cộng 71,17 km tại giải. Anh cũng dẫn đầu đội về số lần chủ động tìm vị trí nhận bóng, với 338 lần. Pedri có 207 lần gây sức ép, cao nhất đội, còn Lamine Yamal đã nhận bóng 164 lần trong khoảng trống giữa hàng tiền vệ và hàng thủ đối phương. Những con số ấy cho thấy Tây Ban Nha không giữ bóng theo cách an toàn, mà luôn cố gắng đưa bóng vào những khu vực có thể tạo ra cơ hội.
Tuy nhiên, chiến thắng trước Bỉ cũng để lộ hạn chế. Tây Ban Nha cầm bóng nhiều nhưng không tạo được ưu thế rõ rệt trong phần lớn hiệp hai và chỉ đi tiếp nhờ bàn thắng của Mikel Merino ở phút 88. Đây đã là trận thứ hai liên tiếp tiền vệ thuộc biên chế Arsenal vào sân từ ghế dự bị rồi ghi bàn quyết định, sau pha lập công trước Bồ Đào Nha. Merino đang trở thành phương án quan trọng khi Tây Ban Nha cần thêm khả năng xâm nhập vòng cấm và tranh chấp bóng hai.
Khó khăn lớn nhất của Tây Ban Nha là cách bảo vệ khoảng trống khi mất bóng. Hai hậu vệ biên thường dâng cao, trong khi Rodri phải vừa hỗ trợ triển khai bóng, vừa che chắn trước hàng thủ. Nếu bị Pháp đoạt bóng ở trung lộ, khoảng trống phía sau hàng phòng ngự có thể lập tức bị Kylian Mbappé, Ousmane Dembélé hoặc Michael Olise khai thác.
Pháp đang sở hữu hàng công có sức sát thương cao hơn. Mbappé đã ghi tám bàn và tung ra 30 cú sút, còn Olise có năm kiến tạo, nhiều nhất đội. Dembélé thực hiện 29 quả tạt, trong khi Olise có tới 299 lần tăng tốc. Pháp có thể tấn công bằng tốc độ ở hai cánh, những pha chạy chỗ sau lưng hậu vệ hoặc các tình huống chuyển trạng thái chỉ qua vài đường chuyền.
Đội bóng của Didier Deschamps cũng đạt sự cân bằng đáng kể ở giai đoạn loại trực tiếp. Họ lần lượt thắng Thụy Điển 3-0, Paraguay 1-0 và Maroc 2-0, đồng thời giữ sạch lưới cả ba trận. Sau sáu trận tại giải, Pháp vẫn toàn thắng.
Trước Maroc, họ gặp khó trong khoảng một giờ đầu nhưng chỉ cần sáu phút để ghi hai bàn và kết thúc trận đấu.
Tình trạng của Mbappé là vấn đề cần theo dõi. Tiền đạo này bị đau mắt cá chân và rời sân ở phút 77 trong trận gặp Maroc, nhưng sau đó khẳng định anh vẫn ổn. Chưa có thông tin cho thấy Mbappé sẽ vắng mặt ở bán kết, song khả năng tăng tốc và đổi hướng của anh cần được kiểm tra kỹ trước trận.
Cơ hội của Tây Ban Nha sẽ tăng lên nếu họ buộc Pháp phải phòng ngự thấp trong thời gian dài, hạn chế những lần mất bóng ở trung lộ và không để trận đấu trở thành cuộc đua tốc độ. Ngược lại, Pháp không cần kiểm soát bóng nhiều hơn. Chỉ cần giữ được đội hình chặt chẽ và tạo ra vài tình huống chuyển trạng thái thuận lợi, Mbappé cùng các đồng đội đủ khả năng định đoạt trận đấu.
Xét về khả năng tổ chức và duy trì thế trận, Tây Ban Nha có phần ổn định hơn. Nhưng Pháp sở hữu nhiều cầu thủ có thể tự tạo ra bước ngoặt và đang phòng ngự tốt hơn qua từng vòng. Cán cân vì thế phụ thuộc vào việc Tây Ban Nha có kiểm soát được những giây đầu tiên sau khi mất bóng hay không. Nếu không làm được điều đó, ưu thế cầm bóng của họ rất dễ trở thành điểm yếu.
Anh – Argentina: Cuộc đấu đầy duyên nợ
ĐT Anh vào bán kết sau ba trận loại trực tiếp đều phải chịu sức ép lớn. Họ thắng CHDC Congo 2-1, Mexico 3-2 rồi vượt qua Na Uy 2-1 sau hiệp phụ. Trước Na Uy, Jude Bellingham ghi cả hai bàn, trong đó có pha lập công quyết định ở hiệp phụ. Tuy nhiên, Thomas Tuchel thừa nhận màn trình diễn của Anh thiếu chất lượng và đội bóng đã cần đến một số thời điểm may mắn.
Dù cách vận hành chưa ổn định, Anh vẫn có nhiều nguồn tạo khác biệt. Harry Kane đang dẫn đầu đội với sáu bàn và 19 cú sút. Bukayo Saka có ba kiến tạo, Bellingham thực hiện 269 lần tăng tốc và nhận bóng 65 lần giữa tuyến tiền vệ với hàng thủ đối phương. Điều đó phản ánh hai hướng tấn công chính của Tam sư: Kane làm điểm tựa ở trung lộ, còn Bellingham cùng các cầu thủ chạy cánh khai thác khoảng trống phía sau.
Vấn đề lớn nhất nằm ở Declan Rice. Tiền vệ này đã phải chống chọi với vấn đề ở gân kheo và tình trạng sức khỏe không tốt trong suốt giải đấu. Trước Na Uy, Rice chỉ chơi hiệp một sau khi bỏ lỡ một số buổi tập và nằm nghỉ phần lớn thời gian trước trận. Tuchel giải thích rằng quyết định thay người còn mang yếu tố chiến thuật, nhưng thể trạng của Rice vẫn là chi tiết ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phòng ngự trung lộ của Anh.
Tam sư sẽ không có Jarell Quansah vì án treo giò, còn Jordan Henderson đã trải qua ca phẫu thuật sau khi gãy tay. Bù lại, Marc Guéhi và Reece James đã trở lại tập luyện, trong khi các thẻ vàng của Bellingham, Rice, Guéhi và Nico O'Reilly được xóa sau vòng tứ kết nên không ai phải nghỉ bán kết vì án treo giò do tích lũy thẻ.
Argentina cũng trải qua vòng loại trực tiếp không hề dễ dàng. Nhà đương kim vô địch thắng Cabo Verde 3-2, Ai Cập 3-2 rồi vượt qua Thụy Sĩ 3-1 sau hiệp phụ. Họ đã để thủng lưới trong cả ba trận, cho thấy hàng phòng ngự vẫn có thể bị tổn thương khi đối thủ tấn công nhanh hoặc sử dụng sức mạnh thể chất.
Chính Lionel Scaloni thừa nhận Argentina gặp khó trước thể hình và khả năng tranh chấp của Thụy Sĩ. Đây là chi tiết đáng chú ý trước một tuyển Anh sở hữu Kane, Bellingham, John Stones, Marc Guéhi và Dan Burn. Các tình huống cố định, bóng hai và những quả tạt về cột xa có thể trở thành con đường ngắn nhất để Tam sư gây sức ép.
Dù vậy, Argentina đang có nhiều phương án ghi bàn hơn so với giai đoạn đầu giải. Messi dẫn đầu với tám bàn, 29 cú sút và 97 lần nhận bóng giữa tuyến tiền vệ với hàng thủ đối phương. Nhưng trong trận thắng Thụy Sĩ, ba bàn của họ được ghi bởi Alexis Mac Allister, Julián Álvarez và Lautaro Martínez. José López vào sân từ ghế dự bị rồi kiến tạo cho Álvarez, chứng minh Scaloni vẫn còn những lựa chọn đủ sức thay đổi trận đấu.
Messi vẫn là điểm trung tâm trong cách vận hành. Anh thường lùi xuống khu vực trước vòng cấm, kéo một tiền vệ đối phương ra khỏi vị trí rồi đưa bóng sang hai biên hoặc chọc khe cho Álvarez. Nếu Rice không đạt thể trạng tốt nhất, Anh có thể phải sử dụng Elliot Anderson ở vị trí thấp hơn nhằm tránh để Bellingham vừa phải hỗ trợ phòng ngự, vừa đảm nhiệm nhiệm vụ xâm nhập vòng cấm.
Cơ hội của Anh nằm ở khả năng giữ cấu trúc đội hình tốt hơn so với trận gặp Na Uy. Nếu Bellingham, Saka và hai hậu vệ biên cùng dâng cao, Argentina sẽ có không gian để phản công qua Messi, Mac Allister hoặc Álvarez. Tam sư vì thế phải chọn đúng thời điểm tăng quân số cho mặt trận tấn công, thay vì liên tục đẩy đội hình lên và để Rice hoặc Anderson phòng ngự trong thế thiếu người.
Argentina có lợi thế về kinh nghiệm xử lý các trận đấu dài hơi. Trong đội hình dự World Cup của Scaloni có 17 cầu thủ từng vô địch năm 2022, bên cạnh bộ khung đã cùng nhau giành hai chức vô địch Copa América. Sự ổn định ấy giúp họ biết khi nào cần giữ bóng chắc, khi nào phải kéo nhịp chơi chậm và thời điểm nào nên tung thêm tiền đạo.
Anh có đủ thể lực, tốc độ và chất lượng nhân sự để đánh bại Argentina, nhưng họ không thể tiếp tục chơi mất cân bằng như ở tứ kết. Nếu Rice khỏe mạnh và Bellingham được giải phóng để tấn công khu vực trước vòng cấm, Tam sư có thể khai thác điểm yếu chống bóng bổng và chuyển trạng thái của đối thủ. Nếu tuyến giữa bị kéo giãn, Argentina sẽ có điều kiện đưa Messi vào những vị trí thuận lợi nhất.
Cán cân cặp đấu này vì thế không chỉ nằm ở màn đối đầu giữa Messi và Bellingham. Điểm quyết định là đội nào kiểm soát được khoảng trống phía trước cặp trung vệ. Anh cần thắng trong những pha tranh chấp và bóng hai, còn Argentina phải khiến trận đấu diễn ra theo tốc độ họ mong muốn. Đội làm tốt hơn ở khu vực trung tuyến sẽ có cơ hội lớn hơn để giành vé vào chung kết.