Đã có Tielemans và Santos, vì sao MU vẫn quyết mua Baleba?

Đằng sau màn chạm trán đáng chờ đợi

Trước 2 lượt chung kết ASEAN Cup 2026 vào ngày 22 và 26/8, Việt Nam và Thái Lan có những câu chuyện vượt ra khỏi ranh giới thông thường. Thái Lan đã xây vị thế số 1 Đông Nam Á trong khoảng 3 thập niên, sở hữu kỷ lục 7 chức vô địch khu vực.

Việt Nam đi sau nhưng tăng tốc mạnh từ năm 2018, đã có 3 danh hiệu và đang là đương kim vô địch. Trước khi tái đấu ở chung kết, khoảng cách giữa 2 nền bóng đá đã được thu hẹp đáng kể, nhưng cách mỗi bên tạo ra thành công vẫn có nhiều khác biệt.

Thái Lan xây sức mạnh từ cả hệ thống

Thái Lan vô địch ngay kỳ ASEAN Championship đầu tiên năm 1996, sau đó đăng quang thêm vào các năm 2000, 2002, 2014, 2016, 2020 và 2022. Họ đã vào chung kết 3 kỳ liên tiếp trước giải năm nay và hiện tiếp tục có lần thứ 4 liên tiếp tranh chức vô địch.

Phía sau ĐTQG là hệ thống CLB có sức cạnh tranh cao hơn phần lớn Đông Nam Á. Buriram United, lực lượng nòng cốt của bóng đá Thái, vừa vô địch Thai League, Thai FA Cup và bảo vệ thành công ASEAN Club Championship mùa 2025/26. Quan trọng hơn, Thái Lan đang chuẩn hóa đào tạo trẻ bằng hệ thống học viện, mạng lưới tìm kiếm tài năng và các chương trình phát triển cầu thủ trên phạm vi toàn quốc.

Việt Nam lớn lên từ những thế hệ được đào tạo bài bản

Việt Nam phát triển theo hướng khác. Trong nhiều năm, nguồn cầu thủ chủ yếu được tạo ra từ những trung tâm mạnh như SLNA, HAGL, Hà Nội, Viettel hay PVF. Thành quả bắt đầu rõ hơn khi U19 Việt Nam vào bán kết U19 châu Á 2016, giành vé dự U20 World Cup 2017, trước khi U23 Việt Nam tạo kỳ tích với ngôi á quân U23 châu Á 2018.

Từ nền tảng đó, ĐTQG vô địch AFF Cup 2018, vào tứ kết Asian Cup 2019, lần đầu dự vòng loại cuối World Cup khu vực châu Á rồi đăng quang ASEAN Cup 2024. Việt Nam vì thế không còn chỉ sống bằng thành công của một giải đấu, mà đã duy trì khả năng cạnh tranh trong nhiều chu kỳ liên tiếp.

Khoảng cách thu hẹp nhưng chưa biến mất

Bảng FIFA cập nhật mới nhất, Thái Lan đứng 91 thế giới, Việt Nam thứ 99, chỉ chênh nhau có 8 bậc. Tuy nhiên, thứ hạng cao nhất lịch sử của Thái Lan là 43, trong khi Việt Nam là 84. Những con số này phần nào nói lên khác biệt về chiều sâu và thời gian tích lũy.

Việt Nam đã tiến rất gần Thái Lan ở cấp ĐTQG, nhưng bóng đá Thái vẫn nhỉnh hơn về sức mạnh CLB, độ rộng của hệ thống đào tạo và khả năng liên tục tạo ra nhiều thế hệ cầu thủ đủ sức tranh danh hiệu.

Chung kết để đo vị thế hiện tại

Việt Nam bước vào chung kết với thành tích 5 thắng, 1 hòa sau 6 trận, ghi 17 bàn và chỉ thủng lưới 1 lần. Riêng bán kết, thầy trò Kim Sang-sik thắng Malaysia tổng tỷ số 4-0, trong đó Xuân Son ghi 3 bàn qua 2 lượt. Thái Lan vượt Singapore 4-3 sau 2 lượt nhưng vừa thua 1-2 ngay tại Bangkok.

Vì thế, Việt Nam bước vào chung kết không còn với vị thế của đội bám đuổi. Thái Lan vẫn có lịch sử và nền móng sâu hơn, nhưng Việt Nam đang đứng trước cơ hội bảo vệ chức vô địch để chứng minh rằng cuộc cạnh tranh số 1 Đông Nam Á đã thực sự bước sang một giai đoạn khác.

Thái Lan có thêm 1 ngày hồi phục trước chung kết

Thái Lan vào chung kết ASEAN Cup 2026 sau khi vượt Singapore với tổng tỷ số 4-3, nhưng hành trình ấy cũng để lại dấu hỏi về thể lực. Đội bóng của Anthony Hudson thắng 3-1 trên sân khách ở lượt đi rồi thua 1-2 tại Rajamangala ngày 18/8. Trước cuộc gặp Việt Nam, lợi thế đáng kể của Thái Lan nằm ở lịch thi đấu: họ kết thúc bán kết sớm hơn 1 ngày và không phải rời Bangkok trước trận chung kết lượt đi ngày 22/8.

Vấn đề thể lực đã xuất hiện từ vòng bảng

Hudson đã nhiều lần nhắc tới tình trạng mệt mỏi của các cầu thủ từ trước bán kết. Sau trận thắng Myanmar 2-0 ở vòng bảng, ông thừa nhận một số cầu thủ xuống sức ngay từ cuối hiệp 1, có người bị chuột rút và ban huấn luyện phải thay đổi vị trí cũng như cách vận hành để giữ kết quả.

Tình trạng tương tự từng xảy ra trong trận thắng Malaysia 2-0, khi 4-5 cầu thủ gặp chuột rút hoặc vấn đề thể chất về cuối trận. Sau chuyến làm khách trước Philippines, Hudson tiếp tục đặt hồi phục lên hàng đầu vì đội phải di chuyển nhiều và thi đấu với mật độ dày.

Bởi vậy, thể lực không phải vấn đề chỉ xuất hiện sau 2 trận bán kết với Singapore. Đây đã là một trong những mối quan tâm xuyên suốt giải của ban huấn luyện Thái Lan.

Singapore buộc Thái Lan phải căng sức

Hudson luôn đánh giá cao Singapore trước bán kết. Đội bóng của Gavin Lee từng hòa Việt Nam 0-0 và Indonesia 1-1 ở vòng bảng, chơi chặt chẽ và có tổ chức rõ ràng.

Thái Lan thắng 3-1 ở lượt đi nhưng không thể kiểm soát hoàn toàn đối thủ. Đến lượt về, Singapore còn thắng 2-1 ngay tại Rajamangala, buộc chủ nhà phải bảo vệ lợi thế cho tới những phút cuối để giành vé đi tiếp với tổng tỷ số 4-3.

Hai trận bán kết vì thế không phải thử thách nhẹ nhàng với Thái Lan. Hudson đã xoay vòng nhân sự, nhưng vẫn phải sử dụng nhiều cầu thủ quan trọng để bảo đảm suất vào chung kết.

Lợi thế thêm 1 ngày nghỉ

Điểm thuận lợi lớn nhất với Thái Lan là lịch thi đấu. Họ kết thúc bán kết từ tối 18/8, trong khi Việt Nam phải đến tối 19/8 mới hoàn tất trận lượt về với Malaysia.

Thái Lan cũng không phải di chuyển. Sau trận bán kết lượt về tại Rajamangala, đội tiếp tục ở Bangkok để chuẩn bị cho chung kết lượt đi cũng trên sân này ngày 22/8.

Khoảng thời gian thêm 1 ngày đặc biệt có ý nghĩa với một tập thể đã nhiều lần xuất hiện tình trạng chuột rút và xuống sức trong giải. Hudson có thêm thời gian để giảm tải, theo dõi thể trạng và lựa chọn những cầu thủ sung sức nhất.

Việt Nam chỉ có 2 ngày hồi phục

Phía Việt Nam kết thúc bán kết muộn hơn nhưng đi tiếp với cách biệt thuyết phục hơn. Thầy trò Kim Sang-sik thắng Malaysia 2-0 ở cả 2 lượt, khép lại cặp đấu với tổng tỷ số 4-0.

Ngay sau chiến thắng tại Mỹ Đình tối 19/8, Kim Sang-sik xác định ưu tiên lớn nhất không phải tập chiến thuật ngay lập tức mà là hồi phục thể lực. Việt Nam lên đường sang Thái Lan ngày 20/8 và chỉ còn 2 ngày để chuẩn bị trước khi bước vào chung kết lượt đi.

Nhà cầm quân người Hàn Quốc thừa nhận quãng nghỉ ngắn khiến việc đưa cầu thủ trở lại trạng thái tốt nhất trở thành nhiệm vụ quan trọng nhất của ban huấn luyện.

Khác biệt nhỏ trước 180 phút quyết định

Thái Lan có thêm 1 ngày nghỉ, không phải di chuyển sau bán kết và được đá lượt đi trên sân nhà. Việt Nam lại bước vào chung kết với tâm lý tốt sau 2 chiến thắng 2-0 trước Malaysia và hàng thủ mới nhận 1 bàn từ đầu giải.

Với lịch chung kết chỉ cách bán kết vài ngày, thể lực có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cách 2 đội lựa chọn cường độ chơi ở Rajamangala. Thái Lan cần tận dụng lợi thế hồi phục để tránh lặp lại tình trạng xuống sức đã xuất hiện nhiều lần, còn Việt Nam phải dùng 2 ngày ít ỏi để đưa đội hình trở lại trạng thái tốt nhất trước 90 phút đầu tiên của cuộc tranh chức vô địch.

Tiền không theo kịp tham vọng

Manchester United chi 35 triệu bảng để đưa Youri Tielemans từ Aston Villa về Old Trafford, sau khi từng theo đuổi những mục tiêu đắt hơn như Elliot Anderson nhưng không thể theo tới cùng. Anderson sau đó gia nhập Manchester City với giá 116 triệu bảng. Với Teddy Sheringham, sự khác biệt ấy chạm vào vấn đề lớn hơn của MU: nếu muốn sở hữu những cầu thủ đủ sức thay đổi đẳng cấp đội bóng, câu lạc bộ phải chấp nhận trả mức giá tương xứng thay vì liên tục chuyển sang những phương án dễ tiếp cận hơn.

Tielemans cũng không phải lựa chọn đầu tiên của MU trong mùa hè. Đội bóng từng tiến gần Ederson của Atalanta với mức giá khoảng 35 triệu bảng, nhưng thương vụ đổ vỡ sau những vấn đề phát sinh ở quá trình kiểm tra y tế. Sau đó, MU nhanh chóng kích hoạt điều khoản giải phóng của Tielemans và ký với anh hợp đồng 5 năm.

Một thương vụ có kinh nghiệm nhưng bị nghi ngờ về việc nâng tầm

Tielemans gia nhập MU ở tuổi 29 với 244 trận Ngoại hạng Anh trong màu áo Leicester City và Aston Villa. Anh có 26 bàn, 37 kiến tạo tại giải và đã trải qua 8 mùa chơi bóng ở Anh.

Kinh nghiệm của tiền vệ người Bỉ không phải điều cần bàn cãi. Anh từng vô địch Cúp FA cùng Leicester, Europa League với Aston Villa và được cả đồng đội lẫn người hâm mộ Villa bầu là cầu thủ hay nhất mùa 2024/25.

Tuy nhiên, Sheringham không đặt vấn đề ở việc Tielemans có phải cầu thủ tốt hay không. Điều ông nghi ngờ là liệu một bản hợp đồng như vậy có đủ sức nâng tiêu chuẩn của Manchester United.

Khoảng cách giữa cầu thủ tốt và cầu thủ thay đổi đội bóng

Sheringham cho rằng MU đã để những tiền vệ hàng đầu khác rời khỏi tầm tay. Ông nhắc lại cách Sir Alex Ferguson từng vận hành trên thị trường: khi xác định một cầu thủ trẻ đủ sức nâng đội bóng lên một mức mới, câu lạc bộ sẵn sàng bỏ tiền để giành bằng được.

Với Tielemans, Sheringham đặt câu hỏi liệu anh sẽ trở thành người kéo tiêu chuẩn tập thể lên cao hơn hay chỉ bước vào đội hình rồi duy trì trạng thái hiện tại.

Quan điểm của cựu tiền đạo MU khá thẳng thắn: một cầu thủ chỉ giúp đội bóng giữ mức ổn định vẫn chưa đủ cho câu lạc bộ muốn trở lại cuộc đua vô địch. Trong cách nhìn ấy, vấn đề không nằm ở mức phí 35 triệu bảng rẻ hay đắt, mà ở việc MU đang mua cầu thủ để tăng chiều sâu hay thực sự nâng chất lượng đội hình chính.

Tielemans vẫn có cơ hội trả lời trên sân

Nhận xét của Sheringham không đồng nghĩa Tielemans thiếu giá trị chuyên môn. Anh vẫn là một trong những tiền vệ giàu kinh nghiệm nhất đội hình Michael Carrick, có khả năng chuyền bóng, sút xa và chơi ở nhiều vị trí giữa sân.

MU cũng không dừng lại sau thương vụ này. Andrey Santos đã được mua với giá tối đa 50 triệu bảng, còn Carlos Baleba đang được theo đuổi với đề nghị 60 triệu bảng kèm 5 triệu bảng phụ phí. Nếu Baleba cập bến, tổng số tiền MU bỏ ra để xây lại hàng tiền vệ sẽ tiến sát 150 triệu bảng.

Tielemans vì thế không phải người duy nhất phải gánh vác trách nhiệm thay đổi tuyến giữa. Nhưng với Sheringham, chính cách MU lựa chọn và định giá từng mục tiêu mới là điều đáng bàn. Câu lạc bộ từng sẵn sàng cạnh tranh cho Anderson rồi rút lui khi giá bị đẩy lên quá cao, trước khi chuyển sang những thương vụ rẻ hơn. Mùa giải mới sẽ trả lời liệu cách mua sắm ấy là sự tỉnh táo về tài chính hay tiếp tục giữ MU ở khoảng cách với nhóm mạnh nhất.

Mohamed Salah rời Anfield sau 9 năm, khép lại hành trình với 257 bàn sau 442 trận. Khoảng trống anh để lại là rất lớn, nhưng với Liverpool của Andoni Iraola, đây cũng là cơ hội để làm mới hàng công, giảm sự phụ thuộc vào một ngôi sao và chia đều trách nhiệm cho nhiều cầu thủ hơn.

Liverpool đã nhận cảnh báo từ mùa trước

Salah rời Liverpool sau một mùa giải mà hiệu suất của anh đã giảm mạnh so với chính mình. Tại Premier League 2025/26, tiền đạo người Ai Cập ghi 7 bàn và có 7 kiến tạo sau 27 trận. Một năm trước đó, anh đạt tới 29 bàn và 18 kiến tạo sau 38 lần ra sân. Khoảng cách quá lớn giữa 2 mùa khiến Liverpool phải đối mặt sớm hơn với bài toán từng bị che lấp bởi phong độ ổn định của Salah: hàng công sẽ vận hành ra sao khi anh không còn là nguồn bàn thắng và kiến tạo chủ lực?

Salah không khiến Liverpool kém sáng tạo. Ngược lại, anh chơi quá hiệu quả trong thời gian quá dài, đến mức việc tập trung bóng sang cánh phải trở thành lựa chọn tự nhiên. Khi một cầu thủ liên tục ghi bàn, kiến tạo và định đoạt trận đấu, đồng đội có lý do để tìm anh trong những pha tấn công quan trọng. Nhưng thói quen ấy cũng khiến Liverpool phụ thuộc nhiều vào một điểm đến quen thuộc. Với Iraola, sự ra đi của Salah đồng nghĩa hàng công không còn lựa chọn an toàn ấy nữa. Trách nhiệm sáng tạo và ghi bàn giờ phải được san sẻ cho nhiều vị trí hơn.

Không cần tìm một Salah mới

Sai lầm lớn nhất của Liverpool sẽ là cố tìm một cầu thủ khác rồi giao cho người đó nhiệm vụ thay Salah. 257 bàn không thể được thay thế theo cách đơn giản như vậy.

Bài toán hợp lý hơn là chia lại trách nhiệm trên hàng công. Alexander Isak cần trở thành nguồn bàn thắng chính. Florian Wirtz phải đảm nhận nhiều hơn vai trò sáng tạo và kết nối các pha tấn công. Ở cánh trái, Cody Gakpo cần tăng sản lượng, còn Dominik Szoboszlai có thể tận dụng những khoảng trống trước vòng cấm để xâm nhập từ tuyến hai. Bên phải, Jeremy Frimpong mang đến một phương án khác Salah, dựa nhiều vào tốc độ, những pha bứt lên và khả năng kéo giãn hàng thủ.

Khi trách nhiệm được san sẻ như vậy, Liverpool cũng bớt dễ đoán hơn. Các pha lên bóng không còn phải hướng về một điểm cố định bên phải trước khi bước vào tình huống quyết định. Mối đe dọa có thể đến từ trung lộ, cánh trái, những pha chạy chỗ của Isak hoặc các tình huống dâng cao của Frimpong. Đó mới là cách Liverpool nên bước vào thời kỳ hậu Salah.

Iraola có lý do để thay đổi

Iraola được Liverpool bổ nhiệm ngày 4/6 sau 3 mùa tại Bournemouth, nơi ông đưa đội bóng từ vị trí thứ 12 lên thứ 9 rồi thứ 6 và lần đầu giành vé dự cúp châu Âu. Phong cách của HLV người Basque dựa nhiều vào cường độ, pressing và khả năng tấn công nhanh ngay sau khi giành lại bóng.

Một hệ thống như vậy cần nhiều cầu thủ cùng tham gia hơn là chờ một cá nhân xử lý tình huống cuối. Khi Liverpool đoạt bóng, Wirtz có thể nhận bóng giữa các tuyến, Isak lập tức chạy vào khoảng trống phía sau hàng thủ, còn các cầu thủ biên lao lên ở hai phía. Cách tấn công ấy phù hợp với một tập thể được chia đều trách nhiệm hơn.

Khoảng trống đi kèm áp lực

Salah ra đi không có nghĩa Liverpool lập tức trở nên mạnh hơn. 7 bàn và 7 kiến tạo ở mùa Premier League cuối cùng vẫn là đóng góp lớn, chưa kể kinh nghiệm của một cầu thủ đã ghi 193 bàn tại giải đấu.

Nhưng Liverpool cũng đã đến lúc phải thay đổi. Iraola không cần tìm ra một “Salah mới”, bởi gần như không ai có thể thay thế anh theo cách một đổi một. Điều quan trọng hơn là xây dựng một hàng công đủ đa dạng để sau một thời gian, câu hỏi “ai sẽ thay Salah?” không còn là vấn đề lớn nhất ở Anfield.

Cuộc thư hùng với những sự thay đổi

Việt Nam sẽ gặp Thái Lan lúc 20h ngày 22/8 tại Rajamangala trong trận lượt đi chung kết ASEAN Hyundai Cup 2026. Lần hiếm hoi sau nhiều năm, đội tuyển Việt Nam bước vào một trận đấu lớn với người Thái mà không còn ở vị thế phải vượt qua cái bóng của đối thủ.

Thầy trò Kim Sang-sik đang giữ chức vô địch, sở hữu phong độ ổn định hơn và từng thắng Thái Lan ở cả 2 lượt chung kết gần nhất. Nếu trước đây Việt Nam thường phải dè chừng người Thái, lần này chính đội chủ nhà mới có nhiều lý do để thận trọng.

Việt Nam đang là ĐKVĐ

Sự thay đổi bắt đầu từ chung kết ASEAN Cup 2024. Việt Nam thắng Thái Lan 2-1 ở lượt đi rồi tiếp tục thắng 3-2 ngay tại Bangkok, qua đó đăng quang với tổng tỷ số 5-3. Hai năm sau, chiếc cúp vẫn thuộc về Việt Nam.

Vì thế, cuộc đối đầu lần này không còn đơn thuần là Việt Nam tìm cách đánh bại đội bóng giàu thành tích nhất khu vực. Thái Lan mới là đội phải giành lại ngôi vô địch từ chính đối thủ đã thắng họ 2 trận liên tiếp ở chung kết trước đó.

Phong độ của một nhà vô địch

Việt Nam cũng đến Bangkok với hành trình thuyết phục hơn. Sau 6 trận, đội tuyển thắng 5, hòa 1, ghi 17 bàn và chỉ thủng lưới 1 lần, giữ sạch lưới 5 trận. Ở bán kết, Việt Nam thắng Malaysia 2-0 trên sân khách rồi tiếp tục thắng 2-0 tại Mỹ Đình, khép lại cặp đấu với tổng tỷ số 4-0.

Riêng lượt về, Xuân Son vào sân trong hiệp hai và ghi cả 2 bàn ở phút 62 và 89. Tiền đạo này đã có 5 bàn tại giải, ngang Đình Bắc. Bộ đôi đóng góp 10/17 bàn của Việt Nam, tương đương 58,8%.

Thái Lan mạnh nhưng đã lộ khoảng trống

Thái Lan vẫn là thử thách lớn nhất. Họ sở hữu kỷ lục 7 chức vô địch và toàn thắng 4 trận vòng bảng. Tuy nhiên, bán kết trước Singapore để lại một lời cảnh báo. Sau khi thắng 3-1 tại Jalan Besar, thầy trò Anthony Hudson trở về Rajamangala và thua 1-2.

Thái Lan vẫn đi tiếp với tổng tỷ số 4-3, nhưng lần đầu tại giải họ phải nhận thất bại ngay trên sân nhà. Trong khi Việt Nam vượt qua bán kết mà không thủng lưới, Thái Lan bước vào chung kết sau một trận đấu mà Singapore từng khiến hàng phòng ngự của họ chao đảo.

Áp lực giờ nghiêng về người Thái

Sẽ hơi quá nếu nói Thái Lan thực sự “run sợ” Việt Nam, nhưng cán cân tâm lý đã khác trước. Việt Nam là đương kim vô địch, vừa thắng bán kết 4-0 và chỉ nhận 1 bàn thua sau 6 trận. Quan trọng hơn, lượt về diễn ra lúc 20h ngày 26/8 tại Mỹ Đình. Thái Lan vì thế chịu sức ép phải tạo lợi thế ở Rajamangala trước khi sang Hà Nội. Việt Nam không cần lao lên bằng mọi giá.

Đội bóng của Kim Sang-sik có thể chơi chắc chắn, chờ khoảng trống rồi tận dụng Xuân Son và Đình Bắc. Năm 2024, Việt Nam đến Bangkok để hoàn tất cuộc lật đổ Thái Lan. Năm nay, họ trở lại với một vị thế của nhà vô địch, của kẻ được đánh giá cao hơn, cùng tham vọng bảo vệ ngai vàng.