Chứng khoán thế giới 'đỏ lửa' sau vụ Elon Musk thua kiện chấn động

Vụ Elon Musk thất bại trong cuộc chiến pháp lý với OpenAI cùng loạt dữ liệu lạm phát nóng lên tại Mỹ đang đẩy Phố Wall vào trạng thái căng thẳng mới. Trong khi cơn sốt AI tiếp tục nâng đỡ nhóm cổ phiếu công nghệ, giới đầu tư toàn cầu đối mặt nỗi lo lợi suất trái phiếu tăng vọt, giá dầu neo cao vì xung đột Iran và nguy cơ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ duy trì lãi suất cao lâu hơn dự kiến.

Tác động từ vụ kiện chấn động

Vụ kiện lịch sử giữa tỷ phú Elon Musk và OpenAI khép lại bằng thất bại của ông chủ Tesla không chỉ tạo dư chấn trong giới công nghệ, mà còn ngay lập tức tác động đến tâm lý của toàn bộ thị trường tài chính toàn cầu.

Trong bối cảnh chiến sự Iran tiếp tục phủ bóng lên giá dầu, lạm phát và lãi suất, giới đầu tư Phố Wall bị kéo căng giữa hai cực, một là sự lớn mạnh của AI, bên còn lại là nỗi sợ về chu kỳ lãi suất cao kéo dài.

Ngày 18/5, bồi thẩm đoàn tại California bác đơn kiện của Musk nhằm ngăn OpenAI chuyển đổi sang mô hình vì lợi nhuận, đồng thời bác yêu cầu đòi bồi thường khoảng 150 tỷ USD. Reuters cho biết phán quyết được đưa ra với lý do Musk khởi kiện quá muộn, sau khi biết kế hoạch thương mại hóa của OpenAI từ nhiều năm trước.

Phiên xử kéo dài ba tuần trở thành tâm điểm của giới công nghệ Mỹ khi hé lộ hàng loạt mâu thuẫn phía sau đế chế AI quyền lực nhất thế giới hiện nay. Musk liên tục cáo buộc CEO Sam Altman và Chủ tịch Greg Brockman “phản bội” sứ mệnh phi lợi nhuận ban đầu của OpenAI, trong khi phía OpenAI phản công rằng Musk thực chất muốn giành quyền kiểm soát công ty.

Vụ Elon Musk thua kiện OpenAI đang gây chấn động toàn cầu.

Tại tòa, OpenAI tiết lộ Musk từng yêu cầu nắm tới 90% cổ phần và đề xuất sáp nhập OpenAI vào Tesla để đổi lấy nguồn vốn phát triển AI quy mô lớn. Những chi tiết này khiến cuộc chiến pháp lý nhanh chóng trở thành cuộc đối đầu biểu tượng giữa hai phe AI lớn nhất nước Mỹ là OpenAI và xAI.

Dù OpenAI chưa niêm yết, giới đầu tư xem phán quyết này chiến thắng mang tính bước ngoặt cho công ty đứng sau ChatGPT. Trong nhiều tháng, vụ kiện bị xem là “quả bom pháp lý” có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch IPO tương lai của OpenAI cũng như mô hình đầu tư hàng chục tỷ USD từ Microsoft.

Sau khi rủi ro pháp lý lớn nhất gần như được gỡ bỏ, thị trường quay lại với câu chuyện cAI vẫn là trung tâm của dòng tiền toàn cầu. OpenAI hiện được thị trường tư nhân định giá khoảng 850 tỷ USD, trở thành một trong những startup giá trị nhất hành tinh. Nhiều quỹ đầu tư thậm chí kỳ vọng công ty có thể cán mốc 1.000 tỷ USD nếu IPO trong vài năm tới.

Sự hưng phấn của nhà đầu tư càng được đẩy lên cao khi thị trường chờ báo cáo tài chính của NVIDIA vào ngày 20/5. Nvidia hiện được xem là “phong vũ biểu” của toàn bộ ngành AI, sau khi vốn hóa vượt mốc 5.000 tỷ USD nhờ cơn sốt chip phục vụ trí tuệ nhân tạo. Reuters dẫn lời các chiến lược gia Phố Wall nhận định kết quả kinh doanh của Nvidia sẽ là bài kiểm tra quyết định xem đà tăng nóng của nhóm cổ phiếu AI còn kéo dài được bao lâu.

Trong khi đó, tác động với Tesla lại phức tạp hơn. Phiên tòa không liên quan trực tiếp đến hoạt động xe điện nên cổ phiếu Tesla không lao dốc mạnh, nhưng giới đầu tư ngày càng lo ngại Musk đang phân tán quá nhiều nguồn lực vào các cuộc chiến ngoài lĩnh vực cốt lõi.

Ngoài Tesla, Musk hiện cùng lúc điều hành xAI, mạng xã hội X, SpaceX, dự án robot Optimus và tham vọng thuộc địa hóa sao Hỏa. Chính tại phiên tòa, Chủ tịch OpenAI Greg Brockman còn khai rằng Musk từng muốn kiểm soát OpenAI để phục vụ kế hoạch xây dựng thuộc địa trên sao Hỏa với kinh phí lên tới 80 tỷ USD.

Những tiết lộ này càng khiến nhiều quỹ đầu tư đặt câu hỏi liệu Musk có đang dành đủ sự tập trung cho Tesla trong bối cảnh hãng xe điện Mỹ đối mặt cạnh tranh khốc liệt từ Trung Quốc và áp lực doanh số toàn cầu chững lại.

Thị trường toàn cầu rung lắc

Điều khiến Phố Wall lo lắng hơn cả vụ kiện Musk - OpenAI lại là diễn biến địa chính trị Trung Đông.

Reuters cho biết thị trường toàn cầu rung lắc mạnh sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tạm dừng kế hoạch tấn công Iran và nói có “khả năng rất cao” đạt được thỏa thuận hạt nhân với Tehran. Bình luận này khiến giá dầu hạ nhiệt sau nhiều phiên tăng dựng đứng vì lo ngại chiến tranh lan rộng tại eo biển Hormuz.

Dầu Brent giảm gần 2%, lùi về quanh 110 USD/thùng, trong khi dầu WTI xuống quanh 107 USD/thùng. Dù vậy, mức giá hiện tại vẫn cao hơn hơn 50% so với trước khi chiến sự bùng phát.

Việc dầu hạ nhiệt phần nào giúp thị trường tài chính ổn định trở lại sau phiên bán tháo dữ dội đầu tuần. Tuy nhiên, trạng thái căng thẳng vẫn bao trùm toàn cầu. Chỉ số MSCI châu Á - Thái Bình Dương bên ngoài Nhật Bản giảm hơn 1%, Kospi Hàn Quốc mất hơn 3%, CSI300 của Trung Quốc giảm gần 1%, còn hợp đồng tương lai Nasdaq tiếp tục đỏ lửa.

Trên thị trường trái phiếu, nỗi sợ lớn nhất hiện nay là lạm phát quay trở lại vì giá năng lượng neo cao quá lâu. Reuters dẫn nhận định từ ING và BNP Paribas cho rằng thị trường vẫn chưa định giá đầy đủ nguy cơ này.

Chứng khoán toàn cầu "đỏ lửa" vì diễn biến chính trị thay đổi liên tục.

Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm hiện dao động quanh 4,6% và nhiều chuyên gia dự báo có thể lên 4,75% trong thời gian tới. Điều này đặc biệt nguy hiểm với thị trường công nghệ bởi lợi suất càng cao, chi phí vốn càng đắt đỏ và định giá cổ phiếu tăng trưởng càng chịu áp lực mạnh hơn.

Trên thị trường kim loại quý, giá vàng giao ngay giảm 0,4% xuống còn 4.548,64 USD/ounce trong phiên 19/5, nhưng vẫn cao hơn mức 4.479,54 USD, mức thấp nhất kể từ ngày 30 tháng 3 năm ngoái.

Giá vàng kỳ hạn giao tháng 6 của Mỹ giảm 0,1% xuống còn 4.551,80 USD.

Giá vàng giảm 2,4% vào tuần trước, mức giảm mạnh nhất trong một ngày kể từ ngày 26/3, tiếp tục giảm vào thứ Hai khi nỗi lo lạm phát gia tăng gây ra sự sụt giảm mạnh trên thị trường trái phiếu toàn cầu. Đầu tuần, giá vàng phục hồi và đóng cửa phiên giao dịch với mức tăng nhẹ.

"Đây là kiểu giao dịch dựa trên nỗi sợ lạm phát và dạng điều chỉnh sau những biến động mạnh mẽ tuần trước. Thị trường chờ đợi chỉ số tâm lý thị trường rộng hơn như biên bản cuộc họp FOMC tháng Tư sẽ được công bố vào thứ Tư", Ilya Spivak - người đứng đầu bộ phận kinh tế vĩ mô toàn cầu tại Tastylive - cho biết.

Các chiến lược gia Phố Wall cho rằng thị trường đang bước vào giai đoạn mong manh. Một bên là cơn sốt AI với OpenAI, Nvidia và hàng loạt cổ phiếu công nghệ liên tục lập đỉnh. Bên còn lại là nguy cơ chiến tranh Iran kéo dài, lạm phát nóng trở lại và khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ phải duy trì lãi suất cao lâu hơn dự kiến.