Hạn chế tình trạng học sinh học thêm ngoài trường

Bộ Giáo dục và Đào tạo cần nhìn nhận bản chất của hoạt động dạy - học thêm thay vì chỉ đánh giá những mặt hạn chế, tiêu cực

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) đang tổ chức lấy ý kiến về dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm.

Đánh giá đúng bản chất hoạt động dạy thêm

Thông tư 29 có hiệu lực từ ngày 15-2-2025 quy định không dạy thêm với học sinh (HS) tiểu học (trừ năng khiếu, kỹ năng sống), không dạy thêm với HS đã học 2 buổi/ngày; dạy thêm trong nhà trường không thu tiền và chỉ áp dụng với một số đối tượng; dạy thêm ngoài nhà trường phải công khai, minh bạch, giáo viên (GV) không được dạy thêm thu tiền với chính HS của mình.

Sau 1 năm triển khai, quy định bước đầu hạn chế tình trạng dạy thêm tràn lan, song cũng tạo nên nhiều quan điểm khác nhau.

Hầu hết ý kiến đề xuất cho phép nhà trường tổ chức các lớp học bổ trợ sau giờ chính khóa .Ảnh: ĐẶNG TRINH

Theo nhà giáo Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (phường Bến Thành, TP HCM), khi sửa quy định dạy thêm học thêm, Bộ GD-ĐT cần nhìn nhận bản chất của hoạt động này thay vì chỉ đánh giá những mặt hạn chế, tiêu cực. Dù Bộ GD-ĐT cấm dạy thêm trong nhà trường, phụ huynh HS vẫn đổ dồn đến các trung tâm, đến nhà GV để học…; và thực tế là phụ huynh tốn kém hơn, bất tiện hơn, nhiều nỗi lo hơn về quản lý con em sau khi tan trường. Lâu nay, điều không thể chối cãi là dạy thêm học thêm xuất phát từ nhu cầu thực tế của phụ huynh, muốn con em được rèn thêm kiến thức, muốn đậu ĐH…

Ở những đô thị phát triển như TP HCM, việc phụ huynh cần một chỗ gửi con khi điều kiện thời gian hạn hẹp cũng là thực tế và là nhu cầu chính đáng.

Còn ở góc độ trường học, theo ông Phú, gần đây nhất là kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 có đề thi rất khó, HS nếu không học thêm thì đa phần không thể thi được. Trong khi đó, dù Bộ GD-ĐT có cho phép số tiết dạy thêm nhưng nếu không linh động những quy định khác thì nhà trường rất khó đáp ứng.

Dẫn chứng, ông Phú nêu thực tế Bộ GD-ĐT quy định dạy thêm trong nhà trường phải hoàn toàn miễn phí. Vì không được thu phí, nhiều nhà trường hiện nay quy đổi những tiết dạy thêm trên để quy ra tiết phụ trội cho thầy, cô. Nhưng trường không đủ GV để thực hiện, cũng không có nguồn kinh phí để trả hết các tiết phụ trội đó. Bởi lẽ, không chỉ lớp 12 mà lớp 10, 11 cũng cần ôn tập, cần đội ngũ GV nên lực lượng rõ ràng thiếu hụt.

TS Hoàng Ngọc Vinh - nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp, Bộ GD-ĐT - nhận định rằng để xử lý tận gốc vấn đề dạy thêm - học thêm, không thể chỉ điều chỉnh bằng các quy định hành chính mà cần nhìn vào những nguyên nhân cốt lõi của hệ thống giáo dục. Gốc rễ vấn đề không nằm ở dạy thêm mà ở chương trình học còn nặng. Áp lực học tập xuất hiện từ rất sớm, thậm chí ngay từ lớp 1, khiến phụ huynh buộc phải cho con đi học thêm để theo kịp.

TS Hoàng Ngọc Vinh cho rằng cần giảm tải chương trình, điều chỉnh nội dung học thay vì chỉ siết hoạt động dạy thêm. Khi áp lực học tập và kỳ vọng thi cử vẫn còn lớn, việc sửa quy định dạy thêm sẽ khó đạt hiệu quả nếu không có những thay đổi từ chương trình, phương pháp dạy học đến cách đánh giá trong nhà trường.

Dạy thêm trong trường là cần thiết

Ông Cao Đức Khoa, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Du (phường Bến Thành, TP HCM), cho rằng việc tổ chức dạy thêm trong nhà trường là cần thiết, nhằm hạn chế tình trạng HS phải ra ngoài học thêm với chi phí cao, gây tốn kém. Phụ huynh cũng mất thời gian tìm nơi học phù hợp, đưa đón con đi về. Do đó, Bộ GD-ĐT có thể cho phép các trường tổ chức dạy thêm như trước đây, không còn giới hạn số tiết mà sẽ linh hoạt tùy theo nhu cầu thực tế và điều kiện cơ sở vật chất của từng trường.

Theo ông Khoa, dù vậy việc dạy thêm phải dựa trên nguyên tắc tự nguyện, có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và phụ huynh. Phụ huynh đăng ký rõ nhu cầu cho con em, GV bộ môn phải có nhận xét cụ thể về những nội dung HS còn hạn chế, cần được bổ trợ hoặc bồi dưỡng.

Từ đó, trường tổ chức các lớp học phù hợp, đúng nhu cầu. "Việc này bảo đảm phù hợp với đặc thù từng trường, từng khu vực, bởi nhu cầu và trình độ HS ở mỗi nơi là khác nhau. Chỉ có nhà trường và GV trực tiếp giảng dạy mới nắm rõ nhất năng lực, nhu cầu học tập của HS" - ông Cao Đức Khoa nói.

Ông Lương Văn Định, Hiệu trưởng Trường THPT Thạnh Lộc (phường An Phú Đông, TP HCM), cho hay định hướng sửa đổi cởi mở, linh hoạt hơn trong quản lý dạy thêm, học thêm ở Thông tư 29 là hợp lý. Theo ông Định, hiện nay thời lượng giảng dạy chính khóa còn hạn chế, chưa đủ để GV truyền tải sâu kiến thức, nên việc tổ chức thêm các tiết học bổ trợ là cần thiết. Việc mở rộng đối tượng và khung thời gian tổ chức sẽ giúp các trường chủ động hơn trong triển khai, phù hợp với thực tế.

"Khi học tại trường, GV hiểu rõ trình độ HS, có thể phân nhóm phù hợp để giảng dạy. Từ đó nâng cao hiệu quả học tập, đồng thời giúp phụ huynh tiết kiệm chi phí. Bên cạnh đó, trường còn có chính sách hỗ trợ HS có hoàn cảnh khó khăn như miễn giảm học phí học thêm, giúp các em có cơ hội tiếp cận việc học tốt hơn" - ông Định cho biết.

Ông Huỳnh Thanh Phú đề xuất cần có cơ chế hợp lý để đáp ứng nhu cầu học thêm chính đáng của HS, đồng thời quản lý minh bạch trong khuôn khổ. Một hướng tiếp cận hợp lý là cho phép nhà trường tổ chức các lớp học bổ trợ sau giờ chính khóa, chẳng hạn sau 17 giờ.

Đây là giải pháp có nhiều lợi thế. "Trường học vốn đã có sẵn cơ sở vật chất, phòng học và hệ thống quản lý. Việc tận dụng hạ tầng này sẽ giảm đáng kể chi phí tổ chức so với các mô hình trung tâm bên ngoài. HS học tập ngay trong môi trường quen thuộc, dưới sự quản lý trực tiếp của nhà trường, nên phụ huynh cũng yên tâm hơn về chất lượng và an toàn. Bên cạnh đó, việc tổ chức học buổi 2 thu phí trên tinh thần tự nguyện cũng là phương án đáng cân nhắc" - ông Phú đề xuất. 

Đề xuất bắt buộc học hết THPT để giảm căng thẳng thi lớp 10

Góp ý dự thảo Nghị định quy định phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ, nhiều chuyên gia cho rằng, cần...

Bấm xem >>