Bảo tháp Mandala Tây Thiên tái hiện 5 yếu tố vũ trụ trong Phật giáo Kim cương thừa

Bảo tháp Mandala Tây Thiên là bảo tháp Phật giáp Kim cương thừa lớn nhất Việt Nam, nơi tái hiện 5 yếu tố cấu thành vũ trụ trong triết lý Phật giáo qua hình khối và không gian kiến trúc, mang tính biểu tượng riêng, tổng thể kết nối tạo thành không gian tái hiện trực quan học thuyết “Ngũ đại, Ngũ trí” Phật giáo.

Bảo tháp Mandala Tây Thiên (xã Tam Đảo, Phú Thọ) mang đậm dấu ấn Phật giáo Kim cương thừa vùng Himalaya. Mandala xuất phát từ gốc “manda” nghĩa là tinh túy, hậu tố “la” mang nghĩa chứa đựng.

Trung tâm quần thể là bảo tháp cao 37 mét với 5 tầng kiến trúc thể hiện triết lý “Ngũ đại, Ngũ trí” trong Phật giáo Kim cương thừa. Cụ thể, vũ trụ được cấu thành từ 5 yếu tố là đất, nước, lửa, gió và hư không.

Nền tháp vuông tượng trưng cho địa đại - nền tảng vũ trụ, vững chắc; thân tháp tròn bao bọc bởi hồ nước là thủy đại gợi dòng chảy liên tục của sự sống; chóp tháp nhọn đại diện cho hỏa đại, tức năng lượng chuyển hóa và trí tuệ soi chiếu; các đường nhiễu ngũ sắc quanh tháp đón gió và ánh sáng tự nhiên là phong đại; khoảng không gian mở trên đỉnh tháp tượng trưng cho không đại.

Bảo tháp chính nhìn từ trên cao là một là một quần thể không gian đối xứng được tạo thành từ hình tròn và hình vuông đồng tâm. 5 vòng tròn bao quanh có màu vàng, trắng, đỏ, xanh đậm và xanh dương, tượng trưng cho 5 yếu tố hình thành vũ trụ.

Chính điện được bài trí và định hình thành không gian trải nghiệm kiến trúc và triết lý Phật giáo Kim cương thừa (phật tử, du khách phải di chuyển theo chiều kim đồng hồ).

Xung quanh thờ các chư Phật khác nhau đại diện cho nhiều phương diện trong đời sống chúng sinh. Hướng nam thờ Phật Mẫu Tara, hướng tây thờ Phật Thích Ca, hướng tây bắc thờ Phật Liên Hoa Sinh - vị Phật “mở đường” cho Kim cương thừa vùng Himalaya; hướng bắc là Đức Phật Quan Âm nghìn mắt nghìn tay, hướng đông là Đức Phật Dược Sư cùng 8 hóa thân.

16 con rồng đặt trong chính điện biểu trưng cho thần lực tự nhiên và bảo hộ Phật pháp. Rồng bốn hướng mang bốn màu sắc vàng, đỏ, xanh lục và xanh dương.

Chày kim cương - pháp khí quan trọng bậc nhất trong truyền thống Kim cương thừa được đặt trên mặt “mandala” bằng đồng ở hướng nam, tức cửa chính dẫn vào bảo tháp. Chày kim cương tiêu biểu cho tự tính Phật: trí tuệ bất hoại, uy lực và rực rỡ như viên kim cương không thể hủy diệt.

Mái vòm là các bích họa tái hiện cuộc đời Đức Phật Thích Ca từ khi còn là thái tử Tất Đạt Đa, những năm hành đạo, thành đạo, chuyển pháp luân, hoằng pháp và nhập niết bàn.

Phía ngoài đặt hệ thống kim luân - tức bánh xe cầu nguyện hình trụ xoay trên trục trung tâm có chân ngôn nhà Phật. Quay kim luân là một trong những hình thức tu tập bởi Kim cương thừa quan niệm khi bánh xe cầu nguyện chuyển động sẽ mang đến từ trường và năng lượng tích cực cho người thực hành.

Đỉnh trung tâm bảo tháp an vị xá lợi Phật, tích tụ năng lượng gia trì do các bậc thượng sư, hành giả cúng dường, tu trì qua nhiều năm.

Lungta hay còn gọi là phong mã - cờ cầu nguyện thường thấy ở các quốc gia vùng Himalaya, Lungta bằng vải với 5 nhóm màu xanh dương, vàng, đỏ, xanh lam, trắng, in chân ngôn và hình tướng các Phật như Phật Mẫu Tara, Phật Dược Sư, Phật Liên Hoa Sinh, Phật Quan Âm...

Lungta được treo trên mái nhà, mái chùa, vách núi, làng mạc, những nơi sinh hoạt cộng đồng, chịu nắng mưa dễ phai màu nên khi rách thường được đốt trong các nghi lễ thích hợp.

Phật giáo Kim cương thừa có niềm tin rằng năng lực gia trì từ lá cờ lan tỏa theo gió, hướng tới chúng sinh.

Không gian xung quanh tháp trung tâm có nhiều công trình kiến trúc mang đặc trưng kiến trúc Phật giáo Kim cương thừa vùng Himalaya.

Xung quanh tháp trung tâm có rất nhiều tượng Phật để phật tử, du khách thưởng lãm.

Du khách chụp ảnh một bức tượng trước tháp trung tâm.

Đỉnh tháp chuông phía trước tháp trung tâm Mandala.

Bảo tháp là nơi thường tổ chức pháp hội dịp đầu năm do tăng đoàn Truyền thừa Drukpa thực hiện, với các nghi lễ khai mở tranh thêu gấm Phật Quan Âm nghìn mắt nghìn tay, truyền đăng cầu nguyện quốc thái dân an...