Tiki-taka vẫn chưa chết!

Tiki-taka vẫn chưa "chết", nhưng thảm bại của Barcelona đã cho thấy rằng thủ phủ của lối chơi này đã chuyển từ Catalunya về Bavaria. Cụ thể hơn, là Bayern Munich.

Mặt trời nước Đức đã nhô lên trên bóng đêm TBN. Thắng lợi lịch sử với tổng tỉ số 7-0 của Bayern trước Barcelona tại bán kết Champions League mùa này có thể được xem như một trận đấu mang tính chất định hình kỷ nguyên. Barca chỉ còn là cái bóng mờ của chính họ hai năm về trước, thời điểm gần nhất đội bóng này vô địch Champions League, còn Bayern đang nổi lên như một thế lực sẽ thống trị tương lai thay đội bóng xứ Catalunya.

Khép lại kỷ nguyên Barcelona?

Lý thuyết của HLV vĩ đại người Hungary Bela Guttmann cho rằng bất kỳ một đế chế nào cũng sẽ suy yếu ở năm thứ ba, và quy luật này dường như lại rất phù hợp với những đội áp dụng triết lý pressing. Như Dinamo Kiev cuối thập niên 1960, hay Ajax vô địch Cúp C1 ba năm liên tiếp từ 1971 – 1973. Lý giải: Bất kỳ đội bóng nào chơi pressing cũng đòi hỏi phải sở hữu nền tảng thể lực tuyệt vời, và sự hưng phấn cao độ, những phẩm chất khó mà duy trì nếu một mô thức thi đấu cứ lặp đi lặp lại trong nhiều năm, cộng thêm khát vọng bị bào mòn bởi sự đủ đầy danh hiệu.

Barca, được nhiều ký giả tiếng tăm ở châu Âu ví là đội bóng mạnh nhất trong lịch sử trò chơi, có vẻ đã duy trì được thành công của họ lâu hơn thế: Cho đến trước bán kết Champions League mùa này, họ vẫn được coi là tập thể mạnh nhất thế giới.

Bayern đã vùi dập Barca

Nhưng hãy lưu ý là trong hai năm qua, họ chỉ giành được một danh hiệu, là chức vô địch Cúp Nhà Vua mùa trước. Với các mặt trận chính, thì Barca đã dừng gặt hái vinh quang từ năm 2011, thời điểm họ đoạt cú ăn 5, trong đó có hai danh hiệu quan trọng nhất là chức vô địch Liga và Champions League. Đó là năm thứ tư dưới triều đại của Pep Guardiola.

Barca đã vượt qua được quy luật ba năm, nhưng không lâu hơn là bao. Mùa bóng này, chúng ta đã thấy họ trầy trật thế nào ở Champions League. Và đến khi Bayern đè bẹp gã khổng lồ xứ Catalunya, thì bất giác, không còn cảm thấy bất ngờ trước những gì mà AC Milan và PSG đã làm được. Sự rệu rã đến mất hết lòng tự trọng trong thảm bại 0-3 trước Bayern ngay tại Camp Nou cũng cho thấy Barca dường như đã no đủ danh hiệu và lời tán tụng đến nỗi không còn một chút khát vọng khẳng định mình nữa.

Bayern giống như hổ đói khát danh hiệu

Đó là tuyên bố của Giám đốc thể thao Bayern, ông Matthias Sammer. Một tuyên bố không thể chính xác hơn. Nếu cần "lượng hóa" sự chênh lệch về khát khao giữa hai đội, thì chúng ta có ngay các con số. Lượt đi, Bayern, dù chỉ cầm bóng 37% thời lượng, đã chạy tổng cộng 112 cây số, hơn các cầu thủ Barca lười biếng những 6 cây số. Tất nhiên, chạy nhiều không ra chiến thắng, nhưng với hai đội bóng cùng đẳng cấp, thì muốn chiến thắng, bạn trước hết phải chăm chỉ cái đã.

Bayern đã chơi đúng với tâm thế của đội bóng đã lọt vào 2 trong 3 trận chung kết trước đó, nhưng đều gục ngã trước cửa thiên đường. Marca thậm chí đã so sánh rằng Barca giống như một đứa trẻ suy dinh dưỡng phải chống lại thú ăn thịt, và không có gì ngạc nhiên, đội bóng khát khao hơn đã chiến thắng. Nếu tưởng tượng ra một đồ thị hình sin, thì Barca đang đi xuống, còn Bayern, vốn đang kiếm tìm vinh quang từ chối họ không ít lần nửa thập kỷ qua, cứ đi lên một cách mãnh liệt.

Cái thế nước lên của Bayern được cổ vũ bằng một nền bóng đá đã xây dựng được nền tảng cực kỳ tiến bộ và vững chắc trong gần 10 năm qua. Họ xây dựng một hệ thống đào tạo trẻ đáng học tập. Họ thu hút khán giả bằng bóng đá cống hiến và phục vụ tận tụy. Nền kinh tế mạnh mẽ của nước Đức cũng là một yếu tố cổ vũ cho thành công của bóng đá Đức nói chung, và Bayern nói riêng.

Nhưng Tiki-taka thì chưa chết

Ngay cả khi đội Barca hiện tại có là phiên bản Barca yếu hèn và gần như mất hết dáng dấp của Barca dưới thời Pep Guardiola đi chăng nữa, thì điều khiến Barca của thế hệ này vẫn sẽ được lịch sử ghi nhớ chính là phong cách của họ. Một phong cách đã định hình lại bóng đá châu Âu: Rất ít đội bóng lớn hiện tại không chú trọng đến việc kiểm soát bóng và chơi pressing, những yếu tố cơ bản của lối chơi Tiki-taka.

Bayern kiểm soát bóng cực tốt

Đội bóng đã "sỉ nhục" họ ở bán kết mùa này thì sao? Thật đáng ngạc nhiên, cho đến trước vòng bán kết, thì thời lượng kiểm soát bóng và tỉ lệ đường chuyền thành công của Bayern chỉ xếp sau Barca tính ở các đội thuộc 5 giải VĐQG hàng đầu châu Âu, lần lượt là 63,6% thời lượng cầm bóng/ trận (Barca là 69,6%), và 87,4% đường chuyền chính xác (Barca là 89,7%).

Sự thay đổi của Bayern trong hai lượt đấu cụ thể ở bán kết (lần lượt cầm bóng 37% và 40%) có lẽ chỉ là những điều chỉnh chiến thuật cho một trận đấu cụ thể: Họ chơi nhanh, mạnh và trực tiếp hơn Barca, để đánh và sở đoản của đối thủ, là sức mạnh và không chiến.

Nhưng cốt lõi trong lối chơi của Bayern vẫn là kiểm soát bóng bằng những đường chuyền, áp đặt lối chơi trước khi tiêu diệt đối thủ. Nền tảng làm nên bóng đá tổng lực trong quá khứ và đặt nền móng cho Tiki-taka hiện đại.

Tức là nói rằng Tiki-taka đã chết chỉ vì Barca đang lụn bại rõ ràng là một nhận định lố bịch. Lối chơi này chỉ đang trải qua một cuộc chuyển giao, mà thủ đô của nó sẽ bay từ Barcelona về Munich. Mùa sau, Pep Guardiola hẳn có rất nhiều việc phải làm với đội bóng mới của ông.