Cô gái Hà Nội bỏ việc thu nhập 100 triệu đồng vào Đăk Lăk làm nông

Ở tuổi 30, khi việc kinh doanh và thu nhập đang ổn định, Mỹ Linh rời Hà Nội, chi 3 tỷ đồng mua 12.000 m2 đất ở Đăk Lăk để bắt đầu công việc hoàn toàn mới: làm nông.

Bước ra khỏi vùng an toàn vì 'sợ sự ổn định'

Trước khi chuyển tới xã Cư M'gar (Đăk Lăk) hồi tháng 5, Mỹ Linh có cuộc sống khá điển hình của một người trẻ làm kinh doanh tại Hà Nội. Tốt nghiệp Học viện Tài chính, cô chủ yếu làm việc với máy tính, văn phòng và cùng lúc duy trì 3-4 nguồn thu nhập liên quan đến kinh doanh, công việc online. Hai lĩnh vực cô gắn bó lâu nhất là nhập khẩu hàng hóa và sản xuất nguyên liệu làm ảnh, quà lưu niệm.

Linh cho biết thu nhập từ những công việc trên trung bình 100 triệu đồng mỗi tháng, giúp cô chủ động tài chính. Nhưng để duy trì những khoản thu nhập ấy, cô gái 30 tuổi phải dành nhiều thời gian và chịu không ít áp lực, khi phần lớn ngày tháng gắn với công việc, máy tính và những kế hoạch kinh doanh cần liên tục vận hành.

Càng làm lâu, cô càng nhận ra điều khiến mình băn khoăn không phải thu nhập hay công việc đang có, mà là cảm giác cuộc sống cứ lặp lại trong một quỹ đạo quen thuộc. Chính sự ổn định ấy dần khiến Linh muốn bước ra để thử sức ở một lĩnh vực hoàn toàn khác.

"Nếu cứ mãi làm những việc mình đã quen và làm tốt, 5-10 năm nữa tôi có thể bị lạc hậu và không còn đủ sự linh hoạt để bắt đầu lại ở một lĩnh vực mới", Linh nói.

Từ thời sinh viên, Linh đã thích tìm hiểu những mô hình kinh doanh, sản phẩm mới và cách sống ở những nơi khác nhau. Vì thế ở tuổi 30, cô muốn bước ra khỏi quỹ đạo quen thuộc. Thay vì chỉ đến một vùng đất để du lịch rồi trở về, cô muốn thử sống và làm việc thực sự ở đó.

Trần Linh bên mảnh đất rộng 12.000 m2 ở Đăk Lăk.

Từng có chuyến du lịch xuyên Việt kéo dài hai tuần, Linh bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc về việc tìm một vùng đất mới để sống và làm việc. Cô ấn tượng với Tây Nguyên bởi cảnh quan, nhịp sống và những cơ hội trong lĩnh vực nông nghiệp.

Một phần lý do Linh chọn Đăk Lăk đến từ mẹ, người từng có thời gian sống tại đây khi còn trẻ. Trong quá trình tìm hiểu, cô nhận thấy nơi này có thế mạnh về cà phê, sầu riêng và nhiều loại nông sản giá trị. Linh vì thế muốn học không chỉ cách trồng cây mà cả chuỗi từ sản xuất, sơ chế, chế biến đến đưa sản phẩm ra thị trường.

Tuy nhiên, thời gian Linh dành để tìm hiểu trước khi xuống tiền không dài. Từ lúc nghiêm túc nghĩ đến chuyện chuyển hướng, tìm đất, quyết định mua đến khi chuyển vào Đăk Lăk, cô chỉ mất hơn một tháng. Mảnh đất Linh lựa chọn rộng 12.000 m2, giá khoảng 3 tỷ đồng, được tìm và giao dịch gần như hoàn toàn qua môi giới cùng các thông tin trên mạng.

Với một người chưa từng làm nông nghiệp, đây là quyết định lớn, có thể nói là khá "liều lĩnh", nhưng Linh vẫn chọn bắt đầu, vì sợ rằng nếu cứ cân đong, đo đếm được - mất, cô sẽ chùn bước.

May mắn, cô gái 30 tuổi nhận được sự ủng hộ lớn từ gia đình. Bố cho Linh vay một phần tiền đầu tư, và cô xác định đây là khoản vay sẽ hoàn trả. Mẹ cũng không ngăn cản mà động viên Linh thử sức. "Mẹ nói 'Nếu con thực sự muốn làm thì cứ thử. Có thất bại cũng không sao, thất bại sớm còn hơn sau này phải tiếc vì ngày đó mình đã không dám làm'", Linh kể.

Với bạn bè, lựa chọn của Linh không quá bất ngờ bởi những người thân thiết vốn biết cô thích trải nghiệm và không ngại bắt đầu lại. Khi Linh ổn định cuộc sống ở khu rẫy, gia đình và bạn bè cũng lần lượt đến thăm, động viên cô trong những ngày đầu làm quen với môi trường mới.

Trần Linh kể về quyết định rời Hà Nội vào Tây Nguyên lập nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp.

Từ bàn máy tính đến cuốc đất, bón phân

Linh cho hay mảnh đất đã gần hai năm không trồng cây nên khi nhận, cô gần như phải làm lại từ đầu. Cô dọn cây cỏ, cải tạo đất, quy hoạch lại khu vực trồng, rồi tiếp tục lo nguồn nước, khoan giếng, làm hệ thống tưới và tìm hiểu cách dựng nhà lắp ghép (panel) trên rẫy. Từ một người chỉ sống ở chung cư, thường xuyên làm việc trên máy tính, cô bắt đầu làm quen với một nhịp sống mà ngay cả chuyện có nước để sinh hoạt cũng đòi hỏi nhiều công đoạn.

Những ngày đầu, chỉ vài nhát cuốc đã khiến Linh thở không ra hơi. "Lúc đó tôi mới nhận ra nhiều năm làm công việc chủ yếu trên máy tính khiến sức khỏe cũng đáng báo động", Linh kể.

Thể lực chỉ là một trong những điều khiến Linh bất ngờ khi bắt tay vào công việc. Trước khi đến Đăk Lăk, cô từng chủ động tìm hiểu về nông nghiệp qua sách vở, mạng xã hội và các nguồn thông tin từ người quen, nên nghĩ mình đã có một nền tảng nhất định. Nhưng khi trực tiếp làm, Linh nhận ra những kiến thức có được khác xa với thực tế.

"Cùng một loại cây nhưng cách chăm còn phụ thuộc vào đất, nguồn nước, khí hậu, giống và điều kiện từng khu vực. Có những vấn đề tôi hỏi ba người lại nhận được ba cách xử lý khác nhau nên phải tự tìm hiểu, cân nhắc rồi chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình", Linh nói.

Cô gái trẻ cũng thừa nhận vận hành một khu rẫy khó hơn vận hành một doanh nghiệp. "Ngoài tiền bạc, nhân công và tiến độ, mình còn phải làm việc với đất, nước, thời tiết và cây trồng - những yếu tố không thể kiểm soát hoàn toàn", cô cho biết.

Linh học cách bón phân, cuốc đất trên rẫy.

Không có kinh nghiệm, Linh chọn cách học trực tiếp từ những người sống và làm việc lâu năm quanh khu rẫy. Có thời gian, cô mang cả bút vở sang từng nhà hàng xóm để hỏi và ghi lại kinh nghiệm. Những người làm công nhật mà cô thuê cũng trở thành nguồn kiến thức quan trọng, bởi họ từng đi qua nhiều khu vườn và tiếp xúc với những mô hình khác nhau.

Ngoài ra, những người theo dõi kênh Bỏ phố về buôn, nơi Linh kể hành trình khởi nghiệp, cũng chủ động liên hệ, chia sẻ kinh nghiệm và giới thiệu những mô hình họ cho rằng phù hợp với mảnh đất của cô. Từ nhiều nguồn thông tin, Linh chọn lọc và áp dụng theo điều kiện thực tế của khu rẫy.

Bốn tháng ở Đăk Lăk với Linh là quãng thời gian vừa làm vừa học, khi mỗi việc hoàn thành lại kéo theo những vấn đề mới. Trồng cây phải lo nguồn nước, có giếng lại phải tính chuyện làm hệ thống tưới kéo theo hàng loạt việc liên quan đến vật liệu, nhân công và tiến độ. Ngoài những khoản đã dự tính từ đầu, nhiều chi phí phát sinh cũng liên tục xuất hiện trong quá trình thực hiện, buộc cô phải tính toán và điều chỉnh.

Căn nhà lắp ghép là một ví dụ. Ban đầu, Linh dự tính chi khoảng 100 triệu đồng, cho rằng đây là phương án nhanh, linh hoạt và dễ kiểm soát chi phí hơn so với xây nhà truyền thống. Tuy nhiên, khi bắt tay vào làm, chi phí tăng lên khoảng 200 triệu đồng, tiến độ kéo dài và quá trình thi công cũng phức tạp hơn cô tưởng.

"Hiện tại căn nhà chưa hoàn toàn giống kỳ vọng ban đầu của tôi. Nhưng qua quá trình này, tôi buộc phải tìm hiểu thêm về kết cấu, vật liệu và cách thi công nhà tiền chế. Tôi coi đây là một khoản 'học phí' khá lớn, nhưng ít nhất sau đó mình hiểu hơn rất nhiều về một lĩnh vực trước đây gần như không biết gì", cô nói.

Căn nhà tiền chế hai tầng được dựng ở rẫy của Linh khiến cô 'khá đau đầu'.

Mỗi khi gặp vấn đề trong quá trình dựng nhà, Linh thường tìm những mô hình tương tự để quan sát và học cách xử lý. Khi căn nhà vướng về tiến độ hoặc cách thi công, cô tìm đến những công trình khác đang triển khai, trực tiếp xem cách họ làm rồi rút kinh nghiệm cho trường hợp của mình. Các chuyến đi này cũng được cô kết hợp với việc thăm thú, trải nghiệm, nên mỗi lần giải quyết một vấn đề lại giúp Linh tích lũy thêm một bài học.

Công việc mới không phải lúc nào cũng dễ dàng, Linh thừa nhận có lúc nản vì phải cùng lúc xử lý quá nhiều việc chưa từng làm. Tuy vậy, cô chưa từng thực sự muốn bỏ tất cả để trở lại Hà Nội.

Không chỉ trồng cây rồi bán nông sản thô

Rời Hà Nội không đồng nghĩa Linh bỏ qua bài toán tài chính. Hiện cô vẫn còn khoản nợ khoảng 1,5 tỷ đồng, trong khi nông nghiệp đòi hỏi vốn đầu tư liên tục và cây lâu năm có thể mất vài năm mới cho doanh thu đáng kể. Nếu trước đây Linh có thể chủ động tính toán thu nhập dựa trên thời gian và công sức bỏ ra, thì nay cô phải đầu tư trước nhưng chưa thể biết chính xác khi nào và mức doanh thu sẽ ra sao. Vì vậy, kiểm soát chi tiêu và dòng tiền trở thành vấn đề cô phải quan tâm nhiều hơn.

Linh đã ngừng các công việc trước đây để tập trung học cách vận hành khu rẫy, đồng thời tìm hướng phát triển công việc mới tại Đắk Lắk. Trong thời gian cây trồng chưa thể cho thu nhập, cô chủ động tìm hiểu những nông sản đang có sẵn tại địa phương, từ cách sản xuất, chế biến đến đầu ra và nhu cầu của người tiêu dùng.

Cô từng đến các cơ sở làm macca, đồng thời thử livestream bán sầu riêng cho hàng xóm. Với Linh, đây vẫn là giai đoạn thử nghiệm để tìm hiểu thị trường, thử các kênh bán hàng và tạo thêm dòng tiền, chưa phải một mô hình kinh doanh cố định.

"Nếu tìm được sản phẩm và mô hình phù hợp thì tôi hoàn toàn muốn phát triển nó thành một hướng kinh doanh lâu dài, chứ không chỉ làm tạm trong vài năm chờ cây lớn", Linh nói.

Mảnh đất của Linh trước đây và hiện tại.

Trên mảnh đất rộng 12.000 m2, Linh hiện trồng khoảng 2.500 cây cà phê, 120 cây sầu riêng, 150 cây bồ kết và khoảng 100 cây cà ri làm hàng chắn gió. Cô cũng trồng thêm một số cây ngắn ngày như khoai sọ, lạc và ngô. Trong 3-5 năm tới, Linh kỳ vọng cây trồng phát triển ổn định và khu rẫy có thể tự tạo ra dòng tiền, nhưng không đặt áp lực phải thu hồi số tiền đầu tư ngay trong năm đầu tiên.

Về lâu dài, Linh muốn tìm hiểu sâu hơn về chuỗi giá trị nông nghiệp, từ sản xuất, sơ chế, chế biến đến thương mại, thay vì chỉ trồng cây rồi bán nông sản thô.

"Với tôi, làm nông không chỉ là trồng được cây rồi chờ đến ngày thu hoạch. Tôi muốn hiểu cả quá trình phía sau, từ sản xuất, sơ chế, chế biến đến cách đưa sản phẩm ra thị trường", Linh nói.

Bốn tháng chưa đủ để Linh nhìn thấy thành quả rõ rệt, nhưng giúp cô hình dung thực tế của một công việc hoàn toàn khác. Nhìn lại quyết định rời Hà Nội, Linh cho biết nếu bắt đầu lại, cô có thể sẽ dành nhiều thời gian hơn để chuẩn bị cho một số việc, nhưng vẫn muốn thử sức với lựa chọn này.

"Nếu biết trước sẽ khó như vậy, tôi có thể chuẩn bị kỹ hơn, nhưng vẫn sẽ đi. Chỉ vì sợ khó mà ở lại, có lẽ tôi đã không biết mình có thể làm được đến đâu", Linh nói.

Ngoài nỗ lực của bản thân, Mỹ Linh còn cảm thấy may mắn vì có Kiều Anh, người bạn bằng tuổi cô quen từ thời cấp hai, đồng hành trong những tháng đầu ở vùng đất mới. Cả hai đều thích trải nghiệm và không ngại bắt đầu lại trong một môi trường mới. Khi Linh quyết định chuyển đi, hai người cùng tự lái xe từ Hà Nội vào Đăk Lăk, trên đường dừng ở một số tỉnh thành để thăm bạn bè và trải nghiệm cuộc sống.

Nhờ đó, Linh cảm thấy cuộc sống mới bớt đơn độc. "Những lúc tôi nản hoặc mắc ở một vấn đề nào đó thì ít nhất cũng có người để trao đổi, chia sẻ và giúp tôi nhìn vấn đề từ một góc khác", Linh nói.

Cô gái bỏ việc văn phòng về quê nuôi lợn

Một nữ sinh viên mới tốt nghiệp đại học đã đổi cuộc sống thành thị lấy nghề chăn nuôi lợn, sử dụng các kỹ năng số để chia sẻ những câu chuyện đời sống...

Bấm xem >>