Ai quyết định màu sơn chỉnh trang chợ Bến Thành, Hồ Con Rùa?

TP HCM Việc chỉnh trang chợ Bến Thành, Hồ Con Rùa gây tranh luận về màu sắc, tác động cảnh quan; song theo Sở Xây dựng các hạng mục không làm thay đổi kiến trúc, đã được lấy ý kiến chuyên môn.

Những ngày cuối tháng 1, các nhóm công nhân tất bật hoàn thiện việc sơn mới, chỉnh trang, bổ sung tiểu cảnh tại chợ Bến Thành, Hồ Con Rùa và một số công trình lân cận, dự kiến bàn giao trước ngày 10/2.

Đến nay, nhiều hạng mục đã khoác diện mạo mới. Tuy nhiên, màu sơn tại một số công trình vẫn gây ý kiến trái chiều. Bên cạnh sự đồng thuận, không ít người cho rằng cách phối màu chưa thật sự hài hòa, nhất là với những địa điểm gắn bó lâu năm với đời sống và ký ức đô thị như chợ Bến Thành, vòng xoay Hồ Con Rùa.

Các công trình thuộc diện nào?

Đây là 7 công trình, khu vực được UBND TP HCM thống nhất chủ trương chỉnh trang, sử dụng nguồn xã hội hóa do Công ty cổ phần Đầu tư và Kinh doanh nhà Khang Điền tài trợ. Sở Xây dựng thành phố là đơn vị chủ trì, phối hợp các sở, ngành và chính quyền địa phương triển khai.

Khu vực chợ Bến Thành được sơn mới phần mái, hình sóng nước kết hợp chỉnh trang mặt ngoài các công trình. Ảnh: Quỳnh Trần

Trong số này, chợ Bến Thành là di tích cấp thành phố; tòa nhà Hỏa Xa (trụ sở Công ty cổ phần Vận tải Đường sắt Sài Gòn, số 136 Hàm Nghi) thuộc danh mục kiểm kê. Các khu vực còn lại như Hồ Con Rùa, Ngã 6 Phù Đổng là không gian đô thị lâu đời, gắn với các công trình biểu tượng nhưng không thuộc diện di tích.

Với chợ Bến Thành, phương án chỉnh trang làm mới diện mạo bên ngoài song giữ nguyên các đường nét, họa tiết kiến trúc. Phần mái được sơn lại màu đỏ với sắc độ tươi hơn, tường ngoài giữ tông màu cũ, tương đồng với trụ sở UBND TP HCM. Hệ thống chiếu sáng mặt ngoài được thay thế, vỉa hè hư hỏng được sửa chữa, vạch kẻ đường và quảng trường phía trước được chỉnh trang.

Tòa nhà Hỏa Xa được sơn lại gam màu sáng hơn, tham khảo từ màu sơn Bưu điện TP HCM. Công trình số 181 Hàm Nghi cũng được cải tạo lớp sơn mặt ngoài.

Tại Hồ Con Rùa, tháp trung tâm được sơn gam sáng hơn (trắng hoặc trắng xám), kết hợp vệ sinh vỉa hè, sơn cầu thang và bổ sung cây lá màu. Không gian xung quanh được chỉnh trang để tạo tổng thể hài hòa. Với vòng xoay Ngã 6 Phù Đổng, tượng Phù Đổng Thiên Vương được sơn lại theo màu hiện hữu, trên cơ sở góp ý của cơ quan chuyên môn, kết hợp tổ chức lại cảnh quan và trồng thêm cây xanh.

Quy trình chỉnh trang được thực hiện ra sao?

Theo Sở Xây dựng TP HCM, trước khi triển khai, đơn vị đã làm việc với nhà tài trợ và các sở, ngành liên quan gồm Quy hoạch và Kiến trúc, Văn hóa và Thể thao, Tài chính, cùng chính quyền các phường Sài Gòn, Bến Thành, Xuân Hòa. Sau khi tiếp thu ý kiến, đơn vị tài trợ hoàn thiện phương án và trình Sở Xây dựng tham mưu UBND TP HCM xem xét, chấp thuận.

Hồ Con Rùa đang trong quá trình chỉnh trang, ngày 30/1. Ảnh: Quỳnh Trần

Ông Nguyễn Minh Nhựt, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao, cho biết ngày 13/1 Sở nhận được văn bản của Sở Xây dựng về việc sơn lại các công trình. Một ngày sau, Sở phản hồi đồng thuận chủ trương chỉnh trang, đồng thời lưu ý cần phân loại từng nhóm công trình.

Theo ông Nhựt, với chợ Bến Thành là di tích và trụ sở Hỏa Xa thuộc danh mục kiểm kê, việc sơn sửa phải được đơn vị quản lý trực tiếp chấp thuận, đảm bảo đúng quy trình, giữ nguyên đường nét, họa tiết và màu sắc theo hiện trạng.

Đối với cụm tượng đài, tháp tại Hồ Con Rùa, công trình không được xếp hạng di tích và không thuộc danh mục kiểm kê nên không do Sở Văn hóa và Thể thao quản lý trực tiếp. Tuy nhiên, cơ quan này khuyến nghị sử dụng màu sơn tương đồng hiện hữu, do đây là không gian công cộng đã gắn bó lâu dài với ký ức người dân.

Trong khi đó, VnExpress đã liên hệ, song phía Sở Xây dựng TP HCM, đơn vị chủ trì, chưa có phản hồi cụ thể về quy trình.

Đại diện UBND phường Bến Thành cho biết Sở Xây dựng là đơn vị chủ trì phương án, phường phối hợp làm việc với Ban quản lý chợ Bến Thành và các hộ dân bị ảnh hưởng, đồng thời đảm bảo an ninh trật tự trong quá trình thi công.

Theo phương án, các hạng mục như mái chợ Bến Thành, tòa nhà Hỏa Xa được sơn theo gam màu tương đồng nền cũ. Tuy vậy, do màu sơn mới tác động mạnh đến thị giác, công trình đang nhận nhiều ý kiến trái chiều, phản ánh cảm nhận và đánh giá khác nhau của người dân.

Tòa nhà Hỏa xa số 136 Hàm Nghi gần đối diện chợ Bến Thành đang trong quá trình chỉnh trang, ngày 30/1. Ành: Quỳnh Trần

Tương tự, ông Trần Công Hậu, Phó chủ tịch UBND phường Sài Gòn, cho hay địa bàn không có di tích nhưng các khu phố chỉnh trang gồm nhiều nhà ở tư nhân lâu đời. Địa phương đã lấy ý kiến người dân theo quy trình, song "chín người mười ý". Phương án cuối cùng được chọn theo đề xuất của nhà tài trợ Khang Điền, dựa trên các gam màu chủ đạo của những công trình cổ trong thành phố. Đến nay, người dân đã đồng thuận và việc sơn mới hoàn tất.

Theo Sở Văn hóa và Thể thao, hiện nhiều hạng mục vẫn đang thi công, rào chắn, chưa bàn giao. Việc màu sơn mới gây ý kiến trái chiều phản ánh sự khác biệt trong cảm nhận thẩm mỹ của cộng đồng đối với các không gian công cộng có giá trị biểu tượng.

Trong khi đó, ông Lâm Thiếu Kỳ, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn và Phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa TP HCM, cho biết trung tâm không được lấy ý kiến đối với việc sơn sửa chợ Bến Thành và tòa nhà Hỏa Xa.

Ông Nguyễn Minh Nhựt cho hay Sở đã nắm bắt các phản ánh từ dư luận. Dự kiến trong tuần tới, Sở Văn hóa và Thể thao sẽ làm việc với Sở Xây dựng và đơn vị thi công để rà soát lại quy trình, đánh giá việc thực hiện và thông tin đến người dân.