Tổng thống Mỹ Trump đứng trước ngã rẽ định mệnh ở Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump sắp đối mặt với khoảnh khắc mang tính quyết định đối với cuộc chiến ở Iran: Thực hiện lời đe dọa phá hủy hạ tầng của Iran từ 20h ngày 7/4 hay tiếp tục lùi thời hạn do chính ông đặt ra để tạo cơ hội cho đàm phán.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: AP)

Nhà lãnh đạo Mỹ đe dọa sẽ phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện của Iran trước nửa đêm 7/4, cùng nhiều biện pháp có thể gây ra hậu quả tàn khốc đối với người dân Iran và chắc chắn sẽ châm ngòi cho hàng loạt đòn trả đũa nguy hiểm trên toàn khu vực.

Các bên trung gian như Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ vẫn đang nỗ lực ngăn chặn kịch bản đó, bằng cách thúc đẩy một thỏa thuận, hoặc ít nhất có thể kéo dài thêm thời gian.

“Nếu tổng thống thấy thỏa thuận đang dần hình thành, ông ấy có thể sẽ tạm dừng. Nhưng chỉ mình ông ấy là người đưa ra quyết định đó”, một quan chức cấp cao trong chính quyền nói với Axios.

Một quan chức quốc phòng “hoài nghi” rằng lần này sẽ có bất kỳ sự gia hạn nào.

Nguồn tin đã nói chuyện với ông Trump nhiều lần trong những ngày gần đây tiết lộ rằng ông có thể là người có lập trường “diều hâu” nhất trong tầng lớp lãnh đạo cấp cao của chính quyền về vấn đề Iran.

“Tổng thống là người hiếu chiến nhất. So với tổng thống, những người đó còn giống ‘phe bồ câu’ hơn”, một quan chức Mỹ khác cho biết. Quan chức này gạt bỏ thông tin Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth hay Ngoại trưởng Marco Rubio đang thúc đẩy hành động mạnh tay với Iran.

Đội ngũ đàm phán của Tổng thống Trump, gồm Phó Tổng thống JD Vance, hai đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, cho rằng ông Trump nên cố gắng đạt được một thỏa thuận ngay lúc này nếu có thể.

Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, lãnh đạo A-rập Xê-út và UAE, cùng các đồng minh chính trị như Thượng nghị sĩ Lindsey Graham thúc giục Tổng thống Trump không chấp nhận ngừng bắn nếu Iran không nhượng bộ như điều kiện của Mỹ, như mở lại eo biển Hormuz hoặc từ bỏ toàn bộ uranium làm giàu mức cao.

Iran đã đưa ra phản hồi gồm 10 điểm để trả lời đề xuất hòa bình.

Một quan chức Mỹ mô tả phản hồi này là “tối đa hóa yêu sách”, nhưng Nhà Trắng coi đó là chiến thuật đàm phán chứ không phải sự từ chối.

Các bên trung gian đang làm việc với phía Iran để sửa đổi và soạn thảo lại danh sách điều khoản. Họ cũng cảnh báo rằng quá trình ra quyết định của Iran rất chậm, vì vậy có thể cần gia hạn thời hạn.

Kế hoạch đã sẵn sàng

Trong cuộc họp báo ngày 6/4, Tổng thống Trump ám chỉ tốc độ chậm chạp trong quá trình cân nhắc của Iran đang cản trở đàm phán, cho rằng các lãnh đạo Iran không thể trao đổi hiệu quả do lo ngại về an ninh.

Các cố vấn của Tổng thống Trump nói với bên trung gian, rằng tổng thống cần thấy những tín hiệu tích cực từ phía Iran để cân nhắc gia hạn. “Chúng tôi đang lún sâu vào đàm phán, điều gì cũng có thể xảy ra”, một người nói.

“Cả đất nước đó có thể bị xóa sổ chỉ trong 1 đêm, và có thể là ngay tối mai”, ông tuyên bố.

“Chúng tôi có kế hoạch khiến mọi cây cầu ở Iran bị phá hủy hoàn toàn trước 12 giờ đêm ngày mai. Mọi nhà máy điện ở Iran sẽ ngừng hoạt động, bốc cháy, nổ tung và không bao giờ được sử dụng lại. Ý tôi là phá hủy hoàn toàn trước 12 giờ đêm, và điều đó có thể diễn ra trong vòng 4 giờ nếu chúng tôi muốn. Chúng tôi không muốn điều đó xảy ra”, ông nói.

Ở chiều ngược lại, ông Trump cho biết các cuộc đàm phán “đang tiến triển tốt” và nhấn mạnh Mỹ có “đối tác tích cực, sẵn sàng” ở phía bên kia, đang “đàm phán một cách thiện chí”.

Hai nguồn tin cho biết, kế hoạch không kích quy mô lớn của Mỹ–Israel nhằm vào các cơ sở năng lượng của Iran đã sẵn sàng, nếu ông Trump hạ lệnh.

“Tổng thống Trump sẽ chấp nhận một thỏa thuận nếu có, nhưng chưa rõ phía Iran đã sẵn sàng hay chưa. Tình hình sẽ cực kỳ căng thẳng cho đến 20h tối 7/4”, nguồn tin Mỹ cho biết.