Quân Nga đang ùn ùn tiến về Zaporizhzhia, các đơn vị Ukraine lại bất ngờ quay sang đấu đá lẫn nhau

Trong bối cảnh quân Nga tiếp tục tiến công về phía Zaporizhzhia, các đơn vị Ukraine đang phòng thủ ở khu vực này lại nảy sinh mâu thuẫn gay gắt với nhau. Tại tỉnh Zaporizhzhia, lực lượng xung kích đã cưỡng ép điều chuyển binh sĩ phòng thủ lãnh thổ về dưới quyền chỉ huy của mình - và Thanh tra quân sự Ukraine đã xác nhận vấn đề này là có thật, theo Euromaidanpress.

Các binh sĩ thuộc Lữ đoàn Phòng thủ Lãnh thổ 108. Ảnh của Lữ đoàn Phòng thủ Lãnh thổ 108. Trong khi quân Nga tiến về Zaporizhzhia, các đơn vị Ukraine lại quay sang đấu đá lẫn nhau. Ảnh Euromaidanpress.

Sự việc phản ánh vết rạn ngày càng sâu trong hệ thống chỉ huy của quân đội Ukraine. Các lữ đoàn phòng thủ lãnh thổ chịu sự quản lý của bộ chỉ huy khu vực, trong khi lực lượng xung kích báo cáo trực tiếp lên Tổng tư lệnh Oleksandr Syrskyi.

Khi nguồn lực trở nên khan hiếm, các đơn vị xung kích - vốn “có tiếng nói” với cấp trên - thường được ưu tiên, còn lực lượng phòng thủ lãnh thổ lại bị quy trách nhiệm cho những thất bại mà họ không có đủ phương tiện để ngăn chặn, theo Euromaidanpress.

Lực lượng xung kích và phòng thủ lãnh thổ xung đột?

Tuần trước, xuất hiện thông tin cho rằng các đơn vị xung kích Ukraine tại khu vực Huliaipole đã tập hợp binh sĩ của một lữ đoàn phòng thủ lãnh thổ gần đó và buộc họ tái triển khai về hướng Huliaipole, bất chấp sự phản đối của các sĩ quan và hạ sĩ quan của lực lượng phòng thủ lãnh thổ.

Giờ đây, Thanh tra quân sự Ukraine Olha Reshetylova đã thừa nhận có “vấn đề” giữa lực lượng xung kích và phòng thủ lãnh thổ tại Zaporizhzhia. Trả lời Militaryland vào hoặc ngay trước ngày thứ Sáu, bà thừa nhận: “Chúng tôi đã xử lý vấn đề này từ hôm qua. Sự việc phát sinh do truyền đạt mệnh lệnh không đúng cách cho binh sĩ và do hiểu lầm giữa các đơn vị".

Thông thường, lực lượng phòng thủ lãnh thổ được giao nhiệm vụ đóng giữ và bảo vệ các khu dân cư trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Ngược lại, lực lượng xung kích về mặt học thuyết quân sự là điều hoàn toàn đối lập: họ được huấn luyện và trang bị cho các đòn phản công nhanh, dữ dội, chứ không phải để phòng thủ lâu dài ở các vị trí cố định.

Hai lực lượng này phụ thuộc lẫn nhau vì lực lượng phòng thủ lãnh thổ khó giành lại lãnh thổ đã mất trong khi lực lượng xung kích lại khó giữ được lãnh thổ nếu không có lực lượng phòng thủ thay thế.

“Đổ lỗi” sau thất bại

Khi Huliaipole thất thủ vào tháng trước, chính Tổng tư lệnh Syrskyi đã quy trách nhiệm cho Lữ đoàn Phòng thủ Lãnh thổ 102 và 106 - những đơn vị thiếu trang bị, chịu tổn thất nặng nề, nhưng vẫn cố thủ trước một lữ đoàn Nga tấn công với quân số có thể gấp năm lần.

Theo nhóm phân tích thân Ukraine Conflict Intelligence Team: “Các đơn vị (102 và 106) này đã giữ vị trí trong thời gian dài và chịu tổn thất cực lớn suốt nhiều tháng, nhưng không được rút về hậu phương để nghỉ ngơi và tái tổ chức. Trong điều kiện như vậy, việc giữ trận địa cuối cùng trở nên gần như bất khả thi, nhất là khi quân Nga gia tăng sức ép".

Căng thẳng nội bộ leo thang khi Lữ đoàn 102 và 106, cùng với các đơn vị xung kích lân cận như Tiểu đoàn Xung kích 48 và Trung đoàn Xung kích 225, rút lui về phía tây.

Sự cố gây sốc ngày 5/1

Cuối tháng 12, Quân đoàn Lục quân số 17 của Ukraine ra lệnh cho Lữ đoàn Phòng thủ Lãnh thổ 108, đang giữ khu vực quanh Mala Tokmachka (cách Huliaipole khoảng 20 km về phía tây), thành lập một cụm tác chiến mới dưới quyền chỉ huy của Trung đoàn Xung kích 225.

Theo nhà quan sát Thorkill, mệnh lệnh này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ đội ngũ sĩ quan và hạ sĩ quan của Lữ đoàn 108, khiến việc thành lập cụm tác chiến liên tục bị trì hoãn. Cần lưu ý rằng lính phòng thủ lãnh thổ không được huấn luyện hay trang bị cho tác chiến tấn công, khác với lực lượng xung kích.

Do bị áp đảo về quân số, các đơn vị xung kích không thể hoặc không muốn chờ đợi Lữ đoàn 108 chuẩn bị việc điều quân. Ông Thorkill xác nhận, Bộ chỉ huy thiếu kiên nhẫn của Trung đoàn 225 đã quyết định cưỡng chế thực hiện bằng vũ lực.

Ngày 5/1, binh sĩ xung kích đeo mặt nạ đã đe dọa binh sĩ Lữ đoàn 108 và “đưa họ đi” bằng xe tải khỏi vị trí đang đóng quân, theo lời ông Thorkill. Tuy nhiên, chỉ huy Trung đoàn 225, Oleh Shyriaev, phủ nhận: “Không ai bị bắt cóc. Không ai bị đe dọa".

Những câu hỏi chưa có lời giải

Vài ngày sau, một số binh sĩ phòng thủ lãnh thổ đã quay trở lại đơn vị cũ, nhưng tính đến 10/1, khoảng 20 người vẫn nằm dưới quyền chỉ huy của Trung đoàn Xung kích 225. Người phát ngôn quân đội nói với Militaryland rằng những binh sĩ này đang trải qua khóa huấn luyện mới.

Điều đáng chú ý là người phát ngôn khẳng định những binh sĩ này sẽ không trở thành lính xung kích, và rằng “không có kế hoạch đưa họ tham gia các chiến dịch tấn công”.

Nếu đúng như vậy, câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ rằng, vì sao Trung đoàn Xung kích 225 lại phải dùng đến những biện pháp mạnh để giành quyền chỉ huy lực lượng phòng thủ lãnh thổ này dù Trung đoàn này không cần đến họ?