Ông Trump ấn định hạn chót kết thúc chiến tranh Iran và những tính toán ngoại giao

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang, Washington được cho là đã đặt ngày 9 tháng 4 làm mục tiêu chấm dứt chiến tranh với Iran, trong khi những thông tin trái chiều xung quanh các cuộc đàm phán và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục làm gia tăng sự bất ổn trên thị trường toàn cầu và các kênh ngoại giao.

Hình ảnh AI minh họa cuộc chiến Iran.

Hạn chót kết thúc chiến tranh và những tính toán ngoại giao

Theo Ynet, dẫn nguồn tin từ Israel, Mỹ đặt mục tiêu kết thúc chiến tranh với Iran trước ngày 9 tháng 4. Thời điểm này không phải là ngẫu nhiên. Nguồn tin cho rằng, mốc thời gian đó sẽ cho phép ông Donald Trump đến thăm Israel vào Ngày Độc lập và nhận Giải thưởng Israel danh giá.

Nguồn tin tương tự cho biết các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran dự kiến ​​sẽ diễn ra trong tuần này tại Pakistan, cho thấy sự đẩy nhanh các nỗ lực ngoại giao hậu trường.

Sự lạc quan của ông Trump và vấn đề eo biển Hormuz

Tổng thống Donald Trump đã công khai bày tỏ sự tin tưởng vào tiến trình đàm phán, mô tả nó là "rất tốt và hiệu quả". Do đó, ông đã chỉ thị Lầu Năm Góc tạm ngừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran trong vòng 5 ngày.

Trả lời các nhà báo, ông Trump gợi ý rằng eo biển Hormuz có thể mở cửa trở lại "rất sớm" nếu đạt được thỏa thuận. Trong một phát biểu gây chú ý, ông tuyên bố rằng tuyến đường thủy chiến lược này có thể nằm dưới "sự kiểm soát chung, hoặc có thể dưới sự kiểm soát của tôi và Ayatollah", nhấn mạnh cả tính khó đoán và giọng điệu cá nhân trong ngoại giao của ông.

Ngoại giao bí mật và những người tham gia chủ chốt

Các báo cáo từ tờ Jerusalem Post và nhà báo Barak Ravid của Axios cho thấy Mohammad Bagher Ghalibaf, Chủ tịch Quốc hội Iran, có liên quan đến tiến trình đàm phán. Theo các nguồn tin này, các cuộc thảo luận có sự tham gia của Steve Witkoff, đặc phái viên của Mỹ, và Jared Kushner, con rể của ông Trump.

Tuy nhiên, thể thức của các cuộc đàm phán này vẫn chưa rõ ràng. Các nguồn tin cho biết các cuộc đàm phán chủ yếu được tiến hành thông qua các trung gian hơn là tiếp xúc trực tiếp. Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Pakistan được cho là đã đóng vai trò trung gian, tạo điều kiện thuận lợi cho việc liên lạc giữa Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và các đại diện của Mỹ.

Các nỗ lực đang được tiến hành để tổ chức một cuộc họp quy mô lớn hơn tại Islamabad với sự tham gia của các quan chức cấp cao của Iran và Mỹ, có thể bao gồm cả Phó Tổng thống Mỹ JD Vance.

Tehran kiên quyết phủ nhận

Bất chấp nhiều báo cáo từ truyền thông phương Tây và Israel, các quan chức Iran phủ nhận mọi cuộc đàm phán với Mỹ.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã bác bỏ các tuyên bố về cuộc đối thoại trực tiếp. Hãng thông tấn Fars, dẫn lời một quan chức giấu tên, cho biết cũng không có bất kỳ liên lạc gián tiếp nào diễn ra. Chính quyền Iran lập luận rằng các tuyên bố của Washington nhằm mục đích gây ảnh hưởng đến thị trường năng lượng và câu giờ.

Tương tự, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmail Baghaei xác nhận rằng không có cuộc đàm phán nào diễn ra trong suốt 24 ngày xung đột, nhấn mạnh rằng lập trường của Iran về cả cuộc chiến và eo biển Hormuz vẫn không thay đổi.

Eo biển Hormuz: Đòn bẩy chiến lược và rủi ro leo thang

Eo biển Hormuz vẫn là tâm điểm của cuộc khủng hoảng. Sau khi Mỹ và Israel phát động các chiến dịch quân sự chống lại Iran vào ngày 28 tháng 2, Tehran đã tuyên bố ngừng giao thương qua eo biển này, tuyến đường chiếm tới 20% lượng dầu mỏ toàn cầu và hơn 30% lượng khí đốt tự nhiên hóa lỏng vận chuyển.

Theo các báo cáo, lực lượng Iran đã nhắm mục tiêu vào một số tàu thuyền cố gắng đi qua hành lang này. Các quan chức ở Tehran khẳng định rằng các hạn chế chỉ áp dụng cho "các tàu thuyền thù địch", củng cố việc sử dụng eo biển này như một đòn bẩy địa chính trị.

Ngày 22 tháng 3, trong tuần thứ tư của cuộc xung đột, Donald Trump đã đưa ra tối hậu thư yêu cầu Iran mở lại eo biển trong vòng 48 giờ hoặc đối mặt với các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này. Tehran đáp trả bằng cách đe dọa phong tỏa toàn diện nếu các cuộc tấn công đó được thực hiện.

Chiến tranh thông tin và sự nhạy cảm của thị trường

Các tuyên bố được cho là của các nguồn tin nội bộ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo cho thấy những tuyên bố của Trump về đàm phán là một phần của "cuộc chiến tâm lý" rộng lớn hơn. Theo các nguồn tin này, eo biển Hormuz sẽ không thể trở lại trạng thái trước chiến tranh bất kể các thông điệp ngoại giao như thế nào.

Những thông tin trái chiều - Washington báo hiệu tiến triển và Tehran phủ nhận mọi liên lạc - làm nổi bật sự bất ổn về thông tin đang định hình cả quá trình ra quyết định chính trị và thị trường năng lượng toàn cầu.

Trong khi các nỗ lực hòa giải vẫn tiếp diễn và thời hạn đang đến gần, tình hình vẫn rất bất ổn, có khả năng dẫn đến giảm leo thang hoặc đối đầu hơn nữa tùy thuộc vào diễn biến trong những ngày tới.