Điều gì khiến Mỹ và Iran quyết không nhượng bộ ở eo biển Hormuz?

Mỹ và Iran tiếp tục giằng co quanh eo biển Hormuz bằng các vụ tấn công và cảnh cáo quân sự, trong khi cả hai vẫn chưa tuyên bố thoả thuận ngừng bắn sụp đổ. Theo chuyên gia, điều này có liên quan đến cuộc đàm phán đang bị đình trệ.

(Ảnh: Trends Research)

Samir Puri - chuyên gia nghiên cứu chiến tranh tại King's College (London, Anh) - cho rằng, Mỹ đang cố gắng làm suy yếu tuyên bố kiểm soát eo biển Hormuz của Iran để giành lợi thế trong các cuộc đàm phán.

"Rõ ràng là Mỹ đang cố gắng chứng minh rằng tuyên bố của Iran về việc kiểm soát eo biển Hormuz là không bền vững”, ông Puri nói với Al Jazeera. "Lợi thế luôn là yếu tố quyết định trong các cuộc đàm phán”, ông nói thêm, cho rằng điều quan trọng là phải xem bên nào tạo ra “lợi thế đủ lớn để gây áp lực buộc bên kia chấp nhận các điều khoản".

Tuy nhiên theo ông Puri, nếu hành động quân sự ăn miếng trả miếng tiếp diễn khi cả Iran và Mỹ tranh giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz, thì “điều đó sẽ gây nguy hiểm cho hoạt động vận chuyển hàng hóa”.

Nhận định của ông Puri được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Iran tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công nhỏ lẻ nhằm vào đối phương.

Theo một báo cáo từ hãng thông tấn Tasnim của Iran ngày 28/5, bốn tàu - trong đó có một tàu chở dầu của Mỹ - đã tắt radar và cố gắng đi qua eo biển Hormuz.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) yêu cầu các tàu nhận dạng, nhưng họ không trả lời hoặc hợp tác. Kết quả là, IRGC đã bắn một số phát súng cảnh cáo.

Theo truyền thông nhà nước Iran, lực lượng Mỹ sau đó đã nhắm mục tiêu vào ba địa điểm gần sân bay Bandar Abbas của Iran, nhưng không gây thương vong hay thiệt hại nào.

Đáp trả, IRGC đã nhắm mục tiêu vào một căn cứ của Mỹ trong khu vực, nơi Mỹ tiến hành cuộc tấn công vào Bandar Abbas.

IRGC không nêu rõ căn cứ nào của Mỹ bị tấn công, nhưng dựa trên việc kích hoạt hệ thống phòng không ở Kuwait, có thể suy đoán rằng lực lượng Iran đã tấn công căn cứ ở Kuwait.

IRGC cũng đã đưa ra cảnh báo, nói rằng nếu những hành vi vi phạm này lặp lại, phản ứng của Iran sẽ quyết liệt hơn.

Cùng ngày, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) thông báo bắn hạ bốn máy bay không người lái của Iran. Lực lượng Mỹ sau đó tiến hành một cuộc tấn công vào một cơ sở ở Iran, nơi được cho là đang chuẩn bị triển khai chiếc máy bay không người lái thứ năm.

Mặc dù vậy, cả Mỹ và Iran đều không nói rằng thỏa thuận ngừng bắn đã sụp đổ.

Bình luận về các động thái mới nhất, bà Kaja Kallas - người phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) - cho biết, việc nối lại xung đột sẽ không mang lại lợi ích cho bất cứ ai.

“Hiện tại họ đang ở giữa vùng nguy hiểm giữa chiến tranh và hòa bình, và việc chiến tranh tiếp diễn không có lợi cho bất cứ ai”, bà nói với các phóng viên tại cuộc họp của các bộ trưởng ngoại giao EU hôm nay.

​

​