Điểm nóng xung đột ngày 5-2: Vì sao Ukraine "choáng váng" trước tên lửa Nga tới vậy?

Phân tích cho thấy lý do chính khiến hệ thống sưởi và lưới điện Ukraine thiệt hại nặng nề là do nước này khan hiếm đạn dược để bắn hạ tên lửa Nga.

Theo phân tích dữ liệu đánh chặn của Không quân Ukraine do Kyiv Post thực hiện, những đòn tên lửa và máy bay không người lái của Nga làm tê liệt phần lớn lưới điện và cơ sở hạ tầng sưởi ấm của Ukraine.

Nguyên nhân chính là do các đơn vị phòng không Ukraine thiếu đạn dược để bắn trả, đặc biệt với các tên lửa hành trình.

Trong tháng 1, Ukraine báo cáo Nga dùng 54 tên lửa đạn đạo (gồm Islander-M, NK-23, hệ thống phòng không S-300/400), bị chặn 21 quả. Nga bắn 3 tên lửa siêu thanh Zircon từ máy bay và 1 tên lửa đạn đạo hạng nặng Oreshnik từ mặt đất, nhưng Ukraine không hạ được quả nào. 5 trong số 7 tên lửa hành trình Iskander-K từ mặt đất bị Ukraine chặn.

Ngoài ra, Nga còn phóng từ máy bay tên lửa hành trình X-22 và X-32, X-59, X-101/X-55. Có 22 tên lửa hành trình Kaliber bắn từ tàu chiến, gần 50% số này bị chặn. Đáng chú ý, Ukraine tuyên bố tỉ lệ bắn hạ máy bay không người lái cảm tử Shahed rất cao, với 3.559/3.847 chiếc được phóng.

Hệ thống phòng không Patriot của Mỹ. Ảnh: Telegram/Văn phòng tổng thống Ukraine

Theo Ukraine, chiến dịch tên lửa và máy bay không người lái dài nhất của Nga từ khi xung đột bắt đầu năm 2022 là từ ngày 21-8-2025 tới ngày 20-9-2025. Trong thời gian này, Nga phóng 244 tên lửa các loại vào lãnh thổ Ukraine, gấp đôi số lượng trong tháng 1 vừa qua. Ngày 7-9-2025 là cao điểm nhất, với 823 máy bay không người lái và 13 tên lửa.

Kyiv Post cho rằng sự khác biệt trong chiến dịch mùa hè 2025 và mùa đông là khả năng Ukraine chặn các loại vũ khí Nga, đặc biệt là tên lửa hành trình. Hồi mùa hè, tỉ lệ phá hủy thành công tên lửa hành trình mang đầu đạn trung bình nửa tấn đạt mức 93%. Chỉ hơn 1/20 tên lửa hành trình xuyên thủng hệ thống phòng không của Ukraine. Tuy nhiên, trong tháng 1, tỉ lệ này giảm xuống còn khoảng 33-35%.

Hồi tháng 1, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhiều lần khẳng định lực lượng phòng không cạn kiệt đạn dược. Hôm 20-1, ông Zelensky đặc biệt nhắc đến tên lửa PAC-3 do Mỹ sản xuất, một trong số ít vũ khí trên thế giới có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo. Mặc dù Ukraine có hệ thống phòng không Patriot có khả năng phóng PAC-3, vị tổng thống nói Kiev thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa đánh chặn.

Ngày 29-1, ông Zelensky đổ lỗi cho châu Âu chậm trễ giao các loại vũ khí phòng không do Mỹ sản xuất vì họ không thanh toán đúng hạn các lô mới.

Ông Yurii Ihnat, người đứng đầu bộ phận truyền thông của Không quân Ukraine, chia sẻ với Kyiv Indepentdent rằng nước này đẩy lùi chiến dịch tấn công quy mô lớn khá hiệu quả nhờ vào tên lửa cho máy bay F-16, NASAMS, IRIS-T và Patriot.

Tuy nhiên, "đã có những thời điểm nguồn cung tên lửa khan hiếm nghiêm trọng. Tôi sẽ không tiết lộ cụ thể từng loại. Ví dụ, chúng tôi có một hệ thống NASAMS, thay vì đủ 6 tên lửa, nay chỉ có 2" - ông nói.

Ngoài ra, ông Ihnat cho biết khác với những năm trước, Nga đang áp dụng chiến thuật dồn dập và đồng thời vào một khu vực duy nhất. "Đôi khi, các hệ thống tên lửa phòng không, như NASAMS hoặc IRIS-T, không có đủ thời gian nạp lại đạn" - ông chia sẻ.

Nga cũng sử dụng tên lửa đạn đạo thường xuyên hơn, vì chỉ có hệ thống phòng không Patriot của Mỹ mới có thể đánh chặn. Đồng thời, Nga tấn công quá dữ dội khiến việc bắn hạ tất cả mục tiêu trên không trở thành thách thức lớn. "Ngay cả khi chúng tôi hạ 80%, 20% còn lại vẫn gây thiệt hại lớn" - ông Ihnat kết luận.