Cuộc chiến Iran đang diễn ra ác liệt, Mỹ âm thầm mở thêm mặt trận mới ở Mỹ Latinh

Trong khi sự chú ý của thế giới đang dồn vào cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran, Washington gần như âm thầm mở thêm một mặt trận mới tại Ecuador trong chiến dịch chống “khủng bố ma túy” ở Tây Bán cầu, theo Responsiblestatecraft.

Mỹ âm thầm mở thêm mặt trận mới tại Ecuador trong chiến dịch chống “khủng bố ma túy” ở Tây Bán cầu. Ảnh Responsiblestatecraft

Chiến dịch này nằm trong phiên bản mới của “cuộc chiến chống ma túy” do chính quyền Tổng thống Donald Trump thúc đẩy. Kể từ khi chiến dịch bắt đầu năm ngoái, quân đội Mỹ đã tiến hành nhiều cuộc tấn công nhằm vào các tàu bị nghi buôn lậu ma túy và tham gia can thiệp quân sự tại Venezuela. Các hoạt động này được cho là đã khiến hơn 250 người thiệt mạng. Nay Ecuador trở thành địa điểm mới nhất trong chiến dịch quân sự đang mở rộng của Washington tại khu vực Mỹ Latinh.

Tuần trước, Bộ Tư lệnh Miền Nam Hoa Kỳ (SOUTHCOM) thông báo lực lượng quân đội Mỹ và Ecuador đã tiến hành các chiến dịch chung nhằm vào những tổ chức bị Washington coi là “khủng bố”. Tuy nhiên, thông báo không cung cấp thông tin cụ thể về quy mô, địa điểm hay mục tiêu của chiến dịch, khiến dư luận khó đánh giá mức độ can thiệp thực tế của Mỹ.

Động thái này diễn ra sau cuộc gặp giữa chỉ huy SOUTHCOM và Tổng thống Ecuador Daniel Noboa. Ngay sau đó, ông Noboa tuyên bố Ecuador sẽ triển khai các chiến dịch quân sự chung với “các đồng minh trong khu vực, bao gồm Mỹ”. Các hoạt động quân sự được tăng cường ngay trước hội nghị an ninh khu vực “Shield of the Americas” tại Washington, nơi quy tụ các nhà lãnh đạo ủng hộ các chiến dịch quân sự của Mỹ trong khu vực.

Một trong những chiến dịch đầu tiên được tiến hành gần biên giới Colombia, nơi lực lượng Mỹ và Ecuador tấn công một trại được cho là liên quan đến một nhóm vũ trang ly khai từng tách ra từ tổ chức du kích Các lực lượng cách mạng vũ trang Colombia (FARC).

SOUTHCOM mô tả đây là các “hoạt động quân sự sát thương” nhằm vào các tổ chức khủng bố, dù nhóm này chưa chính thức bị Mỹ liệt vào danh sách khủng bố. Cho đến nay vẫn chưa có thông tin xác nhận về thương vong, và một số đoạn video do quan chức Mỹ công bố cho thấy khu trại có thể đã trống người vào thời điểm bị tấn công.

Theo các nhà phân tích, việc Ecuador trở thành chiến trường mới không phải là ngẫu nhiên. Kể từ khi lên nắm quyền năm 2023, Tổng thống Daniel Noboa đã tìm cách tăng cường quan hệ an ninh với Mỹ, coi đây là chìa khóa cho cuộc chiến chống tội phạm và các băng đảng ma túy trong nước. Tuy nhiên, những chính sách này cũng gây nhiều tranh cãi vì bị cho là làm suy giảm chủ quyền quốc gia.

Tháng 2/2024, ông Noboa phê chuẩn hiệp định cho phép binh sĩ Mỹ hoạt động tại Ecuador mà không chịu sự truy tố theo luật pháp nước sở tại. Cuối năm đó, ông còn cho phép quân đội Mỹ triển khai tàu và nhân sự tại quần đảo Galápagos Islands. Đến năm 2025, chính quyền Ecuador tiếp tục đề xuất mở lại căn cứ quân sự cũ của Mỹ tại thành phố Manta – nơi từng là trung tâm quan trọng của chiến dịch chống ma túy của Washington cho tới khi đóng cửa năm 2009.

Những bước đi này diễn ra bất chấp Hiến pháp Ecuador cấm thiết lập căn cứ quân sự nước ngoài trên lãnh thổ quốc gia. Nỗ lực sửa đổi quy định này thông qua trưng cầu dân ý của Tổng thống Noboa đã bị cử tri bác bỏ. Tuy vậy, binh sĩ Mỹ vẫn được triển khai tại căn cứ Manta với danh nghĩa tạm thời để phục vụ các chiến dịch quân sự chung.

Mỹ đã hỗ trợ Ecuador trong việc liệt các băng đảng tội phạm vào danh sách tổ chức khủng bố, mở văn phòng FBI tại Quito và triển khai các chiến dịch quân sự chung.

Theo các quan chức Mỹ, những cuộc tấn công vừa qua chỉ là bước khởi đầu. Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cho biết Mỹ đang “ném bom các phần tử khủng bố ma túy trên đất liền” và khẳng định sẽ còn nhiều chiến dịch tiếp theo.

Đối với Tổng thống Noboa, sự hỗ trợ quân sự của Mỹ là một thắng lợi lớn, đặc biệt khi ông không thể giành được sự ủng hộ của cử tri cho việc thiết lập căn cứ quân sự Mỹ thường trực tại Ecuador.

Còn với Washington, sự hợp tác của Quito giúp mở rộng phạm vi hoạt động quân sự của Mỹ tại khu vực mà họ coi là “vành đai an ninh trực tiếp” của mình. Tuy nhiên, giới quan sát cảnh báo rằng, sự hợp tác này có thể khiến Mỹ bị gắn với các hành động bạo lực tại Ecuador, đồng thời làm gia tăng nguy cơ suy thoái dân chủ và nhân quyền tại quốc gia Nam Mỹ này.