Cuộc chiến Iran đã có người thắng cuộc

Trong bối cảnh giao thông tại eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn do cuộc chiến tranh Iran kéo dài nhiều tháng, một công ty đang hưởng lợi từ sự hỗn loạn thương mại toàn cầu.

Tình trạng giao thông bị gián đoạn ở eo biển Hormuz đã mang lại lợi ích cho các công ty như Clarksons. Ảnh Fortune

Clarksons, công ty môi giới tàu biển lớn nhất thế giới, đã báo cáo lợi nhuận hoạt động cao nhất từ ​​trước đến nay là 64,8 triệu bảng Anh (87 triệu đô la Mỹ) trong 6 tháng kết thúc vào ngày 30 tháng 6, tăng hơn 55% so với cùng kỳ năm ngoái. Công ty có trụ sở tại Anh, được thành lập năm 1852, ghi nhận doanh thu tăng gần 40% lên 413,5 triệu bảng Anh (555,5 triệu đô la Mỹ).

Giám đốc điều hành Andi Case cho rằng sự tăng trưởng này là do những thay đổi trên toàn thế giới trong chuỗi cung ứng do hậu quả của cuộc chiến tranh Iran, làm tăng nhu cầu đối với các công ty như Clarksons. Các nhà môi giới tàu biển là các công ty trung gian đóng vai trò cầu nối giữa chủ tàu, chẳng hạn như Maersk, và chủ hàng, như các nhà bán lẻ.

Ông Case viết trong một tuyên bố hôm thứ Hai rằng: "Clarksons đã đạt được kết quả kinh doanh nửa đầu năm kỷ lục, phản ánh cả khoản đầu tư vào hoạt động kinh doanh cốt lõi của chúng tôi và sự biến động đặc biệt do sự gián đoạn thương mại toàn cầu gây ra bởi các cuộc xung đột toàn cầu, bao gồm cả tình hình ở eo biển Hormuz. Chúng tôi kỳ vọng kết quả kinh doanh cả năm của Tập đoàn sẽ vượt xa kỳ vọng của thị trường."

Ông nói thêm rằng những gián đoạn này đã "tạo ra một cú sốc mạnh mẽ trên thị trường vận tải biển toàn cầu", làm thay đổi các tuyến đường thương mại và gây ra "giai đoạn gián đoạn hoạt động", dẫn đến sự gia tăng cả giá cước vận chuyển và hoạt động phòng ngừa rủi ro.

Kể từ khi chiến sự Trung Đông bắt đầu vào tháng Hai, lưu lượng giao thông qua eo biển Hormuz đã giảm từ mức trước chiến tranh là hơn 100 tàu mỗi ngày đi qua điểm nghẽn này xuống còn khoảng 33 tàu hiện nay , theo số liệu từ công ty theo dõi dữ liệu hàng hải Kpler.

Mặc dù Tổng thống Donald Trump đã phát tín hiệu về việc nối lại các cuộc đàm phán hòa bình sau khi hủy bỏ cuộc tấn công mới chống lại Iran, nhưng tình hình bất ổn trong khu vực dường như vẫn tiếp diễn, khi Tehran mở rộng chiến tranh ra khắp vùng Vịnh.

Điều đó bao gồm việc phong trào Houthi của Yemen phong tỏa giao thông hàng hải của Ả Rập Xê Út gần eo biển Bab el-Mandeb. Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhằm vào Nga cũng đã làm gián đoạn hoạt động vận chuyển hàng hóa đến các cảng Biển Đen và các hành lang thương mại quan trọng cho xuất khẩu ngũ cốc.

Những biến động trong chuỗi cung ứng này đã tạo áp lực lên một số ngành công nghiệp như hàng không, nơi giá nhiên liệu máy bay tăng vọt , và nông nghiệp, vốn phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt các hóa chất quan trọng được sử dụng trong phân bón do việc đóng cửa eo biển Hormuz. Nhưng trong khi các lĩnh vực đó đang cố gắng thích ứng, các công ty như Clarksons lại phát triển mạnh.

“Trong bất kỳ thị trường nào, bất kỳ sự gián đoạn nào, rõ ràng, đều tạo ra một dạng trò chơi tổng bằng không,” Jean-Paul Rodrigue, giáo sư quản trị kinh doanh hàng hải tại Đại học Texas A&M ở Galveston, nói với Fortune. “Tức là, một số bên bị thiệt hại và những bên khác được hưởng lợi tương đương với khoản thiệt hại đó".

Vì sao Clarksons lại thắng lớn trong thời kỳ hỗn loạn địa chính trị?

Theo Rodrigue, lợi nhuận kỷ lục của công ty môi giới tàu biển này là kết quả của quy luật cung cầu đơn giản: Khi số lượng tàu đi qua eo biển Hormuz giảm, nhu cầu về các bên thứ ba như Clarksons tăng lên, vì họ có thể giúp kết nối các nhà bán lẻ với những tàu thực sự có khả năng vận chuyển hàng hóa.

Cũng giống như bất kỳ nhà môi giới nào, các công ty như Clarksons nhận được một phần hoa hồng từ các giao dịch giữa hai bên. Vì vậy, khi chi phí vận chuyển tăng lên, phần hoa hồng của nhà môi giới cũng tăng theo.

"Khi có sự bất ổn địa chính trị, dĩ nhiên nó sẽ làm gián đoạn thị trường," Rodrigue nói. "Nó tạo ra sự không chắc chắn. Nó tạo ra sự thiếu hiểu biết vì không ai biết chuyện gì đang xảy ra. Do đó, sự không chắc chắn thực sự làm tăng tầm quan trọng của những công ty như vậy bởi vì mọi người đang trở nên tuyệt vọng hơn một chút".

Nhưng sự không chắc chắn không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc thắng lớn. Vào tháng 3 năm 2025, trước khi chính quyền Trump áp đặt thuế quan cao và trong bối cảnh xung đột tiếp diễn giữa Ukraine và Nga, Clarksons cho biết căng thẳng thương mại sẽ có tác động tiêu cực đến doanh thu.

Tuy nhiên, cuộc chiến tranh Iran lại có tác động ngược lại. Theo dữ liệu từ Ủy ban Cứu trợ Quốc tế, vận tải đường biển đi qua eo biển Hormuz đã tăng gần gấp bốn lần trong hai tháng đầu tiên của cuộc xung đột, chủ yếu là do phí bảo hiểm tăng cao liên quan đến việc di chuyển trong khu vực. Nhu cầu và chi phí kinh doanh cao hơn đã tạo ra cơ hội lớn cho các công ty như Clarksons.

"Họ chỉ hành xử một cách hợp lý," Rodrigue nói. "Vị thế thị trường thay đổi… và khi vị thế thị trường thay đổi, rõ ràng cung và cầu cũng thay đổi, và những người ở phía có lợi sẽ được hưởng lợi".