22.000 người lính được cứu mạng: Bí mật đội quân "không biết sợ hãi" của Ukraine đang tung hoành chiến trường

Cuộc chiến tại Ukraine đang bước vào một giai đoạn hoàn toàn mới, nơi con người dần rút khỏi tuyến đầu để nhường chỗ cho máy móc. Từ bầu trời đến mặt đất và cả dưới biển, hàng chục nghìn nhiệm vụ đã được đội quân "không biết sợ hãi" thực hiện trong khi hàng trăm doanh nghiệp tham gia sản xuất, mở ra một kỷ nguyên mới trên chiến trường Ukraine.

Một binh sĩ Ukraine quan sát các hoạt động thử nghiệm robot mặt đất tại một trường huấn luyện vào ngày 10/4. Ảnh Dmytro Smolienko/Ukrinform/NurPhoto/Getty

Theo CNN, cuộc chiến tại Ukraine đang chứng kiến một bước ngoặt mang tính lịch sử khi đội quân "không biết sợ hãi" - các hệ thống không người lái từ drone trên không đến robot mặt đất, dần thay thế vai trò của binh sĩ trong những nhiệm vụ nguy hiểm nhất, tạo ra một mô hình chiến tranh mới dựa trên dữ liệu, tự động hóa và khả năng tác chiến từ xa.

Một trong những dấu mốc đáng chú ý nhất gần đây diễn ra tại khu vực Kharkov, nơi lực lượng Ukraine lần đầu tiên sử dụng hoàn toàn robot mặt đất kết hợp drone để tấn công và chiếm giữ một vị trí của Nga mà không cần bộ binh trực tiếp tham chiến, theo Tổng thống Volodymyr Zelensky, đây là lần đầu tiên trong lịch sử chiến tranh một mục tiêu bị kiểm soát hoàn toàn bằng các hệ thống không người lái, đánh dấu bước chuyển từ “chiến tranh con người” sang “chiến tranh máy móc”.

Theo Politico, mục tiêu chiến lược của quân đội Ukraine là thay thế tới 30% lực lượng bộ binh tại các khu vực nguy hiểm nhất bằng robot và drone ngay trong năm 2026, phản ánh sự thay đổi căn bản trong tư duy quân sự khi công nghệ được ưu tiên thay thế con người trong các nhiệm vụ rủi ro cao.

Hơn 22.000 nhiệm vụ trong 3 tháng: Robot trở thành lực lượng chủ lực mới

Theo CNN, dữ liệu từ chính phủ Ukraine cho thấy quy mô sử dụng robot và drone đã tăng trưởng theo cấp số nhân, chỉ trong vòng 3 tháng đầu năm 2026 đã có hơn 22.000 nhiệm vụ được thực hiện bằng các hệ thống không người lái, đồng nghĩa với việc hàng chục nghìn lần binh sĩ được thay thế trong các tình huống nguy hiểm, giảm đáng kể thương vong trên chiến trường.

“Hơn 22.000 sinh mạng đã được cứu khi đội quân không biết sợ hãi tiến vào những khu vực nguy hiểm nhất thay vì binh lính”, Tổng thống Zelensky tuyên bố trong bài phát biểu đánh dấu những thành công của ngành công nghệ quân sự Ukraine.

Trong khi đó, tờ The New York Times cho biết, ở cấp độ tác chiến, riêng các phương tiện mặt đất không người lái đã thực hiện hơn 9.000 nhiệm vụ trong một tháng gần đây, tăng mạnh so với 2.900 nhiệm vụ vào tháng 11/2025 và gần như không đáng kể trong giai đoạn đầu chiến tranh, cho thấy tốc độ mở rộng cực nhanh của công nghệ này trong thực tế chiến đấu.

22.000 người lính được cứu mạng: Bí mật đội quân "không biết sợ hãi" của Ukraine đang tung hoành chiến trường - 2

Ban đầu, robot mặt đất chủ yếu được sử dụng cho các nhiệm vụ hậu cần như vận chuyển hàng hóa, tiếp tế và sơ tán thương binh, nhưng theo thời gian, vai trò của chúng đã mở rộng đáng kể sang các hoạt động chiến đấu trực tiếp, bao gồm tấn công công sự, rải mìn, trinh sát và thậm chí tham gia các chiến dịch phá hoại sau lưng đối phương, CNN cho biết.

Một ví dụ điển hình là robot TerMIT có thể mang tải trọng lên tới 400 kg, hoạt động trong phạm vi 40 km và được trang bị vũ khí như súng máy hoặc súng phóng lựu, cho phép nó thực hiện nhiều nhiệm vụ từ hậu cần đến chiến đấu chỉ bằng việc thay đổi mô-đun, đồng thời có thể tái sử dụng linh kiện khi bị phá hủy nhằm giảm chi phí.

Trong một số trường hợp, robot còn được sử dụng như “vũ khí cảm tử”, mang theo hàng chục kg thuốc nổ để tấn công trực diện vào công sự đối phương, kết hợp với drone trên không để tạo thành các đòn tấn công phối hợp, giúp giảm thiểu rủi ro cho binh sĩ, theo The New York Times.

22.000 người lính được cứu mạng: Bí mật đội quân "không biết sợ hãi" của Ukraine đang tung hoành chiến trường - 3

200 nhà sản xuất, 15.000 robot: Đội quân "không biết sợ hãi" bùng nổ

Theo Politico, sự phát triển của chiến tranh robot không chỉ diễn ra trên chiến trường mà còn kéo theo sự bùng nổ của ngành công nghiệp quốc phòng nội địa, hiện có khoảng 200 công ty Ukraine tham gia sản xuất robot mặt đất, với hàng chục mẫu mới được Bộ Quốc phòng phê duyệt mỗi năm, tạo thành một hệ sinh thái công nghệ quân sự phát triển nhanh chóng.

Số liệu từ Hội đồng Công nghiệp Quốc phòng Ukraine cho thấy, trong năm 2025 đã có khoảng 15.000 robot được cung cấp cho quân đội, và riêng nửa đầu năm 2026, chính phủ dự kiến ký hợp đồng thêm 25.000 hệ thống mới, tức gấp đôi tổng số của cả năm trước, cho thấy tốc độ mở rộng quy mô chưa từng có.

Không chỉ gia tăng về số lượng, số đơn vị quân đội sử dụng robot cũng tăng mạnh từ 67 đơn vị vào cuối năm 2025 lên 167 đơn vị vào tháng 3/2026, phản ánh mức độ phổ cập nhanh chóng của công nghệ này trong toàn bộ lực lượng vũ trang.

Ông Maksym Vasylchenko - Giám đốc điều hành và đồng sáng lập Tencore đứng trước các mẫu robot mặt đất. Ảnh: Tencore

“Vùng chết” công nghệ: Đội quân "không biết sợ hãi" giúp lính rút khỏi tuyến đầu

Theo Politico, một trong những yếu tố thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của robot là sự xuất hiện của “vùng chết” do drone tạo ra trên chiến trường, khi bầu trời tiền tuyến bị bao phủ bởi các thiết bị giám sát và tấn công, khiến mọi chuyển động của con người đều có nguy cơ bị phát hiện và tiêu diệt ngay lập tức.

Theo các chuyên gia, khu vực nguy hiểm này có thể kéo dài tới 50 km phía sau tiền tuyến, nơi drone liên tục theo dõi và tấn công, buộc các lực lượng phải tìm kiếm giải pháp thay thế, và robot mặt đất trở thành lựa chọn tối ưu để duy trì hoạt động mà không cần sự hiện diện trực tiếp của con người.

Chính điều này đã làm thay đổi cách tổ chức chiến đấu, khi các nhiệm vụ nguy hiểm nhất được giao cho máy móc, còn binh sĩ được giữ ở vị trí an toàn hơn để điều khiển từ xa, tạo ra một mô hình chiến tranh “không tiếp xúc” ngày càng rõ nét.

Robot vẫn tồn tại giới hạn

Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, robot mặt đất vẫn tồn tại những hạn chế đáng kể như tốc độ chậm hơn so với drone bay, dễ bị phát hiện hơn và gặp khó khăn khi di chuyển trên địa hình phức tạp như bùn lầy hoặc chiến hào, đồng thời phụ thuộc vào nguồn điện và tín hiệu điều khiển, theo The New York Time).

Các chuyên gia quân sự cũng cảnh báo rằng robot khó có thể giữ lãnh thổ nếu không có sự hỗ trợ của bộ binh, tương tự như xe tăng không thể hoạt động hiệu quả nếu thiếu lực lượng đi kèm, do đó vai trò của con người vẫn mang tính quyết định trong chiến tranh.

Nhà phân tích Mykola Bielieskov nhấn mạnh trên Politico rằng dù công nghệ có phát triển đến đâu, chiến tranh vẫn là hoạt động do con người quyết định, và việc phụ thuộc quá nhiều vào robot có thể dẫn đến những đánh giá sai lầm về bản chất của xung đột.

Ngoài ra, trong tương lai, trí tuệ nhân tạo được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả của các hệ thống không người lái, giúp chúng hoạt động tự động hơn và giảm phụ thuộc vào con người, tuy nhiên việc trao quyền quyết định cho AI trong chiến đấu vẫn là vấn đề gây tranh cãi lớn, theo CNN.

Các chỉ huy Ukraine như Mykola Zinkevych cho rằng dù có thể tự động hóa một số quy trình, quyết định cuối cùng vẫn phải do con người đưa ra để tránh những rủi ro như nhầm lẫn mục tiêu hoặc lỗi hệ thống, đặc biệt trong môi trường chiến tranh phức tạp.

Cuộc đua công nghệ với Nga và tác động đến cục diện chiến trường

Theo CNN, trong cuộc đối đầu với Nga, Ukraine đang tạm thời nắm lợi thế về công nghệ drone và robot, điều mà Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) cho rằng đã góp phần làm chậm các bước tiến của Nga và hỗ trợ các cuộc phản công của Kiev trong thời gian gần đây.

Tuy nhiên, lợi thế này không phải là vĩnh viễn khi Nga cũng đang đẩy mạnh phát triển các hệ thống tương tự, và yếu tố quyết định không chỉ là ai phát minh ra công nghệ mà là ai có khả năng sản xuất và triển khai trên quy mô lớn trong thời gian dài.

Thành công trong việc triển khai robot đã giúp Ukraine thu hút sự chú ý từ các quốc gia khác, đặc biệt tại Trung Đông, nơi nhiều nước nhận ra rằng các hệ thống giá rẻ như drone có thể gây thiệt hại lớn cho vũ khí đắt tiền, buộc họ phải điều chỉnh chiến lược quân sự.

Chính quyền Ukraine đã tận dụng lợi thế này để thúc đẩy hợp tác quốc tế, trong đó Tổng thống Zelensky đã thực hiện nhiều chuyến công du tới khu vực Trung Đông nhằm chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm hỗ trợ về vũ khí, đặc biệt là tên lửa phòng không.

Một cuộc cách mạng quân sự mới đang hình thành

Từ góc nhìn lịch sử, nhiều chuyên gia nhận định sự xuất hiện của robot chiến trường có thể tạo ra một cuộc cách mạng quân sự tương tự như sự ra đời của thuốc súng hay xe tăng, khi công nghệ không chỉ thay đổi cách chiến đấu mà còn định hình lại toàn bộ cấu trúc lực lượng và chiến lược quốc phòng, theo Politico.

Dù còn nhiều tranh luận về mức độ thay thế con người, không thể phủ nhận rằng chiến tranh đang bước vào một kỷ nguyên mới, nơi dữ liệu, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo đóng vai trò trung tâm, và Ukraine đang trở thành phòng thí nghiệm thực tế cho tương lai đó.

Trong bối cảnh này, câu nói “robot không đổ máu” không chỉ phản ánh lợi thế về mặt nhân đạo khi giảm thương vong, mà còn cho thấy một thực tế lạnh lùng hơn: chiến tranh đang trở nên ít phụ thuộc vào con người hơn, nhưng không vì thế mà kém phần khốc liệt, khi công nghệ ngày càng cho phép các cuộc tấn công chính xác, liên tục và ít rủi ro hơn cho bên triển khai.