Nhiều chủ trọ lo lỗ nếu thu tiền điện đúng giá quy định

Các chủ trọ nói ngoài số tiền trả cho điện lực, họ phải gánh phần hao hụt từ công tơ tổng xuống từng phòng trọ và chi phí điện dùng chung như hành lang, bơm nước... nên nếu thu đúng giá quy định sẽ bị lỗ.

Từ ngày 25/5, chủ nhà trọ thu tiền điện của người thuê cao hơn mức quy định khi mua điện theo giá bán lẻ sinh hoạt sẽ bị phạt 20-30 triệu đồng theo Nghị định 133. Mức phạt này cao gấp ba lần mức hiện hành, vốn chỉ 7-10 triệu đồng. Dẫu vậy, thực tế hiện nay tình trạng chủ trọ thu tiền điện cao hơn mức quy định vẫn xảy ra khá phổ biến.

Chị Hồng, công nhân thuê trọ tại phường An Hội Đông (TP HCM), cuối tháng rồi ngồi dò từng con số trên hóa đơn vì tiền điện phải trả gần bằng nửa tiền phòng. "Sử dụng gần 200 kWh điện nhưng tôi phải thanh toán gần 800.000 đồng do dãy trọ áp mức 4.000 đồng mỗi kWh", chị cho hay.

Không riêng chị Hồng, nhiều người thuê trọ tại TP HCM cho biết đang phải trả 3.800-5.000 đồng mỗi kWh.

Các khách thuê cho rằng chủ trọ đang hưởng chênh lệch lớn từ việc thu tiền điện cao hơn quy định, tuy nhiên nhiều chủ nhà nói họ buộc phải thu như vậy để bù hao hụt, chi phí vận hành và phần điện bị đẩy lên các bậc giá cao.

Ông Tâm, chủ hơn 60 phòng trọ tại phường An Hội Đông, cho biết đang thu 3.800 đồng mỗi kWh dù giá đăng ký với ngành điện khoảng 3.000 đồng. Theo ông, ngoài tiền điện trả cho điện lực, chủ trọ còn phải gánh phần hao hụt từ công tơ tổng xuống từng phòng và chi phí điện dùng chung như hành lang, bơm nước, camera.

Mỗi tháng, tổng lượng điện phải thanh toán khoảng 10.000 kWh, nhưng chỉ khoảng 9.000 kWh được phân bổ cho các phòng, phần còn lại là điện dùng chung và hao hụt, chiếm khoảng 5-10%. "Với cơ cấu này, nếu mức thu dưới 3.800 đồng mỗi kWh, sau khi tính đủ chi phí, tôi có thể thua lỗ", ông nói.

Một khu trọ ở TP HCM. Ảnh: Thi Hà

Nhiều chủ trọ khác còn cho rằng áp lực chi phí thường tăng mạnh vào mùa nắng nóng, khi lượng điện tiêu thụ của người thuê tăng vọt.

Ông Linh, chủ một dãy trọ 7 phòng tại phường Thông Tây Hội, cho hay hóa đơn điện có thể vượt 8 triệu đồng mỗi tháng do nhiều phòng sử dụng điều hòa và thiết bị công suất lớn liên tục, có phòng tiêu thụ gần 2 triệu đồng tiền điện mỗi tháng.

Theo ông Linh, khi lượng điện tiêu thụ của cả dãy tăng mạnh, phần lớn sản lượng bị đẩy lên các bậc giá cao khiến chi phí đội lên đáng kể. Vì vậy, nhiều chủ trọ thường thu quanh 4.000 đồng mỗi kWh để dự phòng điện dùng chung, hao hụt và các khoản phát sinh trong quá trình vận hành. "Có tháng thì thu đủ, nhưng cũng có tháng phải bù thêm cả triệu đồng", ông nói.

Dẫu vậy, trên thực tế vẫn có nơi thu dưới ngưỡng quy định. Ông Quân, quản lý một khu trọ 26 phòng tại phường An Nhơn, cho biết hiện thu tiền điện của người thuê ở mức 3.400 đồng mỗi kWh. Theo ông, với các khu trọ đã đăng ký định mức đầy đủ với ngành điện (toàn bộ lượng điện tiêu thụ được tính theo giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc 3, khoảng 2.380 đồng mỗi kWh thay vì tính lũy tiến qua từng bậc như hộ gia đình thông thường), mức này vẫn có thể cân đối được chi phí điện dùng chung và vận hành.

"Có tháng tôi thu khoảng 8 triệu đồng nhưng tiền điện phải trả chỉ hơn 5,5 triệu đồng, còn lúc cao điểm nắng nóng khoảng 6,5-7 triệu đồng", ông nói.

Tuy nhiên, theo nhiều chủ trọ, khó khăn lớn nhất hiện nay lại nằm ở thủ tục đăng ký tạm trú để được tính định mức điện theo số người ở. Ông Linh, chủ dãy trọ 7 phòng tại phường Thông Tây Hội, cho biết người thuê thường xuyên thay đổi, thủ tục nhiều bước nên một số chủ trọ ngại thực hiện.

Tương tự, ông Lành, chủ nhà có 6 phòng cho thuê tại phường Tân Thới Hiệp, cho hay chưa thể đăng ký định mức điện vì chưa có sổ hồng nên không làm được thủ tục tạm trú cho người thuê. Theo ông, hàng tháng gia đình lấy tổng tiền điện phải trả chia cho tổng lượng điện tiêu thụ để tính ra giá bình quân mỗi kWh rồi phân bổ cho từng phòng.

Chia sẻ về vấn đề giá điện, ông Bùi Trung Kiên, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực TP HCM, thông tin cách tính tiền điện tại nhà trọ hiện phụ thuộc vào thời gian thuê và việc kê khai số người sử dụng điện.

Với trường hợp thuê từ 12 tháng trở lên và có đăng ký tạm trú đầy đủ, người thuê hoặc đại diện có thể ký hợp đồng mua điện trực tiếp với ngành điện. Nếu chủ nhà không kê khai đầy đủ số người sử dụng, toàn bộ lượng điện tiêu thụ sẽ được tính theo giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc 3, khoảng 2.380 đồng mỗi kWh chưa gồm VAT.

Theo ông Kiên, nếu kê khai đầy đủ người tạm trú, định mức điện sẽ được tính theo số người ở thực tế, cứ 4 người tương đương một hộ sử dụng điện. Việc đăng ký định mức do chủ nhà thực hiện với ngành điện, bởi điện lực không thể tự xác định số người cư trú thực tế.

Trước ý kiến cho rằng chủ nhà trọ bị "lỗ" nếu thu tiền điện đúng giá quy định, ông Kiên cho rằng cách nói này không phù hợp vì chủ trọ thu của người thuê bao nhiêu thì nộp lại cho điện lực bấy nhiêu. Việc thu cao hơn giá quy định để hưởng chênh lệch là hành vi vi phạm.

"Các khoản đầu tư, khấu hao hay bài toán lợi nhuận trong kinh doanh phòng trọ là vấn đề riêng của chủ cơ sở cho thuê, còn biểu giá điện do Bộ Công Thương ban hành", ông nói. Theo ông, các chi phí như điện bơm nước hay chiếu sáng hành lang nên được tách riêng vào phí dịch vụ hoặc phí quản lý thay vì cộng dồn vào giá điện.

Ông Kiên cũng cho hay thời gian qua, ngành điện đã tăng cường tuyên truyền, vận động chủ nhà trọ thu đúng giá, song thực tế còn tình trạng thu cao hơn quy định do chưa nắm rõ cơ chế tính giá hoặc cố tình thu sai.

Ngoài ra, ngành điện vẫn tiếp nhận phản ánh của người thuê trọ qua tổng đài chăm sóc khách hàng. Khi có phản ánh, điện lực sẽ phối hợp chính quyền địa phương kiểm tra thực tế, song việc xử lý vi phạm thuộc thẩm quyền của UBND các cấp.

Trong văn bản gửi các địa phương chiều 8/5, Sở Công Thương cho biết mức xử phạt này thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp xã. Theo Nghị định 133, Chủ tịch UBND cấp xã được phạt tối đa 50 triệu đồng với cá nhân và 100 triệu đồng với tổ chức trong lĩnh vực điện lực. Điều này đồng nghĩa chính quyền cơ sở có thể trực tiếp kiểm tra, lập biên bản và xử lý các trường hợp chủ nhà trọ thu tiền điện sai quy định.

Theo Sở Công Thương, việc tăng vai trò của cấp xã nhằm siết tình trạng thu tiền điện thiếu minh bạch tại các khu nhà trọ, vốn kéo dài nhiều năm và khó kiểm soát hoàn toàn bằng dữ liệu ngành điện.

Nhân viên điện lực ở Hà Nội đang kiểm tra điện. Ảnh: Ngọc Thành

Chuyên gia năng lượng Đào Nhật Đình đánh giá, việc nâng mức xử phạt theo Nghị định 133 có thể tạo tác động răn đe rõ rệt với tình trạng thu tiền điện vượt quy định tại các khu nhà trọ. Theo ông, nhiều chủ trọ đang thu trên 4.000 đồng mỗi kWh sẽ phải cân nhắc vì mức phạt 20-30 triệu đồng hiện nay đã đủ sức cảnh báo.

Tuy vậy, ông Đình cho rằng điểm nghẽn lớn nhất hiện nay vẫn là thủ tục đăng ký tạm trú, khiến nhiều khu trọ không được áp đúng định mức điện. Khi không có thông tin tạm trú để tính định mức theo số người ở, lượng điện tiêu thụ sẽ bị dồn vào một công tơ và dễ bị tính lên mức cao nhất của biểu giá bậc thang.

Theo chuyên gia này, trong trường hợp không thể đăng ký định mức, chủ nhà trọ cũng chỉ nên thu tối đa theo mức giá điện bậc 6 hiện hành khoảng 3.460 đồng (chưa VAT) mỗi kWh, thay vì nâng lên 4.000-5.000 đồng mỗi kWh để bù chi phí. Ông nhận định thêm, việc hạ giá thuê phòng nhưng thu tiền điện cao là một dạng cạnh tranh thiếu lành mạnh.

Theo ông Đình, giải pháp căn cơ để minh bạch giá điện nhà trọ là đơn giản hóa thủ tục đăng ký tạm trú. Đồng thời, việc thu và tính tiền điện cũng cần được công khai, minh bạch giữa hai bên.

Đại diện Sở Công Thương TP HCM cho biết thời gian tới sẽ đề nghị UBND các xã, phường, đặc khu Côn Đảo phối hợp với Tổng Công ty điện lực Thành phố tăng cường rà soát việc thu tiền điện tại các khu nhà trọ, nhà cho thuê, xử phạt vi phạm nghiêm minh các trường hợp vi phạm nhằm hạn chế tình trạng thu vượt giá quy định.