Bơ đặc sản từng ‘gây sốt’ nay rớt giá thê thảm

Từng là loại trái cây được săn đón với giá ở chợ lên đến 100.000 đồng/kg, hiện bơ 034 lại rơi vào cảnh mất giá chưa từng có.

Theo khảo sát, tại nhiều vùng trồng ở Tây Nguyên, giá thu mua bơ 034 tại vườn chỉ còn 5.000 - 7.000 đồng/kg, trong khi ở các chợ và điểm bán lẻ TP.HCM cũng giảm mạnh xuống còn 15.000 - 25.000 đồng/kg.

Không chỉ người trồng chịu cảnh thu không đủ bù chi mà thương lái, tiểu thương cũng gặp khó vì sức mua sụt giảm, dù giá bán đã xuống mức thấp nhất trong nhiều năm.

Giá tại vườn giảm hơn một nửa

Những ngày cuối tháng 6, không khí thu hoạch bơ tại nhiều vùng trồng ở Đắk Lắk vẫn diễn ra nhộn nhịp. Thế nhưng, trái ngược với cảnh được mùa là nỗi lo mất giá.

Bơ 034 đang vào chính vụ thu hoạch tại Tây Nguyên nhưng giá thu mua tại vườn giảm mạnh, chỉ còn 5.000 - 7.000 đồng/kg.

Chị Nguyễn Thị Diệp, thương lái chuyên thu mua bơ tại xã Krông Nô (Đắk Lắk), cho biết giá bơ năm nay giảm nhiều so với mọi năm.

"Hiện bơ loại 1 chỉ còn khoảng 7.000 đồng/kg, hàng trung từ 5.000 - 6.000 đồng/kg, còn hàng dạt chỉ còn 3.000-4.000 đồng/kg. So với năm ngoái, giá giảm khoảng một nửa, còn nếu so với vài năm trước thì giảm còn nhiều hơn", chị Diệp nói.

Theo chị, bơ 034 từng là loại trái cây có giá trị cao. Có thời điểm, bơ được bán tại vườn 50.000 - 70.000 đồng/kg, thậm chí vượt mốc 100.000 đồng/kg khi nguồn cung khan hiếm.

Năm nay, tình hình hoàn toàn trái ngược. Cây bơ được mùa, sai quả hơn năm trước. Cùng với đó, diện tích trồng tăng nhanh sau nhiều năm giá cao khiến nguồn cung trên thị trường tăng mạnh.

Mùa bơ chính vụ kéo dài từ khoảng tháng 5 đến tháng 9 hàng năm. Năm nay sản lượng rất lớn vì nhiều hộ trồng quá nhiều bơ 034, dẫn đến cung vượt cầu nên giá giảm mạnh. Đáng chú ý, giá bán hiện nay vẫn thấp hơn ngưỡng hòa vốn.

Theo các nhà vườn, giá bơ phải đạt tối thiểu 7.000 - 8.000 đồng/kg mới đủ chi phí, còn muốn có lãi phải từ 10.000 - 12.000 đồng/kg trở lên. Với mức giá hiện tại, nhiều hộ gần như không có lợi nhuận, thậm chí thua lỗ.

Do giá xuống quá thấp, nhiều nhà vườn đã bắt đầu chặt bỏ bơ để chuyển sang các loại cây trồng khác có hiệu quả kinh tế cao hơn.

Nguồn cung tăng khiến giá bơ giảm mạnh.

Không chỉ người trồng, những người thu mua cũng chịu nhiều áp lực. Mỗi ngày, chị Diệp thu mua khoảng 1,8-2 tấn bơ. Nếu có thêm nhân công cắt hái, sản lượng có thể đạt khoảng 3 tấn.

Tuy nhiên, theo chị, việc kinh doanh năm nay không hề thuận lợi. "Khi giá quá thấp, nhiều chủ vườn tiếc nên không muốn bán. Nhưng bơ chín rất nhanh, không thể để lâu như cà phê hay hồ tiêu. Nếu không bán thì chỉ còn cách bỏ đi hoặc cho vật nuôi ăn", chị Diệp nói.

Theo các thương lái, giá giảm nhưng công hái, vận chuyển vẫn vậy. Riêng tiền thuê nhân công hái bơ đã khoảng 1.000 - 1.500 đồng/kg, chưa kể vận chuyển, phân loại và hao hụt trong quá trình bảo quản. Do vậy, giá giảm không chỉ nhà vườn không vui mà thương lái cũng gặp khó.

Sức mua vẫn yếu

Tại TP.HCM, bơ 034 cũng được bán với mức giá thấp hơn đáng kể so với các năm trước.

Bà Lê Thị Hoài, tiểu thương bán trái cây tại chợ Đo Đạc (phường An Khánh, TP.HCM), cho biết đầu vụ bơ 034 còn bán được hơn 50.000 đồng/kg, nhưng hiện nay chỉ còn khoảng 20.000 - 25.000 đồng/kg, thậm chí có loại chỉ 15.000 đồng/kg.

"Những năm trước, loại bơ này có thời điểm lên tới 60.000 - 70.000 đồng/kg. Năm nay giá giảm mạnh nhưng lại khó bán hơn", bà Hoài nói.

Bơ được bày bán dọc đường tại TP.HCM với giá rẻ.

Theo bà Hoài, nhiều người cho rằng giá giảm sẽ kích thích sức mua nhưng thực tế diễn biến thị trường năm nay lại không như vậy. Dù giá bơ thấp hơn đáng kể nhưng lượng hàng bà bán ra vẫn thấp hơn với cùng kỳ năm ngoái.

Theo ghi nhận tại nhiều chợ dân sinh và các điểm bán trái cây ven đường ở TP.HCM, bơ 034 được bày bán khá nhiều nhưng không khí mua bán không sôi động.

Ngoài chợ truyền thống, loại quả này còn xuất hiện dày đặc trên các nền tảng mạng xã hội với giá bán sỉ tại vùng trồng chưa tới 10.000 đồng/kg, giá bán lẻ tại TP.HCM cũng chỉ 15.000 - 20.000 đồng/kg, thậm chí thấp hơn nếu mua theo thùng hoặc số lượng lớn.

Trên mạng xã hội, nhiều bài đăng bán bơ với giá rẻ.

Theo các tiểu thương, năm nay không chỉ bơ mà nhiều loại trái cây vào vụ như chôm chôm, măng cụt, mận, sầu riêng...cũng đồng loạt giảm giá từ 30-50% so với năm ngoái. Nguồn cung dồi dào khiến người tiêu dùng có nhiều lựa chọn hơn, làm sức mua đối với bơ không còn bùng nổ như những năm trước.

Anh Ngô Văn Thành (phường Bình Trưng, TP.HCM) cho biết gia đình thường xuyên mua bơ để ăn và làm sinh tố. Theo anh, giá bơ năm nay rẻ hơn hẳn mọi năm nên việc mua loại trái cây này cũng "dễ chịu" hơn.

"Tôi khá bất ngờ khi nhiều điểm bán ven đường chỉ còn 15.000 - 25.000 đồng/kg. Mức giá này rẻ hơn rất nhiều so với những năm trước nên gia đình tôi mua thường xuyên hơn", anh Thành chia sẻ.

Tuy nhiên, anh cũng cho rằng bơ đang phải cạnh tranh với nhiều loại trái cây mùa hè khác có giá hấp dẫn. Năm nay nhiều loại trái cây đều rẻ nên mỗi lần đi chợ, nhiều người sẽ thường mua xen kẽ nhiều loại chứ không chỉ riêng bơ.

Bơ 034 được bày bán tại nhiều chợ dân sinh và điểm bán trái cây ở TP.HCM với giá chỉ từ 15.000-25.000 đồng/kg.

Thực tế thị trường cho thấy bơ 034 đang lặp lại vòng xoáy quen thuộc của nhiều loại nông sản. Khi giá tăng cao, người dân ồ ạt mở rộng diện tích trồng. Đến khi cây cho thu hoạch đồng loạt, nguồn cung vượt quá nhu cầu khiến giá lao dốc.

Trong bối cảnh bơ là loại trái cây khó bảo quản, nhanh chín và thời gian tiêu thụ ngắn, người trồng gần như không có nhiều lựa chọn ngoài việc bán ngay sau thu hoạch, kể cả khi giá xuống thấp.

Nếu tình trạng cung vượt cầu tiếp tục kéo dài, không ít nhà vườn có thể sẽ tiếp tục chặt bỏ cây bơ để chuyển sang cây trồng khác. Điều này cũng đặt ra yêu cầu về quy hoạch vùng trồng, phát triển chế biến sâu và mở rộng thị trường tiêu thụ nhằm hạn chế tình trạng "được mùa mất giá" lặp đi lặp lại đối với loại trái cây từng được xem là đặc sản có giá trị cao.