Trong thế giới bóng đá hiện đại, những bản hợp đồng đình đám không chỉ mang về danh tiếng cho cầu thủ và thành tích cho câu lạc bộ, mà còn tạo ra nguồn lợi khổng lồ cho một nhóm ít được chú ý: người đại diện. Khi Premier League chi hơn 409 triệu bảng Anh cho phí môi giới chỉ trong vòng một năm, câu hỏi đặt ra là: ai đang hưởng lợi nhiều nhất từ guồng quay chuyển nhượng?
Con số biết nói
Theo báo cáo của Liên đoàn Bóng đá Anh (FA), trong giai đoạn từ tháng 2/2024 đến tháng 2/2025, 20 CLB Premier League đã chi tổng cộng £409,1 triệu cho người đại diện. Chelsea dẫn đầu với hơn £60 triệu, theo sau là Manchester City (£52,1 triệu) và Manchester United (£33 triệu). Những khoản chi khổng lồ này cho thấy vai trò ngày càng lớn của giới môi giới trong các thương vụ chuyển nhượng.
Không chỉ tại Anh, xu hướng này còn lan rộng khắp châu Âu. Bayern Munich, gã khổng lồ của Bundesliga, được cho là đã chi tới €51 triệu tiền hoa hồng trong mùa giải 2023/24 – mức cao nhất nước Đức.
Siêu đại diện: Người chiến thắng lớn nhất?
Những “siêu cò” như Jorge Mendes hay cố Mino Raiola từng trở thành biểu tượng cho quyền lực hậu trường. Trong vụ Paul Pogba quay lại Manchester United năm 2016, Raiola được cho là nhận khoản hoa hồng lên tới £41 triệu, một trong những con số kỷ lục của ngành. Những thương vụ kiểu này cho thấy: người đại diện là bên hưởng lợi trực tiếp và rõ ràng nhất.
Mô hình kinh doanh của họ dựa trên hai yếu tố: khối lượng giao dịch lớn và giá trị hợp đồng cao. Chỉ cần một vài bản hợp đồng bom tấn, đại diện có thể thu về số tiền tương đương ngân sách chuyển nhượng của một CLB tầm trung.
CLB và cầu thủ: Lợi ích hay gánh nặng?
Với các CLB, phí môi giới là “chi phí bắt buộc” để cạnh tranh trên thị trường cầu thủ. Tuy nhiên, trong bối cảnh các quy định tài chính ngày càng siết chặt, khoản chi này trở thành gánh nặng đáng kể. Việc Premier League chuẩn bị áp dụng quy tắc giới hạn chi tiêu theo tỷ lệ doanh thu (SCR) cho thấy nỗ lực kiểm soát dòng tiền ra, bao gồm cả hoa hồng người đại diện.
Còn với cầu thủ, lợi ích nằm ở việc được đàm phán lương và hợp đồng tốt hơn. Nhưng nếu phải trực tiếp trả phí đại diện, thu nhập ròng của họ có thể bị ảnh hưởng đáng kể, khiến ranh giới giữa “được lợi” và “bị trừ” trở nên mong manh.
Cuộc chơi mới dưới luật FIFA
Từ năm 2025, FIFA chính thức áp dụng bộ Football Agent Regulations mới, nhằm kiểm soát hoa hồng, chuẩn hóa cấp phép và tăng tính minh bạch. Đây được xem là bước ngoặt nhằm hạn chế quyền lực của giới trung gian, đồng thời cân bằng lợi ích giữa cầu thủ, CLB và người đại diện.
Trong ngắn hạn, người đại diện vẫn là bên hưởng lợi nhiều nhất. Nhưng về dài hạn, cuộc chơi đang thay đổi. Khi luật siết chặt và tài chính trở thành rào cản, bóng đá có thể bước vào một kỷ nguyên mới – nơi hoa hồng không còn là “vùng xám” béo bở như trước.