Vượt đèo, lội suối vận động học trò, cô giáo nhận quà là vài quả bí, mớ rau

Suốt 23 năm gắn bó với giáo dục vùng cao Sơn La, cô Nguyễn Thanh Hoa có 19 năm công tác tại các xã biên giới đặc biệt khó khăn. Cô từng vượt đèo, lội suối đến từng nhà vận động học sinh trở lại lớp. Có phụ huynh nghèo chỉ biết gửi cô vài quả bí, mớ rau vườn thay lời cảm ơn.

Học sinh không thể đến trường, cô giáo phải đến với các em

Năm 2003, sau khi tốt nghiệp ngành sư phạm, cô Nguyễn Thanh Hoa bắt đầu công tác tại xã Mường Sai, huyện Sông Mã, tỉnh Sơn La – địa bàn vùng III biên giới còn nhiều khó khăn. Sinh ra và lớn lên ở một vùng quê miền núi, trong gia đình làm nông nghiệp, cô thấu hiểu những nhọc nhằn của người dân và phần nào hình dung được con đường đến trường của học sinh nơi đây sẽ không dễ dàng.

Những ngày đầu đứng lớp, điều khiến cô giáo trẻ trăn trở không chỉ là điều kiện dạy và học thiếu thốn, mà còn là nguy cơ học sinh bỏ học giữa chừng. Phần lớn các em là con em đồng bào dân tộc thiểu số, nhà cách trường hàng chục cây số. Đường đến lớp quanh co, nhiều đoạn dốc cao, trơn trượt; trong khi cuộc sống gia đình còn nhiều thiếu thốn, các em thường phải phụ giúp cha mẹ việc nương rẫy.

Trên cương vị Phó Hiệu trưởng, cô Hoa tiếp tục cùng giáo viên đến từng gia đình vận động học sinh duy trì việc học.

Trên cương vị Phó Hiệu trưởng, cô Hoa tiếp tục cùng giáo viên đến từng gia đình vận động học sinh duy trì việc học.

Để duy trì sĩ số, cô Hoa cùng đồng nghiệp nhiều lần đi bộ băng đèo, lội suối, tìm đến từng bản, gõ cửa từng nhà vận động phụ huynh cho con tiếp tục đi học. Có những chuyến đi, sau khi nghe cô giáo chia sẻ, phụ huynh nghèo chẳng có gì quý giá để cảm ơn, chỉ gửi cô vài quả bí, mớ rau hái trong vườn. Món quà quê mộc mạc ấy khiến cô xúc động bởi đó là tình cảm chân thành của những gia đình còn nhiều khó khăn.

Cô Hoa chia sẻ: “Học sinh không thể đến trường, thì cô giáo phải đến với các em, bằng mọi giá phải giữ chân các em lại với lớp học”.

Việc vận động học sinh trở lại lớp vẫn là công việc thường xuyên của giáo viên vùng cao. Theo cô Hoa, vào dịp Tết của đồng bào Mông, có những học sinh nghỉ học kéo dài. Nhà trường phải phối hợp với giáo viên chủ nhiệm đến tận nhà tìm hiểu nguyên nhân, vận động các em tiếp tục đến lớp. Trong 23 năm công tác, cô đã cùng đồng nghiệp nhiều lần vượt đèo, lội suối, đến từng gia đình để giữ học trò ở lại với trường.

Những chuyến đi ấy giúp cô hiểu rằng, muốn học sinh gắn bó với trường lớp, người giáo viên không thể chỉ quan tâm đến bài giảng mà cần hiểu hoàn cảnh, tâm tư của từng em, đồng thời kiên trì kết nối với gia đình. Với nhiều học trò vùng cao, để các em tiếp tục đến trường đôi khi phải bắt đầu từ việc tháo gỡ những khó khăn rất đời thường trong mỗi gia đình.

Để học trò vùng cao không chỉ đến trường mà còn muốn ở lại

Trong 23 năm công tác, cô Hoa trải qua nhiều vị trí, nhiệm vụ tại 4 đơn vị trường học của tỉnh Sơn La. Bên cạnh thời gian đứng lớp, cô có 17 năm đảm nhiệm công tác Tổng phụ trách Đội. Đây là quãng thời gian giúp cô tích lũy kinh nghiệm tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, xây dựng sân chơi văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao và tạo cơ hội để học sinh giao lưu, trải nghiệm.

Theo cô, với học sinh vùng cao, những hoạt động này có ý nghĩa thiết thực. Bên cạnh việc học kiến thức, các em cần được tham gia hoạt động tập thể, thể hiện khả năng, rèn luyện sự tự tin và tìm thấy niềm vui khi đến trường. Một môi trường học tập gần gũi, nơi mỗi học sinh được quan tâm và ghi nhận, cũng góp phần giúp các em thêm gắn bó với thầy cô, bạn bè.

Cô cho rằng, với trẻ em dân tộc thiểu số, nhà trường không chỉ trang bị kiến thức mà còn cần giúp các em tự tin, phát triển toàn diện, biết trân trọng và tự hào về bản sắc văn hóa của dân tộc mình.

Cô cho rằng, với trẻ em dân tộc thiểu số, nhà trường không chỉ trang bị kiến thức mà còn cần giúp các em tự tin, phát triển toàn diện, biết trân trọng và tự hào về bản sắc văn hóa của dân tộc mình.

Tháng 9/2021, cô được bổ nhiệm làm Phó Hiệu trưởng Trường THCS Chiềng Cang. Đến tháng 4/2026, cô chuyển công tác về Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Mường Hung; từ tháng 7/2026 đảm nhiệm cương vị Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn tại trường.

Ở môi trường mới, quy mô hơn 1.000 học sinh, phần lớn là con em đồng bào dân tộc thiểu số, nhiều em học bán trú, công việc quản lý đặt ra những yêu cầu rộng hơn. Bên cạnh chỉ đạo chuyên môn, nâng cao chất lượng dạy học, nhà trường còn phải quan tâm đến việc duy trì sĩ số, cơ sở vật chất, điều kiện học tập, sinh hoạt và chăm sóc học sinh.

Kinh nghiệm vận động học sinh trước đây tiếp tục được cô Hoa vận dụng trong công tác quản lý. Khi có học sinh nghỉ học, Ban giám hiệu phối hợp với giáo viên chủ nhiệm đến tận nhà tìm hiểu nguyên nhân, vận động các em trở lại lớp. Với những trường hợp cần thiết, cán bộ quản lý sẽ trực tiếp cùng giáo viên chủ nhiệm đến gặp gia đình. Theo cô, duy trì sĩ số không phải trách nhiệm riêng của giáo viên chủ nhiệm mà cần sự phối hợp của cả nhà trường.

“Giáo dục ở vùng cao không thể áp dụng máy móc những giải pháp vốn phù hợp với điều kiện thuận lợi. Mỗi địa bàn, mỗi nhóm học sinh đều có những đặc điểm riêng, đòi hỏi người làm quản lý phải sâu sát, thấu hiểu và linh hoạt trong tổ chức thực hiện. Làm quản lý giáo dục trước hết phải là một người thấu cảm, lấy học sinh làm trung tâm”, cô Hoa chia sẻ.

Từ góc độ quản lý, cô cho rằng mỗi quyết định chuyên môn, mỗi hoạt động giáo dục hay mô hình triển khai trong trường đều cần hướng đến sự tiến bộ thực chất của học sinh. Đặc biệt, với trẻ em dân tộc thiểu số, nhà trường không chỉ trang bị kiến thức mà còn cần giúp các em tự tin, phát triển toàn diện, biết trân trọng và tự hào về bản sắc văn hóa của dân tộc mình.

11 sáng kiến từ những trăn trở ở trường vùng khó

Những khó khăn trong thực tiễn dạy học và quản lý cũng là động lực để cô Hoa tìm tòi, đổi mới. Trong quá trình công tác, cô đã xây dựng 11 sáng kiến kinh nghiệm về đổi mới phương pháp dạy học và công tác quản lý giáo dục; trong đó có 2 sáng kiến được công nhận ở cấp tỉnh.

Các sáng kiến xuất phát từ những vấn đề đặt ra trong quá trình tổ chức hoạt động giáo dục tại cơ sở. Với cô Hoa, đổi mới ở trường vùng cao không nhất thiết phải bắt đầu bằng những mô hình lớn hay giải pháp phức tạp. Đôi khi, sự thay đổi đến từ việc điều chỉnh cách tổ chức một bài học, thiết kế hoạt động phù hợp hơn với điều kiện của học sinh hoặc tìm cách khơi gợi hứng thú học tập ở những em còn rụt rè, thiếu tự tin.

Cô cho biết, các đề tài, sáng kiến được hội đồng khoa học các cấp từ xã, huyện trước đây đến tỉnh xem xét, công nhận và đưa vào ứng dụng trong thực tiễn. Tuy nhiên, điều cô quan tâm không chỉ là kết quả đánh giá hay danh hiệu được ghi nhận.

Cô Nguyễn Thanh Hoa có 23 năm gắn bó với giáo dục vùng cao Sơn La, trong đó 19 năm công tác tại các xã biên giới đặc biệt khó khăn

Cô Nguyễn Thanh Hoa có 23 năm gắn bó với giáo dục vùng cao Sơn La, trong đó 19 năm công tác tại các xã biên giới đặc biệt khó khăn

Với cô, giá trị của một sáng kiến không nằm ở tên gọi hay kết quả được ghi nhận trên giấy tờ, mà ở khả năng giải quyết vấn đề thực tế, tạo ra chuyển biến tích cực trong hoạt động dạy và học. Đó cũng là cách cô nhìn nhận việc đổi mới giáo dục: phải bắt đầu từ nhu cầu của học sinh và những vấn đề cụ thể mà nhà trường đang đối mặt.

Những nỗ lực trong công tác giáo dục của cô Hoa được ghi nhận bằng nhiều hình thức khen thưởng. Đáng chú ý, tháng 2/2026, cô được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen vì thành tích trong công tác giáo dục giai đoạn 2022-2025.

Tháng 11/2026, cô là một trong 34 giáo viên tiêu biểu tham gia chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô” năm 2026, đồng thời được trao giải thưởng đồng hành “Lan tỏa – Reo vui – Truyền lửa”

Sau hơn hai thập kỷ gắn bó với giáo dục vùng cao, điều cô Hoa mong muốn là học sinh không chỉ được học kiến thức trong sách giáo khoa mà còn hiểu hơn về mảnh đất nơi mình sinh ra, lớn lên. Cô mong muốn đưa các giá trị văn hóa, lịch sử, con người, truyền thống và vẻ đẹp quê hương vào hoạt động giáo dục trong nhà trường, để học sinh dân tộc thiểu số thêm tự hào về bản sắc của mình, đồng thời có kiến thức, kỹ năng và sự tự tin để phát triển trong tương lai.

Khi nói về điều đáng quý nhất sau 23 năm làm nghề, cô Hoa nhắc đến sự tin yêu của phụ huynh, sự trưởng thành của học sinh và những lần gặp lại học trò cũ. Có những em từng rụt rè, nhút nhát, đứng trước nguy cơ bỏ học vì hoàn cảnh gia đình, nay đã trưởng thành, có công việc ổn định và trở về thăm cô giáo cũ.

Với cô, đó là niềm vui không dễ đo đếm bằng thành tích hay những tấm bằng khen. “Hạnh phúc của người giáo viên không phải là mình đã nhận được bao nhiêu, mà là mình đã trao đi được bao nhiêu yêu thương và góp phần giúp bao nhiêu học trò có một tương lai tốt đẹp hơn”.

Một bài kiểm tra để giấy trắng, vài dòng chữ nguệch ngoạc từng khiến cô giáo Bùi Thị Hương, Trường THCS xã Cúc Phương (Ninh Bình) trăn trở nhiều ngày....

Chia sẻ
Gửi góp ý
Lưu bài Bỏ lưu bài
Theo Thu Hằng ([Tên nguồn])
Ngày nhà giáo Việt Nam 20/11 Xem thêm
Báo lỗi nội dung
GÓP Ý GIAO DIỆN