Thịt lợn bệnh vào bếp ăn bán trú: Hiệu trưởng lo thực phẩm bẩn trà trộn

Hiệu trưởng trường học lo lắng, ngoài tem nhãn của công ty cung cấp thực phẩm, họ khó có thể phát hiện được rau tồn dư thuốc trừ sâu hay thịt, cá nhiễm bệnh và kiến nghị, cần kiểm soát chặt từng khâu sản xuất, chế biến cũng như xử lí nghiêm vi phạm để bữa ăn bán trú cho trẻ mầm non, học sinh đảm bảo an toàn.

Chiều 6/4, Công an Hà Nội thông tin, từ đầu năm đã có khoảng 3.600 con lợn dịch bệnh được tuồn ra thị trường cho người dân và các bếp ăn của 26 trường tiểu học, trường mầm non tư thục trên địa bàn TP Hà Nội và các tỉnh lân cận.

Trong đó, Công ty Khánh Ngọc và Công ty Suất ăn công nghiệp Hà Nội (lấy thịt lợn từ Công ty Cường Phát tại Hà Nội) là các đơn vị đã cung cấp thực phẩm lợn bệnh cho một số trường mầm non, trường tiểu học trên địa bàn TP Hà Nội và Bắc Ninh.

Danh sách về các trường học đã sử dụng thịt lợn bệnh hiện chưa được cung cấp.

Thông tin thực phẩm bẩn tràn lan, từ giá đỗ “ngậm thuốc”, rau phun kích thích, thịt lợn bệnh…tuồn ra thị trường, bếp ăn trường học khiến nhiều người hoang mang.

Hà Nội hiện có hơn 2.900 trường học các cấp, trong đó nhiều trường tổ chức ăn bán trú với hàng triệu học sinh tham gia. Cùng với kế hoạch dạy học 2 buổi/ngày, việc nhà trường tổ chức ăn bán trú cũng nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các em được ăn uống, nghỉ ngơi sau giờ học còn phụ huynh không phải đôn đáo đón con giữa trưa.

Tuy nhiên, chất lượng bữa ăn bán trú thế nào phụ thuộc vào nguồn thực phẩm công ty cung cấp cho nhà trường. Dù phụ huynh có tham gia kiểm tra, giám sát khâu giao nhận thực phẩm hay quy trình, điều kiện chế biến cũng không thể đảm bảo 100% các ngày trong năm học.

Sự việc cơ quan Công an phát hiện gần 300 tấn thịt lợn bệnh tuồn ra thị trường tiêu thụ, trong đó có nhiều trường học khiến nhiều người sốc, bất bình và đặt câu hỏi về quy trình kiểm tra, giám sát.

Ngay sau đó, các trường học tại Hà Nội gấp rút tổ chức các đoàn kiểm tra truy nguồn thực phẩm với sự tham gia của ban giám hiệu, y tế, đại diện phụ huynh các lớp. Nhưng việc kiểm tra cũng chỉ “cưỡi ngựa xem hoa” và kết quả biết trước, địa chỉ nào cũng sạch đẹp, “đảm bảo điều kiện” vì đã được chuẩn bị từ trước.

Khó kiểm soát thực phẩm

Hiệu trưởng một trường THCS ở Hà Nội cho biết, ở vai trò tổ chức bữa ăn bán trú cảm thấy rất lo lắng làm sao đảm bảo an toàn thực phẩm cho học sinh. Nếu nhà trường có bếp ăn, tổ chức nấu được tại trường, hằng ngày còn có tổ kiểm tra thực phẩm khi giao nhận.

Tuy nhiên, điều kiện thực phẩm vào trường học hiện nay là “đầy đủ giấy tờ chứng nhận, tem nhãn”, thịt cá bảo quản đông lạnh nên khó phát hiện có dấu hiệu bất thường.

"Trường hợp, trường học không có bếp ăn tự nấu, phải đặt suất ăn cho các công ty thì nguy cơ mất an toàn thực phẩm càng cao bởi nhà trường không thể kiểm tra, kiểm soát độ tươi thịt cá đầu vào theo ngày", vị này nói.

Khi đó, công ty cung cấp suất ăn nấu ăn ở một địa điểm khác, được cơ quan quản lí cấp phép. Nhà trường nhận suất ăn vào khoảng 10 giờ sáng mỗi ngày để chuẩn bị cho học sinh ăn bữa trưa.

Thịt, cá và các loại rau, củ đều đã được chế biến, tẩm ướp gia vị nên người nhận cơm theo phần ăn chỉ biết quan sát hoặc ngửi mùi vị. Và thực tế, phụ huynh từng bất ngờ kiểm tra bếp ăn của công ty thực phẩm phát hiện chảo dầu đen kịt được nhân viên mang ra chiên nem cho học sinh sử dụng.

“Với hình thức đặt suất ăn qua công ty, dù nhà trường có ký hợp đồng là nhập thịt có thương hiệu nhưng vì bếp ăn ở xa, đơn vị cung ứng có thể trà trộn các loại thịt trôi nổi trên thị trường cũng khó kiểm soát”, hiệu trưởng này nói.

Do đó, theo hiệu trưởng này, cần quy định rõ vai trò của từng cá nhân, đơn vị trong từng khâu đồng thời xử phạt thật nặng hành vi cố tình gây hại cho sức khỏe con người.

Làm sao để thầy cô giáo ở trường chuyên tâm dạy học, không phải lo lắng về thịt, cá nhiễm bệnh. Thực tế, thầy cô cũng không có chuyên môn để phát hiện loại thịt nào nhiễm sán, nhiễm bệnh.

Ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Chủ tịch UBND Phường Thanh Liệt (Hà Nội) cho biết, từ năm 2026, trên địa bàn có 1 trường nhập thịt lợn của Công ty Cường Phát trong 4 ngày. Sự việc hiện đang được cơ quan Công an tiếp tục xác minh.

Bản chất sai phạm từ khâu kiểm định tại lò mổ và nhà trường là nạn nhân vì họ chỉ có thể kiểm tra hồ sơ nguồn gốc và quan sát bằng cảm quan (màu sắc, mùi vị) và lưu mẫu để kiểm tra khi cần thiết chứ không có chuyên môn kiểm nghiệm. Hiện, ở khâu giao nhận thực phẩm, chưa có thiết bị kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật cũng như chất lượng thịt, cá.

Lãnh đạo Phường Thanh Liệt cũng nói thêm, khi phát hiện sai phạm, các đơn vị cung cấp thực phẩm sẽ bị phạt hành chính và chấm dứt hợp đồng.

Ngoài ra, nếu vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng, đơn vị cung cấp sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Với chế tài như hiện nay, theo ông Tuấn Anh là đã đủ mạnh, đảm bảo răn đe tuy nhiên vẫn có đơn vị kinh doanh vì lợi nhuận nên vi phạm.

Phụ huynh các trường học mong muốn, bữa ăn bán trú phải đảm bảo sạch, an toàn cho sức khỏe học sinh cũng chính là thế hệ tương lai của đất nước.

Hiện nay, thông tin thực phẩm bẩn tràn lan, từ giá đỗ “ngậm thuốc”, rau phun kích thích, thịt lợn bệnh…tuồn ra thị trường, bếp ăn trường học khiến nhiều người hoang mang. Do đó, cơ quan chức năng cần có chế tài xử lí mạnh tay, nghiêm minh hơn nữa để đảm bảo có nguồn thực phẩm sạch cho bữa ăn gia đình cũng như bữa ăn bán trú ở trường học.

Tháng 3/2026, thành phố Hà Nội ban hành hướng dẫn quy trình tổ chức bữa ăn bán trú và tăng cường kiểm soát toàn bộ quá trình tổ chức bữa ăn học đường với 10 bước gồm: xây dựng kế hoạch tổ chức ăn bán trú; lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm hoặc suất ăn; thành lập Ban quản lý bữa ăn bán trú và tổ tự giám sát an toàn thực phẩm; xây dựng thực đơn và tiêu chuẩn dinh dưỡng; chuẩn bị điều kiện cơ sở vật chất và nhân lực; tiếp nhận, bảo quản, chế biến và chia suất ăn; tổ chức phục vụ bữa ăn cho học sinh; thu gom, vệ sinh sau bữa ăn; kiểm tra, giám sát và báo cáo; phương án xử lý khi nghi ngờ xảy ra ngộ độc thực phẩm.

Các trường được yêu cầu thực hiện nghiêm các khâu. Đến cuối tháng 3, Công an Thành phố phát hiện gần 300 tấn lợn bệnh tuồn ra thị trường tiêu thụ, trong đó có nhiều trường học trên địa bàn.

Sở GD&ĐT yêu cầu hơn 2.900 trường học các cấp rà soát về nguồn gốc thực phẩm bữa ăn bán trú, đến nay Sở này chưa thông tin về kết quả.