Kính viễn vọng James Webb vạch trần trò "ảo thuật" suốt 20 năm qua của Sao Thổ

Tại sao Sao Thổ quay với tốc độ không tưởng? Câu trả lời chấn động từ kính viễn vọng James Webb.

Suốt nhiều thập kỷ, Sao Thổ đã khiến các nhà khoa học "điên đầu" khi liên tục thay đổi tốc độ quay một cách vô lý. Cuối cùng, kính viễn vọng James Webb đã tìm ra kẻ chủ mưu ẩn nấp trong những dải cực quang rực rỡ.

Một hành tinh, nhiều tốc độ quay?

Trong vật lý hành tinh, một thiên thể khổng lồ không thể tự ý quay nhanh hơn hay chậm lại nếu không có ngoại lực tác động. Thế nhưng, kể từ sứ mệnh Cassini năm 2004, Sao Thổ đã chơi một "trò chơi trốn tìm" về thời gian. Tùy thuộc vào cách đo, hành tinh này dường như quay với các tốc độ khác nhau, thách thức mọi định luật cơ bản.

Bí ẩn suốt hai thập kỷ của Sao Thổ vừa được vén màn.

Sự mâu thuẫn này lớn đến mức làm dấy lên nghi ngờ về cách nhân loại hiểu về các thế giới xa xôi. Liệu lõi của hành tinh này có đang thay đổi, hay chúng ta đã bị đánh lừa bởi một tín hiệu giả?

Sử dụng sức mạnh hồng ngoại ưu việt của kính James Webb (JWST), các nhà khoa học đã bắt thóp được "thủ phạm", đó là phân tử Cation Trihydro. Phân tử này hoạt động như một "nhiệt kế tự nhiên" siêu nhạy ở tầng khí quyển trên cao. Với dữ liệu chính xác gấp 10 lần các phép đo trước đây, James Webb đã tiết lộ một cơ chế kinh ngạc là hệ thống bơm nhiệt tự vận hành.

Hóa ra, các cực quang của Sao Thổ không chỉ để ngắm. Chúng đổ năng lượng cực lớn vào khí quyển, tạo ra những cơn gió dữ dội. Chính những cơn gió này lại sinh ra dòng điện ngược lại để nuôi dưỡng cực quang. Vòng lặp này tạo ra một tín hiệu điện từ giả, đánh lừa các thiết bị đo đạc từ Trái Đất về tốc độ quay thực sự của hành tinh.

"Động cơ vĩnh cửu" giữa hệ Mặt Trời

"Những gì chúng ta đang thấy về cơ bản là một máy bơm nhiệt hành tinh", giáo sư Tom Stallard từ đại học Northumbria (Newcastle, Anh) giải thích. "Cực quang đốt nóng khí quyển, khí quyển thúc đẩy gió, gió lại tạo ra dòng điện cung cấp cho cực quang. Hệ thống này tự nuôi dưỡng chính nó".

Kính viễn vọng JWST tiếp tục mang về những lời giải cho bí ẩn ngoài không gian.

Khám phá này không chỉ giải mã bí ẩn về vòng quay của Sao Thổ mà còn thay đổi hoàn toàn cách chúng ta nhìn nhận các hành tinh khí khổng lồ. Bầu khí quyển không còn là một thực thể thụ động, mà nó chủ động điều khiển môi trường không gian xung quanh. Đây sẽ là chìa khóa để con người giải mã các hành tinh xa xôi ngoài hệ Mặt Trời trong tương lai.