Chiến thuật World Cup: Phá cách hay cổ điển

Chiến thuật luôn là một yếu tố quan trọng quyết định thành bại của đội bóng.

Khác với thời kì sơ khai, giờ đây chiến thuật đóng vai trò vô cùng thiết yếu trong thành công của mỗi đội bóng. Thậm chí, chiến thuật còn giống như một môn khoa học, cứ mỗi khi có một chiến thuật mới ra đời sẽ có một chiến khác được sinh ra như một cách tự nhiên để khắc chế. Không một chiến thuật nào là hoàn hảo và mãi đem đến thành công cho một đội bóng, đó chính là quy luật phát triển của môn thể thao Vua.

Tại World Cup 2014 sắp diễn ra cũng vậy, với sự tham gia của 32 đội bóng sẽ đem lại cho NHM những sắc màu khác nhau. Những đội bóng trung bình sẽ chủ yếu chơi phòng ngự phản công, còn các đội bóng mạnh dĩ nhiên sẽ chơi tấn công, nhưng phòng ngự hay tấn công theo cách nào còn tùy từng HLV và thời điểm.

Những chiến thuật cổ điển

4-4-2 có lẽ là sơ đồ phổ biến nhất hiện nay bởi đảm bảo sự cân bằng giữa công và thủ. Nhưng cũng có nhiều cách sử dụng 4-4-2 khác nhau. Ví dụ như ĐT Anh thường chơi với sơ đồ 2 tiền vệ trung tâm, nhưng ĐT Italia trước thời Prandelli thường chơi với một tiền vệ con thoi là Pirlo vừa đảm nhận vai trò phòng ngự, vừa là người phát động tấn công.

Ngay cả cách bố trí 2 tiền đạo cũng có nhiều cách. 4-4-2 có thể chuyển thành 4-5-1 nếu như đội bóng có một tiền đạo có thể lùi sâu để chơi như một tiền vệ tổ chức. Rooney là một ví dụ bởi gã Shrek có thiên hướng chơi rộng, lùi sâu để tạo khoảng trống và kiến tạo cho tiền đạo đá cắm.

4-4-2 của ĐT Anh là lối chơi khá thịnh hành

4-3-3 hiện tại là mốt của rất nhiều đội bóng. Đây chính là chiến thuật đã đem lại thành công cho ĐT Tây Ban Nha và CLB Barcelona. Với một tiền vệ trụ, 2 tiền vệ đảm nhận vai trò tổ chức và 2 cầu thủ đá cánh, sơ đồ này sẽ rất phù hợp với những đội bóng có khả năng cầm bóng và tấn công tốt. Ngoài ra, sơ đồ này còn có thể biến thể thành 4-5-1 hoặc 4-2-3-1 để đảm bảo sự cân bằng giữa công và thủ.

Nhưng 4-3-3 cũng có thể có cách chơi khác. Hiện ĐT Bồ Đào Nha đang chơi với sơ đồ 3 tiền vệ giăng ngang (cùng tấn công và cùng phòng ngự). Nhưng sơ đồ này của HLV Paulo Bento sẽ phải dựa rất nhiều vào 3 cầu thủ tấn công, đặc biệt là Cristiano Ronaldo.

3-5-2 cũng sẽ là một sơ đồ được sử dụng nhiều tại World Cup 2014. Hà Lan và Italia đã dễ dàng giành vé tới Brazil bằng sơ đồ này khi thi đấu ở vòng loại. Van Gaal và Prandelli sử dụng sơ đồ này là bởi có những tiền vệ chạy cánh đem lại hiệu quả. Tuy nhiên, điểm yếu của sơ đồ này là 2 cầu thủ chạy cánh sẽ phải di chuyển rất nhiều để hỗ trợ cho 3 trung vệ trong trường hợp bị đối thủ vây hãm hoặc phản công.

Phá cách

“Dĩ bất biến, ứng vạn biến”, tùy trong từng hoàn cảnh, nhân sự cụ thể, các HLV có thể cho các học trò chơi với những chiến thuật lạ lẫm. Nhớ lại tại Euro 2012 cách đây 2 năm, ĐT Tây Ban Nha của HLV Del Bosque đã chơi với sơ đồ “không tiền đạo” 4-6-0 bởi Villa chấn thương không tham dự, còn Torres phong độ phập phù (các chân sút còn lại không đáng tin cậy). Kết quả, Seleccion đã bảo vệ thành công chức vô địch khá thuyết phục. Nhưng cũng phải thấy rằng, do trong tay có các tiền vệ tấn công có khả năng ghi bàn rất tốt như Fabregas, Iniesta, Cazorla… nên HLV Del Bosque đã mạnh dạn bố trí chơi 4-6-0.

Liệu có ĐT nào dám chơi 2-3-2-3 như Bayern của Pep?

Hay lấy một ví dụ khác, ở trận tứ kết Champions League vừa qua giữa Bayern và MU, HLV Pep Guardiola đã phá cách bằng việc cho các học trò chơi với sơ đồ không tưởng 2-3-2-3 thịnh hành từ những năm… 1950 tưởng chừng đã tuyệt chủng. Các hậu vệ biên như Alaba, Lahm đã được đẩy lên đá như những tiền vệ để ép sân hoàn toàn đối thủ. Đó là sự sáng tạo của Pep: Các hậu vệ biên “lai” tiền vệ.

Đó là những ví dụ cho thấy, các đội bóng tham dự World Cup có thể chơi theo rất nhiều chiến thuật, hoặc là một chiến thuật nhưng sẽ được biến thể để phù hợp với tính chất, thời điểm trận đấu. Sự phong phú về mặt đấu pháp cũng chính là một nét đẹp của môn thể thao Vua, chúng ta sẽ cùng chờ xem những chiến thuật cổ điển sẽ lên ngôi hay những tư duy mới mẻ, phá cách sẽ đem lại thành công cho các đội tuyển tham dự ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.