Chàng trai kể bài học sau 5 năm ở căn nhà đất sét tự xây

Sau 5 năm sống tại căn nhà đất sét ở Lâm Đồng, Lê Kiệt cho biết trải nghiệm thực tế giúp anh thay đổi cách nhìn về nhà cửa, tiện nghi và giấc mơ bỏ phố về vườn.

Những ngày nắng cao điểm, nhiệt độ ngoài trời tại khu vườn của Lê Kiệt, 30 tuổi, có thể lên 34-35 độ C, nhưng bên trong căn nhà Ether thường chỉ khoảng 27-28 độ C. Ban đêm, khi nhiệt độ ngoài trời xuống 18-20 độ C, không gian trong nhà vẫn duy trì ở mức 23-25 độ C.

Kiệt cho rằng khả năng điều hòa nhiệt độ không chỉ đến từ những bức tường đất sét. Cây xanh bao quanh giúp che nắng, chắn mưa, trong khi phần tường dày và hiên rộng hạn chế nhiệt tác động trực tiếp vào không gian sống.

"Sau 5 năm sử dụng, căn nhà vẫn giữ được sự mát mẻ vào mùa nóng, song đồng thời bộc lộ nhiều vấn đề mà tôi chỉ có thể nhận ra khi sống đủ lâu", anh nói.

Căn nhà gồm hai tầng và một gác mái ở Bảo Lâm, Lâm Đồng. Ảnh: NVCC

Nhà đất sét mát mùa hè, ấm mùa mưa

Ether là căn nhà thứ tư Kiệt chuyển đến trong hành trình 10 năm bỏ phố về rừng. Anh bắt đầu xây dựng từ cuối năm 2019 đến năm 2020, gia đình chuyển vào sinh sống. Trước đó, Kiệt đã xây khoảng 10 căn nhà và dành nhiều năm thử nghiệm với vật liệu đất sét. Bản thiết kế Ether cũng được anh ấp ủ gần hai năm, nên phần lớn trải nghiệm khi đưa vào sử dụng đều đúng với những gì anh hình dung.

Theo Kiệt, điều anh tâm đắc nhất là không gian trong nhà ít bị ảnh hưởng bởi thời tiết bên ngoài. Gia đình không sử dụng nhiều điện cho sinh hoạt, chủ yếu dành cho bơm nước và các loại máy móc phục vụ xây dựng, nông nghiệp, với chi phí trung bình khoảng 350.000 đồng mỗi tháng.

Hai vợ chồng vẫn duy trì thói quen nấu ăn bằng bếp củi. "Đồ ăn nấu bằng bếp củi ngon hơn nhiều, còn căn bếp cũng giúp làm ấm ngôi nhà và chống ẩm", anh nói.

Gác mái là hai phòng ngủ nối với nhau bằng hành lang. Ảnh: NVCC

Những sai lầm chỉ khi ở lâu mới nhận ra

Tuy nhiên, mùa mưa dầm cũng là thời điểm căn nhà bộc lộ hạn chế rõ nhất. Ở Bảo Lâm, có những đợt mưa kéo dài gần một tháng, cộng với vị trí gần hồ nước khiến độ ẩm trong nhà tăng cao, đặc biệt tại tầng trệt. Đây là vấn đề Kiệt cho rằng khó xử lý triệt để vì liên quan trực tiếp đến thiết kế nền nhà.

Sau 5 năm, nhiều chi tiết bằng gỗ thông đã xuống cấp và cần thay thế. Kiệt nhận ra loại gỗ này không phù hợp với khu vực có độ ẩm cao.

"Khi đó, ngôi nhà có quá nhiều hạng mục cần hoàn thiện, thời tiết lại thường xuyên mưa gió nên nhiều phần được làm vội. Bề mặt gỗ sau này trở nên sần sùi, dễ bám bụi, khó vệ sinh và tốn nhiều công sức bảo trì", anh kể.

Anh cho rằng đây là bài học quan trọng với những người muốn tự làm nhà, bởi "chi tiết tưởng nhỏ trong giai đoạn thi công có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm sử dụng trong nhiều năm sau đó".

Một bài học khác đến từ chất lượng cát xây dựng. Tường nhà Ether gồm hai lớp, phía ngoài là gạch vữa, phía trong là đất sét, với tổng độ dày khoảng 20 cm. Trong quá trình xây, Kiệt từng sử dụng một xe cát lẫn nhiều bùn và tạp chất vì nghĩ rằng chỉ cần sàng kỹ, kết hợp xi măng tốt là đủ.

Sau 5 năm, những khu vực dùng mẻ cát này bắt đầu xốp và dễ rơi vụn. Một số phần sơn đất sét ngoài nhà thi công chưa đúng kỹ thuật cũng bong tróc, cần được làm lại. Những hạng mục khác nhìn chung vẫn giữ được độ bền như dự kiến.

Căn nhà rộng 50 m2 được làm từ đất sét trộn rơm đắp lên khung tre. Ảnh: NVCC

Ngoài những vấn đề về vật liệu và kết cấu, căn nhà cũng mang đến nhiều tình huống ngoài dự tính. Có thời gian, chim đầu rìu kéo đến làm tổ trên mái, thường xuyên gõ vào sáng sớm và chiều tối. Ban đầu, Kiệt không xua đuổi nhưng sau đó chúng kéo thêm những cặp khác đến, gây ồn và mất vệ sinh. Anh thử gõ vào trần, mở tiếng mèo kêu và dùng nhiều cách khác nhưng không hiệu quả. Cuối cùng, Kiệt phải dỡ ngói để đưa chúng ra ngoài. Một con chim thậm chí còn quay lại mổ vào tay anh khi tổ bị mở.

Quãng thời gian sống tại Ether không chỉ giúp Kiệt nhận ra những điểm cần thay đổi của ngôi nhà, mà còn khiến anh nhìn khác về khái niệm một tổ ấm. Khi bắt đầu xây dựng, anh ưu tiên vẻ đẹp, tầm nhìn rộng và khoảng hồ thoáng đãng trước mặt. Nhưng từ khi có con, anh nhận ra sự thuận tiện trong sinh hoạt mới là điều quan trọng nhất.

"Hồi trẻ mình nghĩ nhà cửa quan trọng nhất là phải đẹp, nhìn ra hồ nước thênh thang. Bây giờ mình thấy căn nhà phải dễ dọn dẹp, vì như vậy con cái cũng có thể thoải mái bày bừa và khám phá", anh nói.

Theo Kiệt, nếu được xây lại, anh sẽ ưu tiên những thiết kế giúp việc vệ sinh và bảo trì dễ dàng hơn. Anh cho rằng một ngôi nhà thuận tiện không chỉ giúp người lớn bớt áp lực mà còn tạo điều kiện để trẻ được tự do trải nghiệm mà không phải liên tục nhắc nhở vì sợ đồ đạc bẩn hay hư hỏng.

Sau khi có con, Kiệt nhận ra sự thuận tiện trong sinh hoạt mới là điều quan trọng nhất. Ảnh: NVCC

Đi để rồi lại chọn về vườn

Trong hành trình 10 năm bỏ phố về vườn, vợ chồng Kiệt từng hai lần tạm rời khu vườn. Lần đầu, họ quay lại khi dịch bệnh bùng phát vì cuộc sống tại đây thuận tiện cho việc tự cách ly. Lần thứ hai, cả hai đi xây nhà cho khách, có thu nhập ổn định và được nhiều người biết đến nhưng cuối cùng vẫn trở về vì không phù hợp với áp lực phải làm việc cùng quá nhiều người.

Những lần rời đi rồi quay lại giúp Kiệt nhìn rõ hơn cả mặt thuận lợi lẫn khó khăn của cuộc sống nông trại. Gần đây, anh thực hiện series "Từ phố về vườn, tất cả kinh nghiệm và sai lầm của mình" sau khi chứng kiến nhiều người dồn toàn bộ tài sản để về quê nhưng thiếu chuẩn bị, khiến gia đình và con cái chịu ảnh hưởng.

Kiệt thừa nhận bản thân cũng từng lý tưởng hóa lựa chọn này và phải trả giá vì thiếu thực tế. Anh cho rằng mình may mắn vì những giai đoạn khó khăn nhất đến khi còn trẻ, chưa có nhiều ràng buộc.

Vợ chồng Lê Kiệt và hai con. Ảnh: NVCC

Theo anh, cuộc sống về vườn không chỉ có cảnh đẹp, sự tự do hay những ngày bình yên. Người muốn theo đuổi con đường này cần tính kỹ điều kiện sống, tài chính, kỹ năng và trách nhiệm với gia đình.

"Mình muốn chia sẻ toàn bộ kinh nghiệm và sai lầm trong suốt 10 năm qua để ai cần thì có thể tham khảo", anh nói.

Bài học sau chuyện chàng trai chăm mẹ đột quỵ

Hải Phòng - Những video chia sẻ cách chăm sóc, trò chuyện, trêu đùa với người mẹ sa sút trí tuệ sau nhiều lần bị đột quỵ, của Hữu Quang nhận hàng triệu lượt xem.

Bấm xem >>