Thăm nơi được ví như "phố Wall" thời cổ đại ở Trung Quốc

Với lịch sử hơn 2.800 năm, thành cổ Bình Dao ở tỉnh Sơn Tây không chỉ là thành cổ còn nguyên vẹn nhất từ thời nhà Minh và Thanh, nơi đây còn có con phố tài chính nổi tiếng được ví von như “Phố Wall đầu tiên” của Trung Quốc.

Tại Trung Quốc, thành cổ Bình Dao được khởi xây từ thời Tây Chu, tức khoảng năm 827 - 782 TCN, sau được trùng tu, tôn tạo dưới triều đại nhà Minh và đạt đến thời kỳ hưng thịnh nhất vào giữa và cuối thời nhà Thanh.

Trong quá khứ, thành cổ Bình Dao từng đóng vai trò quan trọng trong lịch sử phát triển kinh tế Trung Hoa và là trung tâm tài chính của Trung Quốc, bởi tỉnh Sơn Tây là một trong những trung tâm thương mại ra đời sớm nhất ở nước này. Những năm giữa thế kỷ 18 là thời điểm hoạt động thương mại sôi nổi và sầm uất nhất của Sơn Tây.

Thành cổ Bình Dao nhìn từ cổng phía Nam

Sự hưng thịnh của thành cổ này gắn liền với “Tấn thương”, tức thương nhân Sơn Tây, 1 trong 3 đại thương bang nổi tiếng nhất lịch sử phong kiến Trung Hoa. Hoạt động xuyên suốt từ thời nhà Tống đến cuối triều Thanh, họ từng nắm giữ huyết mạch kinh tế, sở hữu mạng lưới thương mại quốc tế rộng lớn và nguồn tài chính sánh ngang ngân khố triều đình.

Phố Tây - nơi được mệnh danh là "Phố Wall thời cổ đại" của Trung Quốc

Để giúp các thương gia đi lại buôn bán không phải mang theo nhiều nén bạc, những cuốn sổ tiết kiệm và tấm séc sơ khai cùng các cơ sở chuyên kinh doanh dịch vụ chuyển tiền, nhận tiền gửi và cho vay đã ra đời. Các cơ sở này khi đó có tên là “Phiếu hiệu”. Phiếu hiệu đầu tiên tại đây là Nhật Thăng Xương (Rishengchang), thành lập năm 1823 – nơi giờ đã trở thành một bảo tàng. Con phố tập trung nhiều “phiếu hiệu” nhất trong thành cổ là Phố Tây (tức phố lớn phía Tây). Đây chính là những ngân hàng tư nhân thời cổ đại của Trung Quốc và thành cổ Bình Dao nhờ đó cũng được coi là "cái nôi" của ngành ngân hàng nước này.

Nhật Thăng Xương - ngân hàng tư nhân cổ đại đầu tiên ở thành cổ Bình Dao

Lý giải việc con phố này được mệnh danh là "Phố Wall" sớm nhất ở Trung Quốc, chị Cảnh Yến Phong, hướng dẫn viên của thành cổ Bình Dao, cho biết con phố này không chỉ là nơi ra đời ngân hàng tư nhân cổ đại đầu tiên của Trung Quốc, mà còn tập trung tới 10 ngân hàng khác thành lập sau đó. Chỉ xét về số lượng, con phố đã xứng tầm mang danh “Phố Wall” đầu tiên của Trung Quốc. Không chỉ vậy, quy mô của các tổ chức tài chính này cũng vô cùng lớn.

Bức tường thành cao lớn và kiên cố của thành cổ Bình Dao

“Vào thời vua Hàm Phong (triều đại nhà Thanh), tổng thu ngân sách hàng năm của triều đình chỉ ở mức 50 đến 70 triệu lượng bạc. Thế nhưng, riêng Nhật Thăng Xương - ngân hàng đầu tiên - đã xử lý khối lượng chuyển tiền lên tới 37 triệu lượng bạc mỗi năm. Hãy thử tưởng tượng quy mô khổng lồ đến mức nào, nếu cộng gộp khối lượng giao dịch hàng năm của tất cả các ngân hàng trên con phố này lại với nhau”, chị Cảnh Yến Phong chia sẻ.

Thành cổ Bình Dao khi lên đèn

Ngày nay đến thăm thành cổ, du khách vẫn có thể tìm thấy dấu tích của những ngân hàng cổ đại lớn và tư dinh sa hoa của những ông chủ giàu có và đầy quyền lực một thời. Vào thời kỳ đỉnh cao, những “phiếu hiệu” này còn có chi nhánh ở các thành phố lớn trên khắp Trung Quốc, cũng như ở những nơi xa xôi như Nhật Bản hay Triều Tiên.

Không chỉ là nơi giao thương, thành cổ Bình Dao còn mang nhiều giá trị về kiến trúc và văn hóa. Ngôi thành được thiết kế giống hình "linh quy" (rùa thiêng) với ý nghĩa trường sinh bất lão, vững chắc kiên cố.

Cổng phía Nam - cổng chính, cũng là cổng lớn nhất của thành cổ Bình Dao - được ví như đầu của "linh quy"

Toàn khu thành có 6 cửa, với chu vi khoảng 6,2km, tường thành cao khoảng 10m, lớp ngoài xây bằng gạch, bên trong đắp bằng đất. Tường thành bao quanh thành cổ Bình Dao vừa phục vụ mục đích dân sự, vừa có vai trò như một công trình quân sự. Phần chân thành rộng 8 - 12m, mặt thành rộng 2,5 - 6m, trên mặt thành có 72 địch lâu và 3.000 lỗ châu mai tượng trưng cho 72 thánh hiền và 3.000 học trò của Khổng Tử đi thuyết giảng ở các nước chư hầu.

Thành cổ Bình Dao luôn tấp nập khách du lịch

Bình Dao được đánh giá là 1 trong “4 thành cổ được bảo tồn nguyên vẹn nhất” và là 1 trong 2 thành cổ duy nhất của Trung Quốc được công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới cho toàn bộ khu vực, cùng với thành cổ Lệ Giang.