Thanh tra Chính phủ chỉ rõ: Nhiều địa phương đền bù đất cho dân rất thấp, nhưng giá doanh nghiệp bán ra lại rất cao

Qua thanh tra phát hiện nhiều bất cập trong quản lý đất đai, như đền bù cho dân thấp nhưng giá doanh nghiệp bán ra lại cao, hay giao đất, cho thuê đất không qua đấu thầu, đấu giá. Nội dung trên được nêu trong báo cáo do Tổng Thanh tra Chính phủ ký, gửi Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội các tỉnh Nghệ An, Hưng Yên, Cà Mau trước Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.

Bất cập trong đền bù đất đai: Tiền đền bù cho dân thấp, doanh nghiệp lại bán giá rất cao

Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phòng vừa ký báo cáo gửi Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội các tỉnh Nghệ An, Hưng Yên, Cà Mau về kết quả giải quyết và trả lời kiến nghị của cử tri gửi trước Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.

Một trong những nội dung được nhiều cử tri kiến nghị liên quan đến đất đai. Theo Thanh tra Chính phủ, tại các địa phương đã phát hiện không ít trường hợp giao đất, cho thuê đất không thực hiện đấu thầu hoặc đấu giá quyền sử dụng đất mà áp dụng ngay hình thức chỉ định thầu, gây thất thoát ngân sách Nhà nước.

Chưa hết, việc tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất và các cơ sở nhà, đất chưa phù hợp với các quy định của Luật Đất đai và pháp luật về đấu giá tài sản; việc xác định giá đất khi giao, cho thuê đất còn để xảy ra vi phạm, giá thu tiền sử dụng đất chưa sát với giá thị trường, chưa thực hiện đúng các phương pháp xác định giá theo quy định.

Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất còn nhiều bất cập, thiếu rõ ràng; mức giá bồi thường trên thực tế thường thấp hơn rất nhiều so với giá thị trường. Có trường hợp giải phóng mặt bằng đã hoàn thành từ rất lâu nhưng việc chi trả tiền bồi thường lại chậm trễ.

Mặt khác, tiền đền bù cho người dân thấp, trong khi giá bán kinh doanh của doanh nghiệp được giao thực hiện dự án lại quá cao; việc triển khai dự án chậm so với tiến độ được phê duyệt, không công khai đầy đủ các nội dung về dự án; nghiệm thu khối lượng không đúng, dẫn đến thanh toán sai, tăng khối lượng; xây dựng không đúng giấy phép, chưa được cấp có thẩm quyền kiểm tra công tác nghiệm thu nhưng chủ đầu tư đã đưa công trình vào sử dụng.

Thanh tra Chính phủ khẳng định, thời gian tới sẽ tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào những lĩnh vực dễ phát sinh vi phạm, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, nơi có nhiều đơn thư khiếu nại, tố cáo và được dư luận xã hội quan tâm.

Thanh tra Chính phủ phát hiện việc giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất còn nhiều bất cập, thiếu rõ ràng; mức giá bồi thường trên thực tế thường thấp hơn rất nhiều so với giá thị trường. Ảnh: Hữu Hưng.

Cụ thể, tập trung vào việc chấp hành các quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất đối với các công trình, dự án; chuyển đổi mục đích sử dụng đất; cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại các địa bàn có dự án trọng điểm; cũng như các dự án, công trình sử dụng vốn ngân sách Nhà nước tồn đọng, kéo dài, có nguy cơ gây thất thoát, lãng phí.

Việc này nhằm chấn chỉnh kịp thời các sai phạm, khắc phục những tồn tại, hạn chế, bất cập, sơ hở trong việc ban hành chính sách, pháp luật; điều tra, xử lý nghiêm minh, công khai, đúng pháp luật các vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, bảo đảm nguyên tắc mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật, mọi hành vi vi phạm pháp luật đều được phát hiện, xử lý kịp thời, không bỏ lọt tội phạm, không làm oan người vô tội.

Thanh tra chỉ rõ nhiều vi phạm về quản lý, sử dụng đất đai

Cung theo báo cáo của Thanh tra Chính phủ, cử tri tỉnh Hưng Yên cho biết cử tri và Nhân dân rất quan tâm, ủng hộ công cuộc phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, đồng thời đề nghị tiếp tục xây dựng, hoàn thiện và đồng bộ thể chế, pháp luật.

Cử tri cũng kiến nghị tăng cường cơ chế giám sát của Nhân dân đối với việc thu hồi và quản lý tài sản tham nhũng; bảo đảm công khai, minh bạch để Nhân dân theo dõi, giám sát quá trình thu hồi, qua đó bảo đảm tài sản tham nhũng được sử dụng đúng mục đích, phục vụ lợi ích chính đáng.

Ngoài ra, cử tri đề nghị tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đột xuất, giám sát chuyên đề đối với các lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực, như đấu thầu, đầu tư xây dựng cơ bản, cấp phép khai thác tài nguyên, quản lý đất đai, giải phóng mặt bằng.

Về vấn đề này, Thanh tra Chính phủ cho biết, thời gian qua, Thanh tra Chính phủ và ngành Thanh tra đã triển khai công tác thanh tra theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào những lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, được dư luận xã hội quan tâm.

Đặc biệt là các cuộc thanh tra chuyên đề, thanh tra đột xuất theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, liên quan đến lĩnh vực đầu tư xây dựng, quản lý và sử dụng đất đai.

Theo đó, qua công tác thanh tra, ngành Thanh tra đã phát hiện nhiều tồn tại, vi phạm, như phê duyệt quy hoạch, dự án chưa đúng quy định; điều chỉnh quy hoạch, sử dụng đất chưa sát với nhu cầu; quá trình triển khai thực hiện dự án phải điều chỉnh nhiều lần. Một số địa phương điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết xây dựng không phù hợp với quy hoạch chung, hoặc điều chỉnh quy hoạch chi tiết không đúng thẩm quyền.

Theo Thanh tra Chính phủ, tăng cường cơ chế giám sát của Nhân dân đối với việc thu hồi và quản lý tài sản tham nhũng là một trong những giải pháp quan trọng đang được Đảng và Nhà nước quan tâm, chỉ đạo thực hiện.