Hầm bí mật sâu 2m và chuyện ít người biết về nữ anh hùng Nguyễn Thị Đẹp

Hầm bí mật mang tên nữ anh hùng Nguyễn Thị Đẹp ở TPHCM không chỉ là dấu tích của một thời kháng chiến ác liệt, mà còn là biểu tượng cho tinh thần quả cảm, sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc của người con vùng đất đỏ anh hùng.

Di tích lịch sử cách mạng hầm bí mật Nguyễn Thị Đẹp. Ảnh: Quang Hưng

Di tích hầm bí mật Nguyễn Thị Đẹp nằm trên địa bàn xã Đất Đỏ, TPHCM (trước đây là thị trấn Đất Đỏ, huyện Long Đất, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu). Nơi đây gắn liền với cuộc đời và sự hy sinh anh dũng của nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Đẹp.

Theo Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM, bà Nguyễn Thị Đẹp sinh năm 1953 tại xã Đất Đỏ, trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Năm 1968, khi chưa đầy 16 tuổi, bà đã tình nguyện thoát ly, tham gia kháng chiến.

Sau một khóa huấn luyện cứu thương ngắn hạn, bà được điều về lực lượng công tác mật, bám trụ tại xã Phước Hòa Long, thị trấn Đất Đỏ, khu vực được xác định là vùng trọng điểm bình định của Mỹ - Ngụy.

Đài tưởng niệm nữ anh hùng liệt sĩ Nguyễn Thị Đẹp, nằm bên cạnh hầm bí mật. Ảnh: Quang Hưng

Trong 6 tháng cuối năm 1969, bà cùng lực lượng cách mạng đã vận động, cảm hóa được 80 phòng vệ dân sự tại khu vực Đất Đỏ buông súng, trở về làm ăn. Đêm 13/1/1970, bà phối hợp cùng du kích Phước Hòa Long tập kích trụ sở, giải tán trung đội phòng vệ dân sự xã, đồng thời phát động người dân phá bỏ 267 trụ sắt, cắt phá 200m hàng rào kẽm gai.

Đầu năm 1970, trước tình hình Mỹ - Ngụy tăng cường lực lượng, đẩy mạnh các chiến dịch bình định tại Long Đất, đặc biệt là khu vực Phước Hòa Long, lực lượng cách mạng chủ trương tiếp tục bám trụ. Cán bộ được phân tán, ẩn náu trong các hầm bí mật để duy trì hoạt động.

Căn hầm bí mật nơi nữ anh hùng Nguyễn Thị Đẹp ẩn náu để hoạt động cách mạng và hy sinh. Ảnh: Quang Hưng

Tại đây, bà Nguyễn Thị Đẹp trụ lại trong một căn hầm bí mật tại ấp Hòa Hội, xã Phước Hòa Long. Căn hầm có chiều dài khoảng 2,2m, miệng rộng 0,8m và sâu 2m, đủ để che giấu và bảo vệ cán bộ trong điều kiện chiến sự khốc liệt.

Ngày 26/7/1970, địch phát hiện hầm bí mật, lập tức bao vây, kêu gọi đầu hàng. Trước tình thế sinh tử, không chấp nhận khuất phục, bà đã tiêu hủy toàn bộ tài liệu, sau đó dùng lựu đạn xông lên phá vây. Trong trận chiến không cân sức, bà anh dũng hy sinh, đồng thời tiêu diệt 5 tên biệt kích.

Hầm bí mật sâu 2m và chuyện ít người biết về nữ anh hùng Nguyễn Thị Đẹp - 4

Căn hầm có chiều dài khoảng 2,2m, miệng rộng 0,8m và sâu 2m. Ảnh: Quang Hưng

Thông tin từ Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM, sự hy sinh của nữ chiến sĩ trẻ Nguyễn Thị Đẹp trở thành biểu tượng cho tinh thần kiên trung, bất khuất của lực lượng cách mạng địa phương. Ghi nhận công lao to lớn đó, ngày 28/4/2000, bà Nguyễn Thị Đẹp được Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Đến ngày 13/5/2016, UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) có quyết định công nhận hầm bí mật Nguyễn Thị Đẹp là di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh.

Sa bàn tái hiện lại khung cảnh, giây phút cuối cùng nữ anh hùng Nguyễn Thị Đẹp chiến đấu và hy sinh. Ảnh: Quang Hưng

Lãnh đạo UBND xã Đất Đỏ cho biết, nữ anh hùng Nguyễn Thị Đẹp gắn liền với di tích hầm bí mật trên địa bàn. Đây là địa chỉ đỏ, thường xuyên được người dân và các thế hệ trẻ đến thăm viếng, dâng hương tưởng niệm.

Vào các dịp lễ lớn như 27/7 hay lễ giỗ, nhiều hoạt động tri ân các anh hùng liệt sĩ, trong đó có bà Nguyễn Thị Đẹp được địa phương tổ chức trang trọng, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ hôm nay.